وحدت شیعه و سنی؛ میراثی تاریخی که در جمهوری اسلامی به راهبرد تبدیل شد

به گزارش خبرگزازی تسنیم از کرمانشاه، حجت‌الاسلام مهدی غلامعلی در سی‌ و هشتمین همایش علما و نخبگان استان کرمانشاه با تبریک هفته وحدت و میلاد پیامبر اکرم(ص) و امام صادق(ع)، اظهار کرد: باید یاد تمام رزمندگان اسلام و شهدای عزیز، به‌ویژه امام و قائد شهید را گرامی بداریم؛ رهبری که هم در گفتار و هم در عمل پایبند به وحدت بود و عملکرد وحدت‌آفرین ایشان برای همه کسانی که با ایشان ارتباط داشتند، روشن است.

وی با بیان اینکه موضوع سخنانش وحدت در آیینه تاریخ است، افزود: امروز در مجالس مختلف درباره وحدت سخن می‌گوییم و گرد هم می‌آییم، اما وحدت در جهان اسلام پیشینه‌ای حدود هزار ساله دارد و از قرن‌های گذشته، عالمان شیعه و سنی تلاش‌هایی را برای نزدیک کردن دیدگاه‌ها و مدیریت اختلافات انجام داده‌اند.

گفت‌وگوی علمی علمای شیعه و اهل سنت از بغداد آغاز شد

دبیر شورای برنامه‌ریزی مدارس علوم دینی اهل سنت کشور با اشاره به شکل‌گیری گفت‌وگوهای علمی میان علمای شیعه و اهل سنت در بغداد گفت: در قرن چهارم و پنجم، بغداد به مرکزی برای گفت‌وگوهای علمی تبدیل شد و شخصیت‌هایی همچون شیخ مفید، سید مرتضی، ابوبکر باقلانی و خطیب بغدادی با یکدیگر مباحثات علمی داشتند.

غلامعلی افزود: شیخ طوسی نیز در همان دوره کتاب الخلاف را تألیف کرد و در آن دیدگاه‌های علمای اهل سنت، به‌ویژه امام شافعی را مطرح و بررسی کرد. بعدها امین‌الاسلام طبرسی در مجمع‌البیان از دیدگاه‌های علمای شیعه و اهل سنت بهره گرفت و همین نگاه تطبیقی موجب شد این اثر مورد توجه علمای اهل سنت نیز قرار گیرد.

وی با اشاره به تلاش‌های شخصیت‌هایی همچون علامه حلی و شاه ولی‌الله دهلوی برای توجه به مسائل مشترک گفت: این اقدامات عمدتاً فردی بود و به همین دلیل استمرار جریان وحدت با دشواری همراه بود، اما سید جمال‌الدین اسدآبادی توانست این اندیشه را به یک جریان تبدیل کند.

دارالتقریب؛ نقطه عطفی در تقریب مذاهب

دبیر شورای برنامه‌ریزی مدارس علوم دینی اهل سنت کشور با اشاره به فعالیت‌های سید جمال‌الدین اسدآبادی و شاگردانش در جهان اسلام عنوان کرد: یکی از نقاط عطف تاریخ وحدت، فعالیت مرحوم محمدتقی قمی بود که با علمای الازهر ارتباط برقرار کرد و دارالتقریب مذاهب اسلامی در سال 1947 میلادی در مصر شکل گرفت.

غلامعلی افزود: آیت‌الله بروجردی حمایت ویژه‌ای از این حرکت داشت و ارتباط و نامه‌نگاری میان علمای قم و الازهر، آثار و برکات فراوانی به همراه داشت و موجب انتشار آثار علمی شیعه و اهل سنت شد.

وی عنوان کرد: همه این تلاش‌ها تا آن زمان عمدتاً اقدامات فردی بود، اما بهترین عملکرد زمانی شکل می‌گیرد که حاکمیت به این نتیجه برسد که وحدت یک ضرورت اساسی برای جامعه اسلامی است.

سه تجربه تاریخی حکومت‌ها در مسئله وحدت

غلامعلی با اشاره به تجربه حکومت‌های مختلف اسلامی در زمینه وحدت بیان کرد: در هزار سال گذشته، حکومت‌هایی مانند آل‌بویه، افشاریه و در نهایت جمهوری اسلامی ایران تجربه‌های متفاوتی در زمینه وحدت داشته‌اند.

وی درباره حکومت آل‌بویه گفت: آل‌بویه در دوره‌ای که بغداد تحت حاکمیت بنی‌عباس بود، تلاش کرد اختلافات شیعه و سنی را مدیریت کند. در آن دوره هم مراسم عاشورا و هم عید غدیر مورد توجه قرار گرفت و در کنار آن، برخی مناسبت‌های مورد توجه اهل سنت نیز حفظ شد.

