به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد، علیرضا رئیسی در مراسم گرامیداشت روز بهورز که با حضور وزیر بهداشت، معاونان وزارت بهداشت، مدیران نظام سلامت و جمعی از بهورزان سراسر کشور به میزبانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد، ضمن قدردانی از تلاش‌های بهورزان اظهارکرد: یکی از بهترین روزها در فعالیت وزارت بهداشت، روزی است که بهورزان از سراسر کشور گرد هم می‌آیند و فرصتی برای دیدار نزدیک و قدردانی از این خدمتگزاران خط مقدم سلامت فراهم می‌شود.

وی با اشاره به پیشینه تاریخی شکل‌گیری شبکه بهداشت و نظام مراقبت‌های اولیه سلامت در ایران افزود: در سال 1971 میلادی، یعنی سال 1350، پیش از برگزاری نشست آلماآتا و مطرح شدن رسمی مراقبت‌های اولیه سلامت در سطح جهان، نخستین اقدامات در زمینه PHC در ایران و با همکاری سازمان جهانی بهداشت آغاز شد.

رئیسی ادامه داد: این حرکت در ابتدا با 9 خانه بهداشت در 69 روستا و حضور 12 بهورز آغاز شد و به‌تدریج توسعه یافت؛ به‌گونه‌ای که در سال 1977، این برنامه در 22 استان کشور و برای حدود چهار میلیون نفر اجرا شد و در سال 1985 نیز تعداد خانه‌های بهداشت کشور به حدود هزار و 800 مرکز و شمار بهورزان به بیش از چهار هزار نفر رسید.

تجربه ایران در مراقبت‌های اولیه سلامت؛ الگویی مورد توجه جهان

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به جایگاه تجربه ایران در نشست آلماآتا گفت: در سال 1978، زمانی که مراقبت‌های اولیه سلامت در سطح جهانی مورد توجه قرار گرفت، تجربه ایران به‌عنوان یک تجربه موفق ارائه شد و از یک برنامه محلی، به تجربه‌ای قابل توجه در عرصه بین‌المللی تبدیل شد

وی خاطرنشان کرد: یکی از پرسش‌های مهم آن دوره این بود که چگونه می‌توان بدون وابستگی کامل به پزشک، خدمات پایه سلامت را به دورترین روستاها رساند و پاسخ ایران به این پرسش، «بهورز» بود. این پاسخ، حاصل یک تجربه ارزشمند و بومی بود که به‌تدریج به یکی از پایه‌های معماری نظام سلامت کشور تبدیل شد.

رئیسی افزود: در مراحل بعدی، با تلاش پیشگامان و بنیانگذاران شبکه بهداشت کشور، این تجربه توسعه یافت و به یک سیاست ملی در حوزه سلامت تبدیل شد و پوشش گسترده خدمات بهداشتی در سراسر کشور شکل گرفت.

 ارائه خدمت به مدیریت سلامت جمعیت

معاون بهداشت وزارت بهداشت با بیان اینکه یکی از تفاوت‌های مهم شبکه بهداشت ایران با بسیاری از نظام‌های سلامت در جهان، گستردگی و عمق این شبکه است، اظهار کرد: این نظام صرفاً برای ارائه یک خدمت به یک فرد طراحی نشده، بلکه مأموریت آن مدیریت سلامت یک جمعیت است.

وی افزود: بهورز علاوه بر ارائه خدمات، آموزش می‌دهد، دیده‌بانی سلامت انجام می‌دهد، وقایع را ثبت می‌کند و در تصمیم‌سازی‌های حوزه سلامت نقش دارد. همین نگاه جمعیت‌محور موجب شده شبکه بهداشت کشور طی پنج دهه به یکی از ظرفیت‌های مهم و تاب‌آور نظام سلامت تبدیل شود.

رئیسی با اشاره به موفقیت ایران در کنترل بسیاری از بیماری‌های واگیر گفت: در حالی که در برخی کشورهای منطقه همچنان بیماری‌های واگیر بار قابل توجهی بر نظام سلامت تحمیل می‌کنند، در ایران این بیماری‌ها به پایین‌ترین سطوح خود رسیده‌اند و این دستاورد، نتیجه تلاش مستمر مرزبانان سلامت در سراسر کشور است.

وی بهورزان، مراقبین سلامت و کارکنان خانه‌ها و مراکز بهداشت را «مرزبانان سلامت» کشور دانست و افزود: همان‌گونه که کشور مرزبانان نظامی دارد، در دورترین نقاط مرزی و روستایی نیز مرزبانان سلامت حضور دارند و از سلامت مردم صیانت می‌کنند.

ضرورت عبور از افتخار تاریخی و طراحی آینده سلامت

معاون بهداشت وزارت بهداشت با تأکید بر اینکه موفقیت‌های گذشته نباید موجب توقف در مسیر تحول شود، گفت: افتخار به دستاوردهای پنج دهه گذشته ارزشمند است، اما اگر تنها در افتخارات تاریخی خود باقی بمانیم، دچار اشتباه شده‌ایم. امروز باید خود را برای آینده سلامت کشور آماده کنیم؛ چراکه سیمای بیماری‌ها و نیازهای سلامت جامعه تغییر کرده است.

