به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، انتشار گسترده شایعات و گمانه‌زنی‌ها پیرامون احتمال آغاز مرحله جدیدی از بسیج عمومی نیروها در روسیه، بار دیگر توجه و تمایل فزاینده شهروندان روس برای مهاجرت و انتقال زندگی و کسب‌وکار خود به مقصد گرجستان را برانگیخته است. با این حال، تحلیل رفتارهای مهاجرتی نشان می‌دهد که ماهیت این موج جدید تفاوت‌های بنیادین و معناداری با رویدادهای گذشته دارد.

اگر در پاییز سال 2022 میلادی، هزاران نفر از شهروندان روس در فضایی آکنده از هراس، سردرگمی و وحشت‌زدگی به سوی گذرگاه مرزی «لارس علیا» هجوم می‌بردند تا به هر نحو ممکن از مرز عبور کنند، در مقطع کنونی مهاجران و متقاضیان بالقوه اقامت، با رویکردی کاملاً حساب‌شده، سنجیده و واقع‌بینانه وارد عمل شده‌اند؛ آن‌ها پیش از حرکت، وضعیت بازار مسکن، هزینه‌ها، استانداردهای معیشتی و بسترهای انطباق با جامعه میزبان را به دقت مورد ارزیابی و مطالعه قرار می‌دهند.

تغییر الگوی مهاجرت؛ از فرار سراسیمه تا برنامه‌ریزی راهبردی

جاذبه‌های گرجستان برای شهروندان روسی فراتر از شرایط اقلیمی مساعد، مناظر طبیعی و جذابیت‌های گردشگری است. وجود زیرساخت‌های رفاهی مناسب، چابکی فرآیندهای اداری و فقدان بروکراسی‌های دست‌وپاگیر، و از همه مهم‌تر، امکان اقامت قانونی و بلندمدت، تفلیس را به یکی از محبوب‌ترین مقاصد منطقه‌ای برای روس‌ها تبدیل کرده است.

این استقبال گسترده در حالی صورت می‌گیرد که پارلمان و دولت گرجستان طی سال‌های اخیر قوانین کار و اشتغال را برای اتباع خارجی سخت‌گیرانه‌تر کرده و از تاریخ یکم مارس 2026 نیز کف ارزش خرید ملک برای اخذ مجوز اقامت موقت را به 150 هزار دلار افزایش داده‌اند. با این وجود، در مقام مقایسه با سایر کشورهای حوزه قفقاز، آسیای مرکزی و اروپا، استقرار و اقامت در خاک گرجستان برای شهروندان روس همچنان بسیار سهل‌الوصول‌تر و انعطاف‌پذیرتر است.

قوانین اقامتی آسان و ترفند «ویزا ران» در مرزهای مشترک

رکن اصلی این جذابیت حقوقی، برقراری رژیم لغو روادید کامل برای اتباع روسیه است که به آن‌ها اجازه می‌دهد به مدت 365 روز متوالی (یک سال کامل) بدون نیاز به دریافت ویزا یا ثبت اقامت در این کشور حضور داشته باشند.

پس از سپری شدن این دوره، بخش قابل‌توجهی از مهاجران و نیروهای دورکار که موفق به دریافت اقامت رسمی نشده‌اند، از راهکار حقوقی مرسوم به «ویزا ران» (Visa Run) بهره می‌برند؛ فرآیندی که طی آن با یک خروج کوتاه‌مدت چندساعته از مرز و بازگشت مجدد، شمارش روزهای اقامت قانونی خود را بازنشانی و تمدید می‌کنند.

معمولاً شهروندان روس برای انجام این فرآیند، از گذرگاه مرزی «سارپی» در مرز ترکیه یا گذرگاه «ساداخلو» در مرز ارمنستان استفاده می‌کنند و بلافاصله پس از مهر خروج و ورود مجدد، مجوز اقامت قانونی یک‌ساله دیگری در گرجستان به دست می‌آورند.

در مقایسه منطقه‌ای، هیچ کشوری چنین تسهیلات بی‌سابقه‌ای در اختیار روس‌ها قرار نمی‌دهد؛ به عنوان نمونه در کشور بلاروس، شهروندان روسیه در صورت اقامت بیش از 90 روز ملزم به ثبت‌نام موقت بوده و برای ماندن بیشتر، اخذ مجوز اقامت موقت یا دائم اجباری است.

جهش سپرده‌های بانکی و تبدیل تفلیس به بهشت رمزارزها

شواهد و شاخص‌های مالی غیرمستقیم به روشنی اثبات می‌کنند که در ماه‌های اخیر، بخش چشمگیری از افرادی که در قالب گردشگر وارد گرجستان شده‌اند، در واقع مهاجران و فعالان اقتصادی بلندمدت هستند.

