نگهداری 1800 ژنوتیپ منحصر‌به‌فرد لوبیا در استان مرکزی

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، علی‌اکبر داودی‌راد، رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، پیش از ظهر امروز در نشست با اصحاب رسانه با تبیین جایگاه راهبردی بخش کشاورزی گفت: تجارب و تحولات سال‌های اخیر به وضوح نشان داد که مهم‌ترین محور در ساختار امنیت ملی، مقوله امنیت غذایی است؛ به‌گونه‌ای که تحقق و پایداری امنیت غذایی، بستر اصلی غلبه بر چالش‌ها و تهدیدات مختلف کشور به شمار می‌رود.

وی با اشاره به احکام فصل هفتم قانون برنامه هفتم پیشرفت کشور پیرامون امنیت غذایی افزود: در این سند بالادستی، دو سنجه و شاخص کلیدی شامل افزایش سالانه بهره‌وری و ارتقای ارزش افزوده محصولات کشاورزی تا پایان برنامه هدف‌گذاری شده است. همچنین از میان ارکان چهارگانه سند ملی امنیت غذایی شامل فراهمی، دسترسی، سلامت و پایداری و تاب‌آوری، مؤلفه ثبات و تاب‌آوری به عنوان اساسی‌ترین شاخصه نیازمند طراحی‌های دقیق علمی و به‌روزرسانی مستمر دستاوردهای پژوهشی است.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی با تشریح ساختار پژوهشی استان اظهار کرد: مجموعه سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) در استان مرکزی دارای 3 بازوی تخصصی شامل مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، پژوهشکده ملی گل و گیاهان زینتی محلات و شعبه استانی مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی در اراک است که با هماهنگی کامل و هم‌افزایی بی‌نظیر با مجموعه جهاد کشاورزی استان، در مسیر پشتیبانی علمی از امنیت غذایی گام برمی‌دارند.

داودی‌راد حفاظت از ذخایر ژنتیکی را رکن بنیادین استقلال زیستی و خودکفایی کشور دانست و بیان کرد: بالغ بر 83 درصد از ذخایر ژنتیکی گیاهی و جانوری کشور در ساختار وزارت جهاد کشاورزی و سازمان تات نگهداری می‌شود که بخش مهم و منحصربه‌فردی از این سرمایه‌های ملی در استان مرکزی متمرکز است.

وی با اشاره به پیشتازی علمی استان مرکزی در خاورمیانه افزود: استان مرکزی میزبان تنها بانک ژن و ذخایر ژنتیکی تخصصی لوبیا در کشور و منطقه است؛ به‌طوری‌که در پردیس تحقیقات لوبیای خمین بین یک‌هزار و 800 تا 2 هزار ژنوتیپ ارزشمند و کمیاب از ارقام داخلی و قاره‌های مختلف جهان نگهداری و احیا می‌شود که مرجع اصلی فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در این حوزه است.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی به ظرفیت باغی استان اشاره و اظهار کرد: دومین ذخیره‌گاه منحصربه‌فرد کشور، کلکسیون و ذخیره‌گاه ملی پشتیبان انار در پردیس تحقیقات و آموزش انار ساوه است که با قدمت بیش از 70 سال، افزون بر 840 ژنوتیپ و رقم مختلف انار را در خود جای داده و به عنوان غنی‌ترین پشتوانه ژنتیکی این محصول در کشور و پایه‌ای ارزشمند برای اصلاح ارقام مقاوم شناخته می‌شود.

تولید 8 رقم جدید لوبیا و حفظ 200 گونه گیاه دارویی در استان مرکزی

داودی‌راد با اشاره به اهمیت حفاظت از ذخایر ژنتیکی گیاهی تصریح کرد: در ایستگاه تحقیقاتی گیاهان دارویی استان، بیش از 100 گونه گیاه دارویی از جمله 46 ژنوتیپ گل‌محمدی و 76 ژنوتیپ آویشن شناسایی و ثبت شده است که در مجموع از زمان تأسیس این ایستگاه، روی 225 گونه گیاه دارویی کار پژوهشی صورت گرفته است.

