به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز،تغییرات اقلیمی و بروز خشکسالی‌های پی‌درپی در دهه‌های اخیر، مفهوم «آب» را در ایران از یک منبع فراوان به یک سرمایه به‌شدت استراتژیک و حیاتی تغییر داده است. در این میان، بخش کشاورزی به عنوان مصرف‌کننده اصلی منابع آبی، در کانون توجه سیاست‌گذاری‌های کلان قرار گرفته است. تداوم روش‌های سنتی در آبیاری و پافشاری بر کشت محصولات آب‌بر، دیگر پاسخگوی نیازهای اقتصادی و زیست‌محیطی امروز نیست و استمرار این رویه، تنها به تشدید بحران فرونشست زمین و نابودی زیرساخت‌های کشاورزی می‌انجامد.

در استان آذربایجان‌شرقی، این حساسیت‌ها به دلیل قرارگیری بخش وسیعی از استان در حوضه آبریز دریاچه ارومیه و تجربه تنش‌های آبی سال‌های گذشته، دوچندان است. عبور از این شرایط نیازمند یک جراحی عمیق در سیاست‌های کشاورزی استان است؛ جراحی مهمی که بر دو پایه اصلی «اصلاح الگوی کشت» و «تجهیز اراضی به سامانه‌های نوین آبیاری» استوار است. در همین راستا، متولیان بخش کشاورزی استان معتقدند که مدیریت مصرف آب دیگر یک «گزینه روی میز» نیست، بلکه تنها راهکار قطعی برای نجات کشاورزی و تامین امنیت غذایی منطقه به شمار می‌رود.

شهرام شفیعی، رییس سازمان جهاد کشاورزی اذربایجان شرقی در گفت‌وگو با خبرنگاران، با تشریح ابعاد مختلف بهینه‌سازی مصرف آب و ارتقای بهره‌وری در بخش کشاورزی استان، اظهار داشت: مدیریت منابع آب در مقطع کنونی موضوعی انتخابی نیست، بلکه یک ضرورت انکارناپذیر است که باید به هر شکل ممکن در خط مشی توسعه کشاورزی استان عملیاتی شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی با اشاره به وسعت اراضی زراعی و باغی استان و غلبه اراضی دیم بر اراضی آبی، خاطرنشان کرد: واقعیت این است که سهم عمده‌ای از آب استحصالی سطحی و زیرزمینی استان به بخش کشاورزی اختصاص می‌یابد. با توجه به این حجم از مصرف، استفاده از سیستم‌های نوین آبیاری تحت فشار در اراضی مستعد استان یک الزام قطعی است.

وی با بیان اینکه توسعه سامانه‌های نوین در دستور کار جدی این سازمان قرار دارد، افزود: دولت برای تسهیل این گذار حیاتی، حمایت‌های مالی قابل‌توجهی را در قالب کمک‌های فنی و اعتباری بلاعوض برای اجرای طرح‌های آبیاری قطره‌ای و بارانی در نظر گرفته است. هدف این است که کشاورزان و تولیدکنندگان با دغدغه کمتری به سمت مدرن‌سازی تجهیزات خود حرکت کنند؛ چرا که اجرای این طرح‌ها و استفاده از انتقال آب با لوله می‌تواند به صرفه‌جویی هزاران مترمکعبی آب در هر هکتار منجر شود.

شفیعی در بخش دیگری از سخنان خود به معضل اتلاف منابع در مسیر انتقال آب اشاره کرد و گفت: استفاده اجباری کشاورزان از نهرهای خاکی و سنتی یکی از عوامل اصلی هدررفت آب در مسیر مزارع است. اگرچه بهسازی، لاینینگ کانال‌ها و انتقال آب با لوله در سطح استان تا حدودی انجام شده، اما اعتبارات دولتی به تنهایی پاسخگوی این حجم از نیاز زیرساختی نیست.

وی تصریح کرد: برای تسریع در این روند، بهره‌گیری از ظرفیت مشارکت‌های مردمی در احداث کانال‌های درون‌مزرعه‌ای و پایاب سدها به عنوان یک راهبرد اساسی در پیش گرفته شده است تا با هم‌افزایی دولت و کشاورزان، راندمان انتقال آب به حداکثر برسد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی برنامه «سازگاری با کم‌آبی» و «اصلاح الگوی کشت» را دو اصل لازم و ملزوم یکدیگر در ارتقای بهره‌وری توصیف کرد و گفت: رویکرد کلان ما این است که هم از هدررفت آب جلوگیری کنیم و هم محصولی بکاریم که دارای توجیه اقتصادی و سازگار با اقلیم منطقه باشد. 

شفیعی با اشاره به اقدامات عملیاتی جسورانه در این حوزه، از حذف محصولات آب‌بر در مناطق بحرانی خبر داد و تاکید کرد: به عنوان نمونه، کشت پیاز که از محصولات به‌شدت آب‌بر محسوب می‌شود و پیش از این در حوضه آبریز دریاچه ارومیه و شهرستان‌هایی نظیر بناب و اسکو رواج داشت، با اجرای دقیق الگوی کشت متوقف و حذف شده است. با اجرای این سیاست هدفمند، سطح زیرکشت این محصول در حوضه دریاچه کاهش چشمگیری یافته که گامی عملی و مهم در راستای کمک به احیای این پهنه آبی و تضمین پایداری کشاورزی استان به شمار می‌رود.

انتهای پیام/