امامزاده شاه‌کرم (ع)؛ پناهگاه زائران جاده اصفهان

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اصفهان پانزده کیلومتر آن سوی اصفهان، جایی که بوی بهارنارنج با نوای دعا درمی‌آمیزد و دست‌های نیاز رو به آسمان بلند می‌شود، آستان امامزاده شاه‌کرم (ع) چون نگینی در دل کویر سبز، زائران خسته را به آغوش می‌کشد. از زمزمه چای نذری عصرانه تا شور دعای کمیل شب‌های پنج‌شنبه، اینجا روایتی است از ارادتی که نسل به نسل جاری مانده است.

از میدان انقلاب اصفهان که به سمت جاده تهران حرکت می‌کنی، پس از پیمودن پانزده کیلومتر، در حوالی فرودگاه شهید بهشتی، گنبدی زرین از میان درختان سبز خودنمایی می‌کند. گلدسته‌های بلندش چون دو انگشت اشاره رو به آسمان برافراشته‌اند. اینجاست، آستان مقدس امامزاده جعفر بن‌الرضا (ع)، ملقب به شاه‌کرم. جاده‌ای آسفالته و هموار به درب ورودی می‌رسد. تابلوهای راهنما در طول مسیر، زائر را تا صحن مطهر هدایت می‌کند. پارکینگی وسیع در بیرون حرم تعبیه شده که جای نگرانی برای خودرو باقی نمی‌گذارد.

از یکی از چهار در ورودی که عبور می‌کنی، نخستین چیزی که نظرت را جلب می‌کند، حوضی بزرگ در میان صحن است. آب زلال و زمزمه‌وار فواره، نوایی دلنشین در فضا پدید آورده. چند کبوتر بر لب حوض نشسته‌اند و گاه منقار در آب می‌زنند. کودکانی گرداگرد حوض در حال بازی‌اند و خنده‌هایشان در فضای صحن می‌پیچد. صحن، سرسبز و آراسته است. درختان کاج و نارنج، سایه‌ساری دلپذیر برای زائران فراهم کرده‌اند. نیمکت‌هایی در سایه‌سار درختان قرار دارد و برخی زائران با آرامش بر آنها نشسته و به قرائت قرآن یا دعا مشغولند. بوی بهارنارنج از درختان به مشام می‌رسد و نسیمی خنک صورت را نوازش می‌دهد.

وضوخانه‌ای تمیز و مجهز در کنار حرم قرار دارد. پس از وضو، به سوی ایوان ورودی حرم حرکت می‌کنی. ایوان با کاشی‌کاری‌های فیروزه‌ای و آینه‌کاری‌های ظریف تزئین شده و مقرنس‌های سقف، هنر معماری ایرانی-اسلامی را به نمایش می‌گذارد.

از در چوبی سنگین که عبور می‌کنی، ناگهان هوای خنک و معطر حرم تو را در بر می‌گیرد. بوی گلاب و عود در هم آمیخته و فضایی روحانی پدید آورده. ضریحی نقره‌ای در میان حرم خودنمایی می‌کند. نور ملایم سبز رنگی از اطراف ضریح به دیوارها و سقف منعکس شده و حال و هوایی عارفانه به فضا بخشیده است.

چندین زن و مرد گرداگرد ضریح حلقه زده‌اند. برخی دست بر ضریح نهاده و زمزمه دعا دارند. یکی از پیرمردان با چشمانی اشک‌آلود، قرآن می‌خواند و گاه دست به سوی ضریح دراز می‌کند. زنی جوان با نوزادی در آغوش، کنار ضریح نشسته و با زمزمه‌ای آرام با امامزاده سخن می‌گوید.

کف حرم با موکت ضخیم و فرش‌های نفیس پوشیده شده. لوسترهای بلورین از سقف آویخته و نور ملایمی بر فضای حرم می‌گسترانند. دیوارها تا نیم‌تنه با کاشی‌های هفت‌رنگ مزین شده و آیات قرآن بر فراز آنها خودنمایی می‌کند.

از حرم که بیرون می‌آیی، غروب نزدیک است. خورشید سرخ‌رنگ پشت درختان پنهان می‌شود و اذان مغرب از بلندگوها پخش می‌شود. زائران به سوی نمازخانه بزرگ طبقه همکف حرکت می‌کنند. این نمازخانه با گنجایش پانصد نفر، یکی از چهار نمازخانه آستان است. صف‌های نماز به سرعت شکل می‌گیرد و نماز جماعت با شکوه خاصی اقامه می‌شود.

پس از نماز، نوبت به مراسم دعا می‌رسد. روحانی خوش‌صدایی پشت میکروفون قرار می‌گیرد و دعای توسل را با نوایی دلنشین قرائت می‌کند. صدایش در فضای حرم می‌پیچد و برخی زائران با شنیدن نام ائمه اطهار (ع)، اشک می‌ریزند. این مراسم هر سه‌شنبه شب در این آستان برگزار می‌شود و جمعیت پرشوری دارد.

