به گزارش دفتر منطقه‌ای خبرگزاری تسنیم، گذرگاه تورخم در مرز افغانستان و پاکستان به یکی از نقاط تعیین‌کننده برای آینده طرح‌های ترانزیتی و اقتصادی منطقه، به‌ویژه توسعه کریدور اقتصادی چین ـ پاکستان (سی پک)، تبدیل شده است.

روزنامه پاکستانی «نیشن» در گزارشی نوشت چین، پاکستان و افغانستان در ماه می 2025 در پکن توافق کردند افغانستان به‌صورت رسمی در چارچوب کریدور سی پک قرار گیرد. بر اساس این گزارش، چهار ماه پس از این توافق، در چهاردهمین نشست کمیته همکاری مشترک، برنامه عملیاتی این طرح تا سال 2029 تصویب شد. توسعه مناطق صنعتی، ارتقای خط آهن ML-1 و گسترش مسیرهای جاده‌ای از تورخم به کابل و از چمن به سپین‌بولدک از جمله محورهای این برنامه است.

با این حال، درگیری میان نیروهای افغانستان و پاکستان در اکتبر 2025 باعث بسته‌شدن تورخم شد. این گذرگاه بیش از سه ماه بسته ماند و در این مدت تجارت میان دو کشور به‌شدت کاهش یافت و هزاران کانتینر در دو سوی مرز متوقف شدند.

«نیشن» به نقل از کارشناسان نوشت پاکستان در صورت ادامه بسته‌ماندن تورخم، گزینه جایگزین مناسبی برای انتقال کالا به آسیای مرکزی ندارد. در چنین شرایطی، تاجران ممکن است مسیرهای ایران، بندر چابهار و خطوط ریلی منطقه را انتخاب کنند.

همزمان، تجارت افغانستان با کشورهای آسیای مرکزی نیز در حال افزایش است. بر اساس داده‌های منطقه‌ای، صادرات افغانستان به آسیای مرکزی از حدود 122 میلیون دلار در سال 2024 به 216 میلیون دلار در سال 2025 افزایش یافته است. این روند می‌تواند نشانه‌ای از تلاش افغانستان برای متنوع‌کردن مسیرهای تجاری و کاهش وابستگی به مسیرهای پاکستان باشد.

از سوی دیگر، عملکرد گذرگاه‌های مرزی پاکستان نیز با چالش‌هایی روبه‌رو است. گزارش‌های منطقه‌ای میانگین زمان ترخیص کالا در مرزهای پاکستان را حدود 38 ساعت اعلام کرده‌اند و تورخم نیز از جمله گذرگاه‌های کند منطقه عنوان شده است.

کارشناسان معتقدند توسعه مرحله جدید سی پک بدون تضمین تداوم تجارت در زمان تنش‌های سیاسی با مشکل روبه‌رو خواهد شد. آنها بر دیجیتالی‌سازی گمرک، ایجاد مسیرهای جایگزین و تدوین سازوکارهایی برای ادامه انتقال کالا در زمان بسته‌شدن مرزها تأکید دارند.

در این شرایط، ثبات و بازبودن تورخم برای آینده کریدور چین و پاکستان اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا تداوم محدودیت‌های مرزی می‌تواند هم تجارت افغانستان و پاکستان را کاهش دهد و هم مسیرهای رقیب از جمله ایران و آسیای مرکزی را تقویت کند.

انتهای پیام/.