به گزارش خبرگزاری تسنیم از گرگان، یکی از اصطلاحاتی که متقاضیان دریافت سند رسمی برای املاک قولنامه‌ای ممکن است در فرآیند ثبتی با آن مواجه شوند، «مادر سند» یا «بنچاق» است؛ مدرکی که نقش مهمی در شناسایی مالک رسمی اولیه ملک و تکمیل زنجیره نقل‌وانتقال آن دارد.

در فرآیند صدور سند مالکیت برای املاک فاقد سند رسمی، صرف ارائه قولنامه‌های عادی برای اثبات مالکیت کافی نیست و لازم است سابقه نقل‌وانتقال ملک نیز تا مالک یا مالکان رسمی اولیه مشخص شود. به همین دلیل، آشنایی با مفهوم مادر سند و نحوه ارائه آن می‌تواند از سردرگمی متقاضیان در مراحل اداری جلوگیری کند.

مادر سند دقیقاً چیست؟

مادر سند یا بنچاق، همان مدرک مالکیت رسمی مالک اولیه یک ملک است؛ یعنی شخصی که پیش از نقل‌وانتقال‌های بعدی، مالکیت رسمی پلاک ثبتی موردنظر به نام او ثبت شده است.

در املاک قولنامه‌ای، معمولاً زنجیره‌ای از قولنامه‌ها یا مبایعه‌نامه‌های عادی وجود دارد که ملک را از یک فرد به فرد دیگر منتقل کرده است. در بررسی پرونده، این اسناد باید در نهایت به مالک رسمی اولیه پلاک ثبتی برسند. مدرک رسمی مالکیت این فرد همان چیزی است که در اصطلاح ثبتی «مادر سند» یا «بنچاق» نامیده می‌شود.

چرا اداره ثبت مادر سند را مطالبه می‌کند؟

صدور رأی هیئت موضوع قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی، نیازمند احراز تصرفات مالکانه و بلامعارض متقاضی و همچنین بررسی سلسله ایادی معاملاتی ملک است.

در این فرآیند، کارشناس منتخب هیئت و اعضای هیئت، قولنامه‌ها و مبایعه‌نامه‌های عادی ارائه‌شده از سوی متقاضی را بررسی می‌کنند تا مشخص شود ملک از چه شخصی خریداری شده و سابقه مالکیت آن به چه فرد یا افرادی می‌رسد.

اگر مدارک ارائه‌شده نتواند مالک رسمی اولیه و مدرک مالکیت او را مشخص کند، اداره ثبت محل ممکن است ارائه مادر سند یا بنچاق اولیه را از متقاضی مطالبه کند.

نام مالک رسمی اولیه همچنین در رأی هیئت و آگهی منتشرشده پس از صدور رأی درج می‌شود؛ بنابراین شناسایی دقیق این فرد یا افراد، بخشی از فرآیند بررسی وضعیت ثبتی ملک است.

اگر مادر سند در دسترس نباشد چه باید کرد؟

نداشتن مادر سند لزوماً به معنای پایان مسیر دریافت سند رسمی نیست. در صورتی که متقاضی به مدرک مالکیت رسمی مالک اولیه دسترسی نداشته باشد، اما بداند مالک رسمی اولیه پلاک ثبتی چه شخص یا اشخاصی بوده‌اند، امکان معرفی این افراد از طریق استشهادیه محلی وجود دارد.

در این حالت، متقاضی می‌تواند با استفاده از استشهادیه محلی، مالک رسمی اولیه پلاک ثبتی را معرفی و این موضوع را از طریق گواهی افراد مطلع در محل تأیید کند.

پس از آن، در صورتی که تصرفات مالکانه و بلامعارض متقاضی برای هیئت احراز شود، بررسی‌های محلی نیز می‌تواند در دستور کار قرار گیرد. هیئت در صورت نیاز می‌تواند از مطلعان محلی تحقیق کند یا شهادت شهود را مورد بررسی قرار دهد و سپس درباره پرونده تصمیم‌گیری کند.

مسیر شناسایی مادر سند برای مالک ملک قولنامه‌ای

برای متقاضیان دریافت سند رسمی، مسیر کلی را می‌توان این‌گونه خلاصه کرد:

قولنامه‌های موجود → شناسایی سلسله معاملات → رسیدن به مالک رسمی اولیه → ارائه مدرک مالکیت رسمی او (مادر سند یا بنچاق)

اگر مدرک مالکیت مالک رسمی اولیه موجود نباشد، اما هویت او مشخص باشد، استشهادیه محلی و تحقیقات محلی می‌تواند در فرآیند بررسی پرونده مورد استفاده قرار گیرد.

بنابراین، «مادر سند» در واقع نقطه اتصال اسناد عادی و سابقه رسمی ملک است و هدف از مطالبه آن، شناسایی مالک رسمی اولیه و تکمیل زنجیره مالکیت ملک در فرآیند صدور سند رسمی است.

نکته مهم برای متقاضیان

افرادی که برای املاک قولنامه‌ای خود در حال پیگیری دریافت سند رسمی هستند، بهتر است پیش از مراجعه به اداره ثبت، تمام قولنامه‌ها، مبایعه‌نامه‌ها و مدارک مرتبط با سابقه ملک را جمع‌آوری و بررسی کنند. در صورت نبود مدرک مالکیت رسمی مالک اولیه، شناسایی دقیق مالک رسمی پلاک ثبتی و تهیه استشهادیه محلی می‌تواند به ادامه فرآیند بررسی پرونده کمک کند.

در نهایت، تشخیص کفایت مدارک، احراز تصرفات مالکانه و تصمیم‌گیری درباره صدور سند، بر عهده مراجع ثبتی و هیئت قانونی مربوط است و صرف داشتن یک قولنامه یا استشهادیه به‌تنهایی به معنای صدور قطعی سند مالکیت نیست.

انتهای پیام/