به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، علی‌اکبر صالحی، رئیس هیئت‌مدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی(ص)، در نشست خبری اظهار کرد: اگر کشورهای جهان اسلام از جمله عربستان، ترکیه، مالزی، اندونزی و پاکستان پیش‌قدم شوند و جایزه مصطفی(ص) در پایتخت‌های این کشورها نیز برگزار شود، از این موضوع استقبال می‌کنیم؛ چرا که نباید برگزاری این جایزه صرفاً به ایران محدود شود.

وی افزود: تاکنون دانشمندانی از کشورهای پاکستان، ایران، ترکیه، مالزی، سنگاپور، بنگلادش، هند، لبنان و اردن موفق به دریافت جایزه مصطفی(ص) شده‌اند.

رئیس هیئت‌مدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی(ص) تصریح کرد: هفتمین دوره جایزه مصطفی(ص)، به لطف و اذن خدا، در مرداد سال 1406 برگزار خواهد شد. در این دوره نیز مانند دوره‌های گذشته، برنامه‌های «استپ» شامل برنامه‌های تبادل علم و فناوری و زیرساخت‌های مربوط به آن اجرا می‌شود.

صالحی ادامه داد: پاییز امسال از سردیس سه برگزیده جایزه مصطفی(ص)، شامل دکتر میرکنی، دکتر تونر و دکتر نظیرالدین، در پارک فناوری پردیس رونمایی خواهد شد.

وی با اشاره به تفاوت جایزه مصطفی(ص) و مدال رسول(ص) گفت: جایزه مصطفی(ص) به دانشمندان برجسته و تثیت‌شده در سطح جهانی اعطا می‌شود، اما مدال رسول(ص) ویژه دانشمندان جوان زیر 40 سال است.

رئیس هیئت‌مدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی(ص) اظهار کرد: یکی از 22 برگزیده‌ای که تاکنون جایزه مصطفی(ص) را دریافت کرده‌اند، موفق به کسب جایزه نوبل شده است و امیدواریم در آینده نزدیک، یکی دیگر از برگزیدگان این جایزه نیز به نوبل دست یابد.

صالحی افزود: در حوزه واکسن سرطان، خبرهایی شنیده‌ایم که این موضوع به مراحل مهمی رسیده است و اگر به نتیجه برسد، احتمال دارد یکی دیگر از برندگان جایزه مصطفی(ص) نیز برنده جایزه نوبل شود.

وی ادامه داد: با وجود آنکه زمان زیادی از آغاز برگزاری جایزه مصطفی(ص) از سال 1394 نگذشته است، انتخاب یک برنده نوبل از میان 22 برگزیده این جایزه نشان می‌دهد بنیاد مصطفی(ص) در انتخاب دانشمندان، با دقت‌نظر و بر مبنای همه شاخص‌های لازم عمل می‌کند.

صالحی درباره مدال رسول(ص) بیان کرد: این مدال به دانشمندان جوان زیر 40 سالی اعطا می‌شود که کار قابل‌توجهی انجام داده باشند. گروه‌های علمی نیز آثار و سوابق این افراد را بررسی می‌کنند.

وی گفت: مدال رسول(ص) یک‌بار در سال 1400 و هم‌زمان با جایزه مصطفی(ص) برگزار شد، اما با توجه به دوسالانه بودن جایزه مصطفی(ص)، تصمیم گرفتیم هر سال یک رویداد داشته باشیم؛ به‌طوری که یک سال جایزه مصطفی(ص) و سال دیگر مدال رسول(ص)، به‌عنوان مدال دانشمند جوان جهان اسلام، برگزار شود.

رئیس هیئت‌مدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی(ص) درباره میزان جوایز تصریح کرد: جایزه مصطفی(ص) برای هر برگزیده 500 هزار دلار است، اما مدال رسول(ص) که به دانشمندان جوان اعطا می‌شود، 10 هزار دلار ارزش دارد.

صالحی در پاسخ به پرسشی درباره تأمین اعتبار مدال رسول(ص) گفت: این مبلغ از محل موقوفات خود برندگان جایزه مصطفی(ص) تأمین می‌شود. برای مثال، برخی از برگزیدگان از جمله آقایان فرخزاد و رکنی‌زاده، مبالغی را در اختیار بنیاد قرار داده‌اند تا سرمایه‌گذاری شود و از محل آن، هزینه اعطای مدال رسول(ص) تأمین شود.