اما آنچه این آستان را متمایز می‌کند، نذری‌هایی است که با عشق و ارادت زائران توزیع می‌شود. در حیاط حرم، چندین دیگ بزرگ بر روی اجاق‌های گازی قرار دارد. خادمان با لباس‌های سبز، مشغول آماده‌سازی غذا هستند. بوی خورشت قورمه‌سبزی و زعفران در فضا پیچیده و اشتهای هر رهگذری را تحریک می‌کند.

یکی از خادمان که سال‌هاست در این آستان خدمت می‌کند، می‌گوید: «ایام محرم هر شب عصر، چای و خرما نذری داریم. پنج‌شنبه شب‌ها هم شله‌زرد و حلیم پخش می‌کنیم؛ اما در مناسبت‌های خاص مثل عید غدیر، عید فطر و شهادت امام رضا (ع)، غذای گرم بین زائران توزیع می‌شود. گاهی تا سه هزار پرس غذا در یک شب پخش می‌کنیم.»

در گوشه‌ای از حیاط، زنی میانسال با چند ظرف بزرگ شله‌زرد نشسته و به زائران تعارف می‌کند. خودش می‌گوید: «سه سال پیش نذر کردم اگر پسرم شفا بگیرد، هر پنج‌شنبه شله‌زرد بپزم و بین زائران پخش کنم. پسرم خوب شد و من هم به نذرم وفا کردم. حالا سه ساله که هر هفته میایم اینجا.»

در کنار او، پیرمردی با سینی چای داغ ایستاده و به همه تعارف می‌کند. می‌گوید: «این نذری مادر حضرت زهرا (س) است. هر شب تا ساعت ده شب، اینجا چای و خرما داریم. هر کی تشنه‌ست یا گرسنه، می‌تواند بیاید.»

نزدیک درب ورودی، چند جوان ایستاده و شربت و نقل پخش می‌کنند. این نذری به مناسبت ولادت یکی از ائمه(ع) است. شربت سکنجبین خنک با یخ، در این هوای گرم عصر، بسیار گواراست. از حیاط که عبور می‌کنی، به زائرسراها می‌رسی که هر کدام شامل دو اتاق با سرویس بهداشتی مجزاست. این واحدها برای اسکان زائران شهرستانی و مسافران دوربرد طراحی شده. برخی واحدها کولر و بخاری دارند و امکانات اولیه در آنها فراهم است.

در طبقه دوم حرم، سالن اجتماعات بزرگی قرار دارد که مجهز به سیستم صوتی و تصویری پیشرفته است. این سالن در مناسبت‌های بزرگ مانند اربعین حسینی و دهه محرم، میزبان جمعیت انبوهی از عزاداران است. در مراسم اربعین که هر ساله برگزار می‌شود، هزاران نفر از جاماندگان پیاده‌روی اربعین در این آستان گرد هم می‌آیند و به عزاداری می‌پردازند. دهه محرم نیز حال و هوای دیگری دارد. هر شب، روضه‌خوانی و سینه‌زنی با حضور هیئت‌های مذهبی برگزار می‌شود. صدای نوحه‌ها و سینه‌زنی تا پاسی از شب در فضای حرم می‌پیچد و اشک از دیدگان جاری می‌سازد.

ماه رمضان نیز برنامه‌های ویژه‌ای دارد. هر شب افطاری ساده اما با صفایی برای روزه‌داران تدارک دیده می‌شود. پس از افطار نیز نماز جماعت و مراسم شب‌زنده‌داری تا سحر ادامه دارد.

شب که از نیمه می‌گذرد، حرم خلوت‌تر می‌شود. تنها چند زائر در گوشه‌ای از صحن نشسته و به مناجات مشغولند. نور مهتاب بر حوض صحن افتاده و انعکاس آن در آب، صحنه‌ای رویایی پدید آورده. صدای قورباغه‌ها از باغچه‌ها می‌آید و نسیم شب، بوی بهارنارنج را در فضا می‌پراکند.

پیش از خروج، یک بار دیگر به ضریح بازمی‌گردی. این بار حرم خلوت‌تر است و می‌توانی در سکوت و آرامش، با امامزاده سخن بگویی. لحظاتی طولانی کنار ضریح می‌ایستی و آنچه در دل داری، با او در میان می‌گذاری. آرامشی عمیق وجودت را فرا می‌گیرد. از حرم که خارج می‌شوی، هوای خنک شب به صورتت می‌خورد. به گنبد طلایی که در نور مهتاب می‌درخشد، نگاه می‌کنی. دلت می‌خواهد باز هم برگردی. اینجا جایی است که هر بار رفتن از آن، با حسرت همراه است و هر بار بازگشت، با شوقی تازه.

آستان امامزاده شاه‌کرم (ع) نه فقط یک مکان زیارتی، که پناهگاهی برای دل‌های خسته و جویای آرامش است. جایی که نذری‌ها با عشق پخته می‌شود، دعاها با اخلاص خوانده می‌شود و زائران با آغوش باز پذیرفته می‌شوند. جایی که می‌توانی ساعتی بنشینی، به حوض خیره شوی، به صدای گنجشک‌ها گوش کنی و برای مدتی از هیاهوی جهان دور شوی.

 

انتهای پیام/170