بر اساس آمارهای شبکه بانکی، حجم سپرده‌های روبلی در بانک‌های تجاری گرجستان در ژوئیه 2026 با جهشی خیره‌کننده همراه شد و با رشد 32.9 درصدی در عرض یک ماه و افزایش 48.4 درصدی در مقایسه با ژوئیه سال گذشته، به رقم 98.6 میلیون لاری رسید. هرچند موجودی روبل همچنان سهم اندکی (حدود 0.13 درصد) از کل بازار سپرده‌های بانکی این کشور را شامل می‌شود، اما رشد شتابان آن نشان‌دهنده جریان نقدینگی ورودی از سوی اتباع روسیه است.

با این حال، مهاجران روس ترجیح می‌دهند بخش اعظم دارایی‌های خود را به ارزهای معتبر مانند دلار، یورو و یا پول ملی گرجستان (لاری) تبدیل کنند.

در این میان، به‌ویژه در بین متخصصان حوزه فناوری اطلاعات، استفاده از بازار دارایی‌های دیجیتال و رمزارزها از محبوبیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است. متخصصان فنی به دلیل سهولت استفاده، نقدشوندگی بالا و زیرساخت‌های توسعه‌یافته گرجستان، سرمایه‌های خود را به ارزهای دیجیتال منتقل می‌کنند.

در شهرهای بزرگ نظیر تفلیس، کوتائیسی و باتومی، ده‌ها دستگاه خودپرداز رمزارز (Crypto ATM) فعال هستند که تبدیل آنی کریپتو به لاری یا پرداخت مستقیم هزینه‌ها را امکان‌پذیر می‌سازند.

بر اساس ارزیابی مؤسسات مالی بین‌المللی، گرجستان پس از هنگ‌کنگ، آمریکا و سوئیس، رتبه چهارم جهانی را در زمینه سازگاری با رمزارزها به خود اختصاص داده است.

اعمال تحریم‌های مالی غرب علیه روسیه و مسدود شدن شریان‌های انتقال بانکی بین‌المللی، انگیزه روس‌ها را برای استفاده از ارزهای دیجیتال دوچندان کرده و رمزارزها را به ابزاری کلیدی برای دور زدن محدودیت‌های مالی تبدیل ساخته است. ورود مداوم این متخصصان می‌تواند بخش فناوری اطلاعات گرجستان را به عنوان یکی از پیشران‌های اصلی رشد اقتصادی این کشور بیش از پیش تقویت کند.

تب داغ خرید املاک در باتومی و تفلیس؛ هجوم سرمایه‌های خارجی

بخش متمول و دارای تمکن مالی مهاجران روس، سرمایه‌گذاری مستقیم در بازار مسکن و املاک و مستغلات گرجستان را در اولویت قرار داده‌اند؛ روندی که محرک اصلی تداوم رونق ساخت‌وساز در مناطق ساحلی و شهری به شمار می‌رود.

بررسی آمارهای بخش مسکن تفاوت‌های ساختاری دو شهر اصلی را آشکار می‌سازد: در پایتخت (تفلیس)، بیش از 88 درصد خریداران واحدهای مسکونی را شهروندان بومی گرجستان تشکیل می‌دهند و سهم اتباع خارجی تنها کمی بیش از 11 درصد است. اما در بندر ساحلی باتومی، معادلات کاملاً معکوس است؛ شهروندان گرجی تنها حدود 47 درصد از معاملات بازار اولیه (نوساز) را به خود اختصاص داده‌اند و اکثریت قاطع خریداران (بیش از 53 درصد) سرمایه‌گذاران خارجی و به ویژه روس‌ها هستند.

این تقاضای فزاینده موجب شده تا قیمت آپارتمان‌های نوساز در تفلیس و باتومی طی یک سال گذشته با رشد سالانه 9 تا 10 درصدی مواجه شود.

فشار مضاعف بر بازار اجاره‌بها و چالش‌های معیشتی جامعه میزبان

همانند پاییز 2022، ورود مجدد مهاجران روس تعادل بازار اجاره مسکن را به شدت برهم زده است. به گزارش بنگاه‌های املاک، تقاضا برای اجاره آپارتمان در تفلیس در مقایسه با سال گذشته با رشد 20 تا 30 درصدی روبه‌رو شده است.

هم‌زمانی پخش شایعات بسیج عمومی در روسیه با آغاز سال تحصیلی دانشگاه‌ها و هجوم دانشجویان غیربومی به پایتخت، شوک مضاعفی به بازار اجاره وارد کرده و به افزایش مجدد و سرسام‌آور نرخ اجاره‌بها دامن زده است.

این تحولات موجب شده تا دسترسی به مسکن استیجاری برای شهروندان گرجی و اقشار کم‌درآمد به یک بحران جدی معیشتی تبدیل شود.

حضور بلندمدت مهاجران روس اگرچه موجب رونق بخش‌های خدماتی، بانکی و ساختمانی گرجستان شده، اما شکاف‌های اجتماعی و هزینه‌های زندگی را برای مردم محلی به شدت افزایش داده است؛ پدیده‌ای که دولت تفلیس را در ماه‌های آینده با چالش‌های اجتماعی و اقتصادی پیچیده‌تری روبه‌رو خواهد ساخت.

انتهای پیام/