صالحی همچنین به روند انتخاب نامزدهای هفتمین دوره جایزه مصطفی(ص) اشاره کرد و گفت: برای دوره 2027، در مجموع 190 هزار و 902 نامزد مورد بررسی قرار گرفته‌اند که پس از انجام غربالگری‌های اولیه، 233 نفر به مراحل بعدی راه یافتند.

وی افزود: از این تعداد، 53 نفر در حوزه علوم پایه و مهندسی و 180 نفر در حوزه علوم زیستی و پزشکی قرار دارند و فرایند ارزیابی علمی آنان ادامه خواهد داشت.

رئیس هیئت‌مدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی(ص) با تأکید بر ضرورت توجه جدی به فناوری‌های پیشرو بیان کرد: هوش مصنوعی و فناوری‌های کوانتومی، دو پیشران اصلی تحول در قرن بیست‌ویکم هستند. همان‌طور که توسعه برق چهره زندگی بشر را در قرن‌های گذشته دگرگون کرد، در آینده نیز زندگی، اقتصاد و علم بدون این دو فناوری قابل تصور نخواهد بود.

وی ادامه داد: اگر در حوزه هوش مصنوعی و کوانتوم سرمایه‌گذاری و حرکت جدی نداشته باشیم، در آینده به وابستگی علمی و فناورانه دچار خواهیم شد. البته در حوزه‌هایی نظیر نانو و سلول‌های بنیادی اقدامات ارزشمندی انجام شده است، اما باید در فناوری‌های نوظهور نیز با سرعت و جدیت بیشتری وارد شد.

صالحی با اشاره به رویکرد بنیاد مصطفی(ص) در انتخاب برگزیدگان گفت: منظور ما از دانشمندان جهان اسلام، فقط دانشمندان مسلمان نیستند؛ بلکه دانشمندان غیرمسلمانی را که در کشورهای اسلامی زندگی و فعالیت می‌کنند نیز دربر می‌گیرد. در مقابل، دانشمندان مسلمان فعال در کشورهای غیراسلامی نیز مشمول این تعریف هستند.

وی اضافه کرد: بنیاد مصطفی(ص) تلاش می‌کند دانشمندانی را که شاید در جامعه ما به اندازه کافی شناخته‌شده نیستند، شناسایی و معرفی کند. جغرافیا نباید عاملی برای دیده‌نشدن ظرفیت‌های علمی باشد و حضور برگزیدگانی از کشورهایی مانند هند، پاکستان و بنگلادش در میان دریافت‌کنندگان این جایزه، نشان‌دهنده همین نگاه است.

رئیس کارگروه علمی جایزه مصطفی(ص) با بیان اینکه مأموریت بنیاد به اهدای جایزه محدود نمی‌شود، تصریح کرد: ایجاد ارتباط میان دانشمندان و شکل‌گیری شبکه‌های علمی از اهداف اصلی بنیاد است؛ زیرا علم در انزوا رشد نمی‌کند و تعامل میان پژوهشگران، زمینه‌ساز همکاری‌های مؤثر و تولید دانش خواهد بود.

وی در تشریح برخی برنامه‌های بنیاد اظهار کرد: برنامه تبادل علم و فناوری یا «استپ» یکی از سازوکارهای بنیاد برای گسترش این ارتباطات است. در این چارچوب، برنامه «استیپول» نیز به موضوع سیاست‌گذاری علم، فناوری و نوآوری اختصاص دارد.

صالحی افزود: بنیاد مصطفی(ص) همچنین مدارس فصلی را با تمرکز بر موضوعات علمی مشخص برگزار می‌کند تا پژوهشگران و علاقه‌مندان یک حوزه در کنار صاحب‌نظران آن رشته گرد هم آیند. برنامه «افمیک» نیز برای تسهیل تبادل استادان دانشگاه میان کشورهای اسلامی طراحی شده است.

وی گفت: امسال در چارچوب برنامه افمیک، از میان 42 متقاضی، دو نفر برای گذراندن دوره‌ای علمی در یکی از دانشگاه‌های پاکستان انتخاب شدند. علاوه بر این، برنامه بورس دانشمندان جوان یا «YSFP» نیز با هدف حمایت از محققان جوان کشورهای اسلامی و فراهم‌کردن زمینه آموزش و مهارت‌آموزی آنان اجرا می‌شود.

