به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، پانزدهمین نمایشگاه بین‌المللی نوآوری و فناوری (اینوتکس 2026) در حالی آغاز به کار کرد که حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، در سخنرانی افتتاحیه خود، استراتژی جدید این معاونت را «گذار از دانش‌بنیانی به قدرت‌بنیانی» عنوان کرد؛ تغییری که به اعتقاد او، پیش‌شرط رسیدن به تاب‌آوری اقتصادی و امنیت زنجیره‌های تأمین است.

افشین برای ترسیم دقیقِ وضعیت فعلی علم و فناوری کشور، از یک استعاره فیزیکی بهره گرفت. وی با اشاره به تفاوت کارکرد «لامپ» و «لیزر» گفت: در یک منبع نور معمولی، انرژی وجود دارد اما پراکنده است؛ میلیون‌ها پرتو در مسیرهای مختلف حرکت می‌کنند. در لیزر اما، همان نورها هم‌فاز و هم‌راستا می‌شوند و انرژیِ پراکنده به توانی متمرکز تبدیل می‌شود که قدرت انجام کار دارد.

به باور معاون علمی رئیس‌جمهور، زیست‌بوم ایران امروز با کمبود «نقاط روشن» (دانشگاه، شرکت، سرمایه‌گذار و پارک) مواجه نیست، بلکه مسئله اصلی «هم‌راستا نبودن» این ظرفیت‌هاست. وی تأکید کرد که صرفِ داشتن تعداد زیادی شرکت دانش‌بنیان، لزوماً به معنای دستیابی به قدرت فناوری نیست.

قدرت‌بنیانی؛ فراتر از یک شعار

معاون علمی رئیس‌جمهور با تأکید بر اینکه «قدرت‌بنیانی» به معنای کنار گذاشتن مسیر قبلی نیست، آن را گام منطقیِ پس از توسعه علمی و شکل‌گیری زیست‌بوم دانش‌بنیان دانست.

وی در تعریف این مفهوم تصریح کرد: قدرت‌بنیانی یعنی سازماندهی و جهت‌دهی به تمامِ اجزای زیست‌بوم (دانش، بازار، سرمایه و حکمرانی) برای حل یک مسئله واقعی ملی. خروجی نهایی این مدل، نه صرفاً عدد و ارقامِ اختراعات، بلکه ایجاد یک قابلیتِ ملی است که در زمان نیاز، گره از صنعت باز کند و قدرت چانه‌زنی کشور را افزایش دهد.

دولت به مثابه «معمار اتصال‌ها»

یکی از محورهای مهم سخنان افشین، تغییر نقش دولت در مدل جدید بود. او با نقد مدل‌های پراکنده‌کار، عنوان کرد که در زیست‌بومِ آینده، دولت نباید مالکِ اکوسیستم باشد یا جای بازیگرانِ دیگر نقش ایفا کند. در عوض، نقش دولت باید به «معماریِ اتصال‌ها» تغییر کند؛ یعنی برطرف کردن موانع، ایجاد تقاضا و متصل کردنِ حلقه‌هایی که به تنهایی کار می‌کنند اما در کنار هم یک کلِ واحد را نمی‌سازند.

اینوتکس؛ از رویداد تا زیرساخت

بخش پایانی سخنان معاون علمی به جایگاه اینوتکس اختصاص داشت. افشین با بیان اینکه «اینوتکس را صرفاً یک نمایشگاه نمی‌بینم»، تأکید کرد که از این پس، رویدادها باید به ابزار سیاست‌گذاری تبدیل شوند.

وی با اشاره به لزومِ تبدیل رویدادها به نقاط مرجع، اظهار کرد: یک رویداد زمانی موفق است که بازیگران زیست‌بوم بدانند برای حل مسائل، یافتن سرمایه‌گذار یا دیدنِ فناوری‌های آینده، باید در آن حضور داشته باشند. اینوتکس باید محل برخورد جریان‌ها باشد؛ جایی که دانشگاه، صنعت، سرمایه‌گذار و سیاست‌گذار در یک شبکه به هم گره بخورند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: وظیفه حکمرانی در ایران امروز، افزودن نورِ جدید نیست؛ بلکه هم‌راستا کردن همین نورهای پراکنده‌ای است که در گوشه‌گوشه کشور وجود دارد. اگر این هم‌راستایی محقق شود، مجموعه‌ی ظرفیت‌های فعلی به یک «قابلیتِ متصل» و در نهایت به «قدرتِ ملی» تبدیل خواهد شد.

انتهای پیام/