وی ادامه داد: اگرچه بیماری‌های واگیر همچنان اهمیت دارند، اما بخش قابل توجهی از بار بیماری‌ها و مرگ‌ومیر امروز به بیماری‌های غیرواگیر اختصاص دارد و نظام سلامت باید خود را برای مواجهه مؤثرتر با فشار خون، دیابت، بیماری‌های قلبی و عروقی، سرطان‌ها، مسائل جمعیتی و عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت آماده کند.

رئیسی افزود: پرسش اساسی این است که آیا برای این تغییرات آماده شده‌ایم و آیا نقش بهورزان و مراقبین سلامت نیز متناسب با نیازهای جدید جامعه بازتعریف شده است؟ پاسخ به این پرسش، مسیر آینده نظام بهداشت کشور را مشخص خواهد کرد.

نسل جدید بهورزان باید با فناوری و هوش مصنوعی همراه شود

وی با اشاره به تحولات فناوری در حوزه سلامت اظهار کرد: دنیای دیجیتال، ثبت الکترونیک اطلاعات و هوش مصنوعی، ابزارهای جدیدی هستند که نسل آینده بهورزان و مراقبین سلامت باید با آنها آشنایی کامل داشته باشند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت تأکید کرد: همان‌گونه که شبکه بهداشت کشور در چهار دهه گذشته عملکرد موفقی داشته است، اکنون باید برای چهار دهه آینده نیز برنامه داشته باشیم و خود را با تحولات علمی، فناوری و تغییرات نیازهای سلامت جامعه تطبیق دهیم.

حرکت از پزشک خانواده به سمت محله سالم

رئیسی با اشاره به سیاست‌های جدید وزارت بهداشت در حوزه سلامت گفت: برنامه پزشک خانواده، نظام ارجاع، برنامه‌های محله‌محور و توجه به عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، از جمله مسیرهایی هستند که آینده نظام سلامت کشور باید بر آنها استوار شود.

وی افزود: بیش از 100 کشور جهان برنامه پزشک خانواده را اجرا کرده‌اند و برخی کشورهای پیشرو در این زمینه به این نتیجه رسیده‌اند که حتی پزشک خانواده نیز به‌تنهایی کافی نیست و باید به سمت «پزشکی محله» و ایجاد «محله سالم» حرکت کرد.

معاون بهداشت وزارت بهداشت تصریح کرد: یکی از مشکلات برخی کشورها برای حرکت به سمت محله سالم، نداشتن یک شبکه گسترده و منظم برای پوشش کامل جمعیت است، در حالی که ایران از این مزیت مهم برخوردار است و زیرساخت گسترده شبکه بهداشت را در اختیار دارد.

وی خاطرنشان کرد: سیاست وزارت بهداشت این است که در کنار پزشک خانواده و نظام ارجاع، رویکرد محله‌محوری و توجه به عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت نیز دنبال شود و این ظرفیت‌ها در کنار یکدیگر، آینده نظام سلامت کشور را شکل دهند.

شبکه بهداشت؛ سرمایه‌ای ارزشمند برای جامعه شهری و روستایی

رئیسی با اشاره به تغییر الگوی جمعیتی کشور گفت: در سال‌های آغاز شکل‌گیری شبکه بهداشت، حدود 80 درصد جمعیت کشور روستایی و 20 درصد شهری بودند، اما امروز این نسبت تقریباً معکوس شده است. بنابراین برای آنکه پوشش سلامت با همان گستردگی و اثربخشی ادامه پیدا کند، باید خدمات و ساختارهای خود را متناسب با این تغییر جمعیتی بازطراحی کنیم.

وی افزود: شبکه گسترده بهداشت کشور، سرمایه‌ای است که از گذشته به ما به ارث رسیده و اکنون باید از آن برای اجرای برنامه‌های نوین سلامت، پزشک خانواده، نظام ارجاع و محله‌محوری استفاده کنیم.

«خبر نداشتن از بهداشت»؛ نشانه موفقیت این حوزه است

معاون بهداشت وزارت بهداشت در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به عملکرد نیروهای حوزه بهداشت در بحران‌های مختلف، از جمله جنگ 12 روزه و شرایط ویژه کشور، اظهار کرد: بهداشت مانند قلب است؛ تا زمانی که به‌درستی کار می‌کند، کسی متوجه فعالیت آن نمی‌شود، اما کافی است مشکلی در این بخش ایجاد شود تا پیامدهایی مانند اپیدمی، بیماری و مسمومیت خود را نشان دهد.

رئیسی ادامه داد: به همین دلیل، اینکه خبر بدی از حوزه بهداشت وجود نداشته باشد، خود یکی از بهترین خبرهاست؛ زیرا نشان می‌دهد نظام بهداشت وظیفه خود را به‌درستی انجام داده است.

وی در پایان با قدردانی از بهورزان و کارکنان شبکه بهداشت کشور گفت: بهورزان سرمایه ارزشمند نظام سلامت هستند و تلاش‌های آنان در دورترین نقاط کشور، یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت و تاب‌آوری نظام سلامت ایران به شمار می‌رود.

انتهای پیام/282