رئیس هیئت‌مدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی(ص) ادامه داد: رصدخانه علمی بنیاد، تحولات علمی روز و مرزهای دانش را پایش می‌کند و نشریات تخصصی نیز بر پایه این رصدها منتشر می‌شود. در حوزه دانش‌آموزی نیز مسابقات «نور»، برنامه «کافه علم» و «پویش‌کاوی» در دستور کار قرار دارد.

وی از تولید نخستین کتاب کمیک علمی بنیاد خبر داد و گفت: این اثر به دستاوردهای علمی دکتر فرخزاد، از برگزیدگان جایزه مصطفی(ص)، می‌پردازد و تلاش شده است مفاهیم علمی با زبان تصویر و در قالبی قابل فهم‌تر برای مخاطبان روایت شود. پیش‌بینی می‌شود این کتاب امسال منتشر شود.

صالحی با بیان اینکه یکی از مأموریت‌های بنیاد، تقویت خودباوری علمی در جامعه است، اظهار کرد: معرفی دانشمندان برجسته فقط تجلیل از یک فرد نیست؛ بلکه می‌تواند هزاران نوجوان و جوان را که به دنبال الگو هستند، به حرکت در مسیر علم و پژوهش ترغیب کند.

وی با اشاره به تجربه دستیابی ایران به سوخت 20 درصد برای تأمین نیاز رآکتور تهران افزود: در شرایطی که طرف‌های خارجی برای تأمین این سوخت محدودیت‌ها و شروط متعددی مطرح می‌کردند، دانشمندان ایرانی توانستند این نیاز را در مدت 18 ماه تأمین کنند. چنین تجربه‌هایی نشان می‌دهد که اراده و اعتمادبه‌نفس علمی، می‌تواند مسیرهای دشوار را هموار کند.

رئیس کارگروه علمی جایزه مصطفی(ص) با تأکید بر اهمیت «علم نافع» گفت: در ارزیابی دستاوردهای علمی، صرف تولید یک نظریه یا مقاله مدنظر نیست، بلکه میزان تأثیر آن در پاسخ به نیازهای بشری نیز اهمیت دارد. علم زمانی آثار خود را در زندگی مردم نشان می‌دهد که بتواند به حل مسئله و بهبود شرایط جامعه کمک کند.

صالحی در این باره به جایزه نوبل آلبرت انیشتین اشاره کرد و افزود: انیشتین با وجود ارائه نظریه نسبیت، جایزه نوبل را برای توضیح اثر فوتوالکتریک دریافت کرد؛ پدیده‌ای که زمینه‌ساز کاربردهای عملی فراوانی شد. این نمونه نشان می‌دهد میان علم بنیادی و کاربردهای ملموس آن، پیوندی ضروری وجود دارد.

وی با تأکید بر لزوم تبدیل‌شدن کشور به تولیدکننده دانش گفت: استفاده از دانش دیگران ارزشمند است، اما نباید در جایگاه مصرف‌کننده علم باقی بمانیم. با وجود پیشینه علمی درخشان ایران و جهان اسلام و شخصیت‌هایی مانند ابن‌سینا، خوارزمی، خیام، فارابی و خواجه نصیرالدین طوسی، باید برای بازسازی تمدن علمی و نقش‌آفرینی در مرزهای دانش تلاش کنیم.

صالحی خاطرنشان کرد: جایزه مصطفی(ص) نباید صرفاً یک رویداد دوسالانه تلقی شود؛ این جایزه باید نقطه آغاز همکاری‌های علمی میان دانشمندان باشد. توسعه علمی و اقتصادی نیز در فضای بسته اتفاق نمی‌افتد و تعامل علمی با جهان، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

وی در پایان با تأکید بر اینکه اندیشه و علم محدود به مرزهای جغرافیایی نیست، گفت: همان‌گونه که دستاوردهای علمی متعلق به همه بشریت است، بنیاد مصطفی(ص) نیز تلاش دارد بستری برای هم‌افزایی دانشمندان و گسترش همکاری‌های علمی در جهان اسلام فراهم کند.

انتهای پیام/