وی با تأکید بر نقش حیاتی هربیوم به عنوان یک ذخیره‌گاه غیرزنده و پایدار، افزود: این بانک اطلاعاتی به عنوان مرجعی علمی به ما نشان می‌دهد که در ادوار گذشته، پوشش گیاهی هر منطقه چه بوده است. این داده‌ها مسیر را برای احیای اکوسیستم‌های بومی هموار می‌کند تا به جای آزمون و خطا، دقیقاً بر اساس سازگاری طبیعی هر منطقه، نسبت به تکثیر و احیای گونه‌های گیاهی اقدام کنیم.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، بذر را نقطه آغازین امنیت غذایی دانست و اظهار کرد: بدون استفاده از بذر اصیل، استاندارد و اصلاح‌شده، دستیابی به بهره‌وری مطلوب غیرممکن است. یکی از چالش‌های اصلی، روش سنتی کشاورزان در نگهداری بذر از محصول سال گذشته برای کشت بعدی است؛ در حالی که دانش روز نشان می‌دهد این اقدام، آفات، بیماری‌ها و علف‌های هرز را به سال زراعی بعد منتقل می‌کند.

داودی‌راد بر لزوم انتقال دانش استفاده از بذور گواهی‌شده به جامعه کشاورزی تأکید کرد و ادامه داد: بهره‌گیری از بذرهای اصلاح‌شده، علاوه بر کاهش خسارات ناشی از آفات و بیماری‌ها، افزایش عملکرد در واحد سطح، ارتقای ارزش افزوده اقتصادی و تاب‌آوری محصولات در برابر شرایط محیطی را به همراه دارد.

وی فرآیند تولید بذر را نیازمند 10 تا 14 سال تلاش علمی مستمر دانست و افزود: مرکز تحقیقات کشاورزی استان مرکزی به عنوان تنها مرکز تخصصی لوبیا در کشور فعالیت می‌کند و در فاصله سال‌های 1400 تا 1403 موفق به تولید 8 رقم جدید لوبیا شده است. این ارقام جدید دارای ویژگی‌های ممتازی نظیر مقاومت به خشکی، نیاز آبی کمتر و سازگاری با نیازهای تولیدکنندگان است که در انواع قرمز، سفید و چیتی معرفی شده‌اند.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی عنوان کرد: پس از تولید ارقام جدید در ایستگاه‌های تحقیقاتی، مراحل تکثیر در قالب بذرهای پرورشی 1 و 2 توسط شرکت‌های دانش‌بنیان و تولیدی انجام شده و در نهایت، نظارت دقیق بر اصالت و سلامت این بذور در واحد ثبت و گواهی بذر و نهال مرکز صورت می‌گیرد تا محصول نهایی با کیفیت استاندارد به دست کشاورزان برسد.

افزایش تولید بذرهای اصلاح‌شده و رشد 13 درصدی طرح‌های پژوهشی در استان مرکزی

داودی‌راد با اشاره به ارتقای کمی و کیفی تولید بذور استراتژیک در استان تصریح کرد: در حوزه بذر، با تلاش پژوهشگران، تولید هسته‌های اولیه گندم و جو آبی به خودکفایی کامل رسیده است و میزان تولید بذور اصلاح‌شده لوبیا امسال به حدود 100 تن رسیده که نسبت به سال گذشته رشد قابل‌توجهی را نشان می‌دهد.

وی در خصوص دستاوردهای کیفی در تولید محصولات زراعی افزود: با معرفی ارقام جدید گندم نظیر سیمین، نگید و الماس طی سه سال اخیر، علاوه بر بهبود عملکرد، شاخص‌های کیفی نانوایی نیز ارتقا یافته است؛ به‌طوری‌که میزان پروتئین این ارقام از 12 درصد به 13.3 درصد افزایش پیدا کرده که گامی مهم در مسیر ارتقای امنیت غذایی محسوب می‌شود.

داودی‌راد با بیان اینکه امسال حدود 100 طرح پژوهشی در این مرکز اجرا شده که نشان‌دهنده رشد 13 درصدی نسبت به سال‌های گذشته است، تصریح کرد: با هدف شتاب‌دهی به فرآیندهای اصلاح‌نژاد، قرارداد همکاری با مرکز ملی ژنتیک و زیست‌فناوری کشور منعقد شده است تا با استفاده از فناوری‌های نوین، زمان‌بر بودن تولید ارقام جدید (که گاه تا 14 سال به طول می‌انجامد) کاهش یابد.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، حمایت از هسته‌های فناور و شرکت‌های دانش‌بنیان را از دیگر اولویت‌های این مرکز دانست و گفت: با فعالیت مرکز رشد کشاورزی در دل این مجموعه، هسته‌های فناور پس از طی مراحل رشد، برای استقرار در پارک علم و فناوری آماده می‌شوند؛ همچنین سال گذشته اولین رویداد ملی فناورانه انار در استان با موفقیت برگزار شد که نشان‌دهنده ظرفیت بالای استان در تجاری‌سازی دانش کشاورزی است.

انتهای پیام/711/