خبرگزاری تسنیم ـ  موسی آقایاری*؛ گاهی تاریخ، شاهد تولد یک انسان نیست؛ شاهد طلوع یک حقیقت است. ولادت حضرت محمد مصطفی صلی‌الله‌علیه‌وآله از همین جنس است؛ حادثه‌ای که اگر آن را تنها در تقویم جست‌وجو کنیم، عظمتش را کوچک کرده‌ایم. آن روز، انسانی به دنیا آمد که بعدها مسیر اندیشه، اخلاق، سیاست، فرهنگ و معنویت بشر را دگرگون ساخت؛ مردی که خداوند درباره‌اش فرمود: و ما أرسلناک إلا رحمة للعالمین؛ ما تو را جز رحمتی برای جهانیان نفرستادیم.

محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله آمد تا انسان را از اسارت انسان‌ها آزاد کند؛ از بند بت‌های سنگی و بت‌های نفسانی، از جهل و خرافه، از تبعیض و خودکامگی، از جامعه‌ای که ارزش انسان را با قبیله و ثروت و قدرت می‌‌سنجید. او آمد تا انسان را دوباره به خویشتن حقیقی‌اش بازگرداند؛ به فطرتی که خداوند در وجود او نهاده است.

پیش از بعثت او، جهان گرفتار تاریکی‌های فراوان بود. شمشیر جای منطق را گرفته بود، تعصب جای حقیقت را، و قدرت جای عدالت را. اما شگفت آنکه انقلاب محمدی با لشکری از زر و زور آغاز نشد؛ با یک کلمه آغاز شد: اقرأ؛ بخوان!

این فرمان، فقط دعوت به خواندن چند صفحه نبود. دعوت به عبور از جهل بود؛ دعوت به اندیشیدن، فهمیدن و دیدن حقیقت. اسلام محمدی، انسان را موجودی بی‌اختیار و محکوم به جهل نمی‌خواهد. او را به تفکر، پرسش، شناخت و مسئولیت فرا می‌‌خواند.

محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله فقط پیام‌آور عبادت نبود؛ پیام‌آور کرامت انسان بود. در مکتب او، عرب و عجم، فقیر و غنی، سیاه و سفید، قدرتمند و ناتوان، در برابر حقیقت الهی یکسان‌‌اند و معیار برتری، تقوا است. او در زمانی از عدالت سخن گفت که بسیاری عدالت را تنها برای قبیله و نزدیکان خود می‌خواستند.

او آمد و به جامعه‌ای که دختر را مایه ننگ می‌‌دانست، کرامت بخشید. آمد و دست بر سر یتیم کشید. آمد و محرومان را دید. آمد و فرمود که مؤمن نمی‌‌تواند سیر بخوابد و همسایه‌اش گرسنه باشد. آمد تا اخلاق را از حاشیه زندگی به متن جامعه بیاورد.

عظمت پیامبر را باید در همین جا جست‌وجو کرد؛ در پیوند میان عبادت و عدالت، میان معنویت و مسئولیت، میان مسجد و جامعه، میان ذکر خدا و دفاع از مظلوم.

او شب‌‌ها در برابر پروردگار می‌‌ایستاد و اشک می‌‌ریخت؛ اما روزها در میدان مسئولیت حاضر بود. اهل عبادت بود، اما از جامعه فاصله نمی‌‌گرفت. اهل رحمت بود، اما در برابر ظلم و تجاوز، سستی نشان نمی‌داد. این همان تصویری است که امروز باید از پیامبر خدا بازخوانی کنیم؛ نه پیامبری صرفاً برای مراسم، بلکه پیامبری برای ساختن انسان و جامعه.

میلاد پیامبر اکرم، جشن تولد یک شخصیت تاریخی نیست؛ جشن آغاز یک راه جهانی است، راهی که مقصدش عبودیت خدا و آزادی انسان از غیر خداست.

اگر امروز از پیامبر سخن می‌گوییم، نباید محبت به او را در چند شعار و چراغانی و تبریک خلاصه کنیم. محبت واقعی آن است که اخلاق محمدی در رفتار ما دیده شود؛ در خانواده، در بازار، در سیاست، در قضاوت، در برخورد با مخالف، در دفاع از مظلوم و در رعایت حق مردم.

چه بسیار کسانی که از محمد سخن می‌‌گویند؛ اما از اخلاق محمدی فاصله دارند. و چه تلخ است اگر نام پیامبر بر زبان ما باشد؛ اما روش او در زندگی ما نباشد.

میلاد حضرت رسول، فرصتی است برای بازگشت به حقیقت محمد. به پیامبری که قرآن او را اسوه حسنه معرفی کرد؛ انسانی که در اوج قدرت، متواضع بود و در اوج مظلومیت، امیدوار؛ در برابر دشمنان، استوار و در برابر مؤمنان، مهربان.

امروز بیش از هر زمان دیگری جهان به پیام محمد نیازمند است؛ به توحید در برابر بت‌ پرستی مدرن، به عدالت در برابر تبعیض، به اخلاق در برابر ابتذال، به عقلانیت در برابر جهل و به رحمت در برابر خشونت.

* استاد حوزه‌ی علمیه‌

انتهای پیام/