دبیر شورای برنامه‌ریزی مدارس علوم دینی اهل سنت کشور افزود: دغدغه آل‌بویه بیشتر مدیریت اختلافات برای حفظ حکومت بود، نه تقریب مذاهب به معنای امروزی آن.

وی نادرشاه افشار را دومین تجربه تاریخی دانست و گفت: نادرشاه با طرح موضوع تقریب میان مذاهب، تلاش کرد روابط میان شیعه و اهل سنت را بهبود دهد و حتی علمای شیعه و اهل سنت را برای گفت‌وگو گرد هم آورد. در نجف نیز علمای دو طرف گرد هم آمدند و متنی تحت عنوان معتمر نجف تنظیم شد.

جمهوری اسلامی؛ وحدت را به یک راهبرد تبدیل کرد

غلامعلی با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران تجربه‌ای متفاوت در زمینه وحدت ارائه کرده است، گفت: سومین حکومت، جمهوری اسلامی است که با مبانی قرآنی و اسلامی معتقد است شیعه و سنی باید در کنار یکدیگر امت واحد اسلامی را تشکیل دهند.

وی افزود: امام خمینی(ره) بر وحدت تأکید ویژه داشت و هفته وحدت یکی از میراث‌های ماندگار ایشان است. در دوران امام، با وجود جنگ و مشکلات فراوان، توجه جدی به وحدت میان شیعه و اهل سنت وجود داشت و همین اندیشه موجب شد استان‌های غربی کشور در برابر دشمن محکم بایستند و مردم شیعه و سنی در کنار یکدیگر از کشور دفاع کنند.

تأسیس مجمع تقریب از نخستین اقدامات رهبر انقلاب بود

دبیر شورای برنامه‌ریزی مدارس علوم دینی اهل سنت کشور با اشاره به اقدامات رهبر معظم انقلاب در زمینه وحدت عنوان کرد: در نخستین سال‌های رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، یکی از اقدامات مهم ایشان تأسیس مجمع تقریب مذاهب اسلامی بود.

غلامعلی افزود: ایشان معتقد بودند بسیاری از شیعیان اهل سنت را نمی‌شناسند و بسیاری از اهل سنت نیز شیعه را نمی‌شناسند، در حالی که مشترکات میان مسلمانان بسیار زیاد است.

وی با اشاره به دیدار رهبر شهید انقلاب با علمای اهل سنت در سال‌های اخیر گفت: ایشان در آن دیدار تأکید کردند که مسئله امت واحد اسلامی از دغدغه‌های همیشگی ایشان بوده است.

غلامعلی سه نکته مطرح‌شده از سوی رهبر شهید درباره وحدت را مورد توجه قرار داد و گفت: نخست اینکه امت اسلامی یک امت واحد است و این موضوع باید فراتر از هویت‌های ملی مورد توجه قرار گیرد؛ چه ایرانی باشیم، چه عراقی، سوری یا متعلق به هر کشور دیگری، باید در مسیر شکل‌گیری امت اسلامی حرکت کنیم.

وی دشمن‌شناسی را دومین محور مورد تأکید رهبری دانست و افزود: دشمن از گفت‌وگوی شیعه و سنی و از صمیمیت و ارتباط میان آنها ناراحت است. مخالفان وحدت سه گروه هستند؛ دشمنانی که آگاهانه در برابر وحدت می‌ایستند، برخی خواص شیعه و سنی که عامدانه به اختلافات دامن می‌زنند و گروهی از عوام که به دلیل جهل و ناآگاهی موجب ایجاد اختلاف می‌شوند.

دبیر شورای برنامه‌ریزی مدارس علوم دینی اهل سنت کشور بیان کرد: وظیفه علما این است که از تریبون نماز جمعه، مساجد و مجالس، مردم را نسبت به توطئه‌های تفرقه‌افکنانه آگاه کنند.

غلامعلی سومین نکته را راهبردی بودن وحدت عنوان کرد و گفت: وحدت تاکتیکی نیست؛ وحدت برای ما یک راهبرد است، زیرا یکی از اصول اسلامی ماست و باید آن را بر اساس مبانی قرآنی دنبال کنیم.

وی خاطرنشان کرد: اندیشه و عملکرد رهبر شهید در زمینه وحدت باید بیشتر مورد مطالعه قرار گیرد و درباره آن کتاب‌ها، پایان‌نامه‌ها و پژوهش‌های علمی نوشته شود تا ابعاد فکری و علمی این اندیشه برای نسل‌های آینده تبیین شود.

انتهای پیام/