به گزارش خبرگزاری تسنیم، نشان‌دار کردن مالیات‌ها یکی از نوآورانه‌ترین اصلاحات در حوزه مدیریت منابع عمومی است که ماهیت رابطه میان دولت و مردم را از یک رابطه صرفاً تکلیف‌محور به یک رابطه مشارکتی و دوسویه تبدیل می‌کند.

در نظام سنتی، تصمیم‌گیری درباره محل هزینه‌شدن درآمدهای مالیاتی به‌صورت کاملاً متمرکز و از بالا به پایین انجام می‌شود و مؤدی نقشی در تعیین سرنوشت مالیات پرداختی خود ندارد؛ اما در رویکرد نشان‌دار کردن، مؤدی می‌تواند مشخص کند مالیاتی که پرداخته در کدام حوزه و برای کدام پروژه هزینه شود.

این حرکت، در واقع واگذاری بخشی از اختیار تخصیص منابع به مردم است و آنان را از تماشاگران منفعل سیاست مالی به مشارکت‌کنندگان فعال در تصمیم‌گیری‌های عمومی تبدیل می‌کند. نتیجه طبیعی این فرآیند، ایجاد حس مالکیت و تعلق نسبت به منابع عمومی در میان مردم است که خود زیربنای تحول در فرهنگ مالیاتی و ارتقای اعتماد عمومی به نظام مالیاتی کشور محسوب می‌شود.

آنچه نشان‌دار کردن مالیات‌ها را به ابزاری قدرتمند برای افزایش کارایی تبدیل می‌کند، قرار گرفتن انتخاب مردم در کنار برنامه‌ریزی دستگاه‌های اجرایی است.

وقتی مردم آزاد باشند منابع مالیاتی خود را به سمت پروژه‌هایی هدایت کنند که با نیازها و اولویت‌های واقعی آنان همخوانی دارد، منابع عمومی به‌صورت طبیعی به سمت طرح‌های دارای بیشترین تقاضای اجتماعی و بالاترین بازدهی مطلوبیت سرازیر می‌شوند و از هزینه‌شدن در پروژه‌های کم‌بازده، غیرضروری یا فاقد پشتوانه مردمی جلوگیری به عمل می‌آید.

علاوه بر این، مشارکت مردم در انتخاب محل هزینه‌کرد، نظارت عمومی بر اجرای پروژه‌ها را به‌طور طبیعی تقویت می‌کند؛ چراکه مؤدیانی که خود مالیات خود را به یک پروژه مشخص اختصاص داده‌اند، به‌طور طبیعی بر روند پیشرفت و کیفیت اجرای آن نظارت خواهند داشت.

این نظارت مردمی، مهم‌ترین عامل کاهش هدررفت منابع، انضباط مالی دستگاه‌های اجرایی و پاسخگویی مسئولان است و در نهایت به تخصیص بهینه‌تر و اثربخش‌تر منابع عمومی منجر می‌شود.

در همین رابطه با آقای احمد انارکی محمدی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس به گفتگو پرداختیم که در ادامه خواهید خواند.انارکی محمدی در ابتدای صحبت‌های خود با اشاره به اهمیت اصلاح مسیر نظام مالیاتی مبتنی بر اجرای طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها گفت: یکی از موضوعات بسیار مهم در مسیر اصلاح نظام مالیاتی، حرکت هم‌زمان به سمت هوشمندسازی فرآیندهای مالیاتی و مشارکت دادن مردم در حکمرانیِ تخصیص و مصرف مالیات است. این رویکرد ذیل تبصره ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم و اجرای طرح نشاندار کردن مالیات‌ها دنبال می‌شود و می‌تواند رابطه میان مودی، نظام مالیاتی و پروژه‌های توسعه‌ای کشور را شفاف‌تر و ملموس‌تر کند.

وی گفت: در طرح نشاندار کردن مالیات‌ها، مودیان صرفاً پرداخت‌کننده مالیات نیستند، بلکه می‌توانند در انتخاب محل مصرف مالیات پرداختی خود نقش داشته باشند. به بیان دیگر، مودی می‌تواند از میان پروژه‌های معرفی‌شده، پروژه‌ای را که برای منطقه، استان یا جامعه محلی خود ضروری‌تر می‌داند انتخاب کند تا مالیات او در همان مسیر هزینه شود.

انارکی محمدی نماینده مردم انار و رفسنجان افزود: اجرای این طرح در سال سوم دولت، یک گام مهم در تغییر نگاه به مالیات است. وقتی یک فعال اقتصادی یا صاحب کسب‌وکار خرد مشاهده کند مالیاتی که پرداخت کرده در تکمیل مدرسه، تجهیز درمانگاه، آبرسانی به منطقه محروم، احداث راه روستایی یا تکمیل یک پروژه ضروری در استان او هزینه شده است، اعتماد او به نظام مالیاتی افزایش می‌یابد. این ارتباط مستقیم میان پرداخت مالیات و مشاهده نتیجه آن، زمینه مشارکت بیشتر مردم را فراهم می‌کند.

وی گفت: مزیت دیگر این طرح، افزایش شفافیت است. مردم باید بتوانند مسیر منابع را از زمان پرداخت تا محل مصرف دنبال کنند. شفافیت در هزینه‌کرد مالیات، هم یک حق برای مودیان است و هم ابزاری مؤثر برای تقویت نظارت عمومی بر اجرای پروژه‌ها محسوب می‌شود. این نظارت مردمی کمک می‌کند منابع به سمت طرح‌هایی برود که نیاز واقعی مناطق و استان‌ها را برطرف می‌کند.

انارکی محمدی افزود: نشاندار کردن مالیات‌ها، حرکت از تصمیم‌گیری صرفاً متمرکز و از بالا به پایین به سمت مشارکت دادن مردم در تخصیص منابع است. در این رویکرد، انتخاب مردم در کنار برنامه‌ریزی دستگاه‌های اجرایی قرار می‌گیرد و همین مسئله می‌تواند کارایی هزینه‌کرد منابع عمومی را افزایش دهد.

انتهای پیام/