به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرمان، یادمان‌های شهدای گمنام فراتر از یک مزار ساده، هویت دینی، ملی و انقلابی یک منطقه را تعریف می‌کنند. این اماکن که به تعبیر رهبر معظم انقلاب «دارالشفای آزادگان» هستند، باید محل رجوع و آرامش‌بخش مردم باشند؛ اما آنچه امروز در روستای ده‌زیار مشاهده می‌شود، تقابل بی‌ملاحظه توسعه صنعتی با حریم معنوی است.

در حالی که انتظار می‌رود اماکن متبرک و یادمان‌های شهدا به عنوان قطب‌های فرهنگی و مأمن آرامش مردم، اولویت نخست در طرح‌های توسعه‌ای و عمرانی باشند، نصب دکل مخابراتی ایرانسل با ارتفاع تقریبی 50 متر در فاصله چند متری مزار شهید گمنام روستای ده‌زیار از توابع بخش چترود شهرستان کرمان، موجی از تعجب و گلایه اهالی و زائران این شهید والامقام را به همراه داشته است.

غفلت از اولویت‌های فرهنگی؛ جای خالی صحن و سرا

آنچه بیش از هر چیز بر دغدغه‌های مردم افزوده، این است که زمین اطراف این شهید گمنام، ظرفیت و نیاز مبرمی به طرح‌های توسعه‌ای با کاربری فرهنگی و مذهبی دارد. احداث ساختمان برای برگزاری مراسم‌های آیینی، ساخت سرویس‌های بهداشتی مناسب، حصارکشی، محوطه‌سازی و طراحی یک صحن و سرای درخور با معماری اصیل ایرانی-اسلامی و ساخت گنبد اولویت‌هایی است که باید در این مکان اجرایی می‌شد.

اما جای سوال است که در سایه بی‌توجهی به این نیازهای ضروری، چگونه اولویتِ نصب یک دکل عظیم مخابراتی در جوار این مکان مقدس تعریف شده است؟ آیا مسئولان امر، مفهوم «توسعه» را تنها در ابعاد فنی و اقتصادی خلاصه کرده‌اند؟

تهدید حریم بصری و مانع‌تراشی برای آینده معنوی

نکته قابل تأمل دیگر، آسیب جبران‌ناپذیر این سازه فلزی بر حریم بصری است. طبق طرح‌های در دست بررسی و مطالبه مردمی، قرار است در آینده بر فراز مزار این شهید گمنام، گنبدی نمادین احداث شود. دکل 50 متری فعلی، نه تنها این منظر معنوی را مخدوش کرده، بلکه به لحاظ زیبایی‌شناسی و بصری، در آینده مانعی بزرگ برای دیده شدن گنبد و بارگاه خواهد بود.

شهید گمنام، هویت تاریخی و مذهبی نه تنها روستای ده‌زیار بلکه کشور است. بنای این شهید، در آینده‌ای نه چندان دور به عنوان یک اثر ماندگار و تاریخی شناخته خواهد شد که هرگونه عملیات عمرانی در اطراف آن باید با لحاظ کردن ملاحظات بلندمدت و حریم‌های اختصاصی باشد.

پاسخ فرماندار کرمان؛ تمرکز بر «صورتجلسه» به جای «حرمت»

در پی پیگیری‌های خبرنگار تسنیم برای روشن شدن علت این تصمیم، فرماندار شهرستان کرمان با اشاره به اینکه مدیریت یادمان‌های شهدای گمنام بر عهده اداره کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس است گفت: مدیر‌کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس استان کرمان از محل نصب دکل در محدوده شهید گمنام روستای ده‌زیار بازدید کرده و در نهایت موافقت کرده است که این کار انجام شود

وی بیان کرد: در مجموع با توجه به اینکه برای نصب دکل از قبل اقدام شده بوده و زیرسازی کار انجام شده بود و هزینه‌ای از بیت‌المال در آنجا شده بود یک جلسه‌ای در استانداری کرمان برگزار شد ، در این جلسه مدیر‌کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس استان کرمان، مدیر‌کل ارتباطات و فناوری استان کرمان هم حضور داشتند که مقرر شد گروهی از محل نصب دکل بازدید کنند و نظر نهایی را بدهند که در نهایت باز هم اداره کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس استان کرمان قبول کردند که دکل مخابراتی در این محدوده نصب شود.

فرماندار شهرستان کرمان تاکید کرد: در هر صورت متولی شهید گمنام بنیاد حفظ آثار است و آنها هم صورتجلسه را امضاء کردند که مشکلی ندارد، من که نمی‌توانم کاسه داغ‌تر از آش بشوم.

آیا «هزینه مالی» می‌تواند «حرمت معنوی» را جبران کند؟

پاسخ فرماندار، اگرچه از منظر سلسله‌مراتب اداری و «مسئولیت‌پذیری قانونی» پاسخگوی سوال است، اما از منظر «ارزش‌های انقلاب و معنویت»، ابهام‌های بزرگتری را ایجاد می‌کند.

نخست اینکه، مطرح شدن موضوع «هزینه‌های انجام شده از بیت‌المال» به عنوان دلیلی برای ادامه یک طرح چالش‌برانگیز، یک رویکرد خطرناک در مدیریت است. آیا صرفِ هزینه‌کردِ مالی، می‌تواند توجیهی برای آسیب به حریم معنوی و مخدوش کردن منظر بصری یک جایگاه تاریخی و مذهبی باشد؟ در منطق توسعه اسلامی، «توسعه فرهنگی» مقدم بر «توسعه اقتصادی و فنی» است، نه برعکس.

دوم اینکه، وقتی مسئول ارشد شهرستان می‌گوید «من نمی‌توانم کاسه داغ‌تر از آش بشوم»، در واقع مسئولیتِ تصمیم‌گیری را به «امضای یک صورتجلسه» واگذار می‌کند. اما حقیقت این است که در اماکن مقدس، «موافقت اداری» نباید از «پیوست فرهنگی و ملاحظات بصری» جدا باشد. موافقت اداره کل حفظ آثار با نصب دکل، می‌تواند از نظر حقوقی صحیح باشد، اما از نظر کارشناسیِ فرهنگ و هنر و ملاحظاتِ زائران، همچنان یک «خطای بزرگ» محسوب می‌شود که باید بازنگری شود.

شهید گمنام، هویت ملی و مذهبی ماست و بنای او در آینده‌ای نزدیک، یک اثر تاریخی محسوب خواهد شد. از مسئولان استان و کشور انتظار می‌رود در فرآیند توسعه، علاوه بر زیرساخت‌های علمی و مخابراتی، به «توسعه معنوی و فرهنگی» نیز توجه کنند.

تداخل توسعه با معنویت؛ حرم شهید یا ایستگاه مخابراتی؟

هر طرحی پیش از اجرا باید از فیلتر «پیوست فرهنگی» عبور کند و در این زمینه بهتر بود امام جمعه چترود و امام جمعه کرمان و سایر دستگاه‌های فرهنگی مذهبی ورود پیدا می‌کردند و دلیل اینکه در اجرای پروژه‌های عمرانی پیوست فرهنگی را در نظر نگرفته‌اند، پیگیری جدی کنند تا در آینده شاهد اینگونه خطاها نباشیم و مسئولان مربوطه بازخواست جدی شوند. از طرفی دادستان کرمان نیز باید این موضوع را به‌عنوان حقوق عامه مردم پیگیری و نتیجه را به مردم گزارش دهد.

مدیر‌کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس استان کرمان پاسخ بدهد

آنچه در روستای ده‌زیار رخ داده، فراتر از یک اشتباه عمرانی، یک «خطای راهبردی» در مدیریت حریم‌هاست. زمین اطراف این شهید گمنام، نیازمند طرح‌های توسعه‌ای با کاربری فرهنگی، احداث صحن و سرا، محوطه‌سازی با معماری اسلامی و ایجاد فضایی برای آرامش زائران است؛ اما آنچه امروز چشم زائران را می‌خشکاند، دیدن یک سازه فلزی عظیم است که نه تنها منظر بصری را مخدوش کرده، بلکه با احداث احتمالی گنبد بر فراز مزار در آینده، تضادی آشکار ایجاد خواهد کرد. در این میان، پاسخ‌های مسئولان محلی نشان می‌دهد که «هزینه‌های انجام شده» و «موافقت‌های اداری»، بر «ملاحظات معنوی و فرهنگی» اولویت یافته است.

مسئولان شهرستان از فرماندار و بخشدار، شهردار و دهیار، مدیر‌کل و نهادهای مربوطه باید بدانند که توسعه واقعی، «توسعه همه‌جانبه» است. پیشرفت علمی و زیرساخت‌های مخابراتی، به هیچ‌وجه نباید به بهای آسیب به سرمایه‌های فرهنگی و معنوی جامعه تمام شود. هر طرح عمرانی، پیش از اجرا، نیازمند یک «پیوست فرهنگی» دقیق و کارشناسانه است تا از بروز چنین تداخلات ناموزونی پیشگیری شود.

انتهای پیام/511/