آینده پژوهش‌های اسلامی در عصر هوش مصنوعی بررسی شد

به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، نشست تخصصی معرفی فعالیت‌ها و دستاوردهای مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) و بررسی ظرفیت‌های همکاری در حوزه دیجیتال‌سازی تراث و متون اسلامی، با حضور مدیر و معاون مؤسسه تحقیقاتی «Sekolah Negarawan» اندونزی و به میزبانی دانشگاه باقرالعلوم(ع) برگزار شد.

حجت‌الاسلام حامد مقیسه، مدیر ارتباطات مرکز نور در نشست مشترک با مدیر و معاون مؤسسه تحقیقاتی Sekolah Negarawan از کشور اندونزی، ضمن ارائه گزارشی از روند چهار دهه فعالیت این مرکز، تازه‌ترین دستاوردهای آن در زمینه دیجیتال‌سازی منابع اسلامی، تولید نرم‌افزارهای تخصصی علوم اسلامی و بهره‌گیری از فناوری‌های هوشمند و هوش مصنوعی در پژوهش‌های اسلامی تشریح شد.

وی به ایده اولیه راه‌اندازی این مجموعه و ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین برای جلوگیری از عقب‌ماندگی علمی اشاره کرد و گفت: فعالیت‌های این مرکز طی چهار دهه گذشته با هدف حفظ، سامان‌دهی و تسهیل دسترسی پژوهشگران به میراث مکتوب اسلامی دنبال شده است.

مدیر ارتباطات مرکز نور با اشاره به حجم گسترده فعالیت‌های انجام‌شده در زمینه دیجیتال‌سازی منابع عنوان کرد: تاکنون بیش از 107 هزار عنوان کتاب، مشتمل بر حدود 149 هزار جلد از آثار 59 هزار نویسنده، به صورت تصویری دیجیتال‌سازی شده است. همچنین از مجموع 54 میلیون صفحه اسکن‌شده، بیش از 14 میلیون صفحه به متون تایپی و قابل جست‌وجو تبدیل شده و فرایند پردازش و تبدیل سایر منابع نیز همچنان ادامه دارد.

مقیسه در ادامه این نشست، بر اهمیت حفظ و صیانت از میراث مکتوب و جلوگیری از نابودی منابع ارزشمند علمی تأکید کرد و تجربه‌های به‌دست‌آمده در زمینه ضرورت تهیه نسخه‌های دیجیتال از آثار مکتوب و خطی را مورد توجه قرار داد. در همین راستا روند اسکن و دیجیتال‌سازی منابع خطی و چاپی به صورت مستمر و روزانه در بخش‌های تخصصی این مجموعه تبیین شد.

محقق و پژوهشگر علوم اسلامی انسانی دیجیتال به رویکرد علمی و فرامذهبی مرکز در دیجیتال‌سازی منابع اشاره کرد و گفت: آثار علمی و منابع اسلامی فارغ از گرایش‌های مذهبی و با رویکردی علمی و پژوهشی در این مجموعه گردآوری و دیجیتال‌سازی می‌شوند تا امکان بهره‌برداری پژوهشگران از طیف گسترده‌ای از منابع فراهم شود.

وی در بخش دیگری از این نشست، گزارشی از فعالیت‌های نرم‌افزاری مرکز را ارائه کرد و افزود: تاکنون بیش از 683 نرم‌افزار تخصصی در حوزه علوم اسلامی در قالب‌های مختلف از جمله نرم‌افزارهای رایانه‌ای، تلفن همراه و سامانه‌های تحت وب و چندزبانه تولید شده است؛ محصولاتی که با هدف تسهیل دسترسی، جست‌وجو، مطالعه و پژوهش در منابع اسلامی در اختیار پژوهشگران قرار گرفته‌اند.

همچنین بخشی از این نشست به تشریح تجربه مرکز در استفاده از فناوری‌های هوشمند اختصاص یافت. در این بخش به سابقه حدود 15 ساله مرکز در استفاده از الگوریتم‌های ماشینی و فناوری‌های هوشمند برای فعالیت‌هایی همچون اعراب‌گذاری متون، تشخیص و پردازش متون و تحلیل‌های صرفی اشاره شد.

در بخش دوم این نشست، اعضای هیئت اندونزیایی ضمن ابراز خرسندی از آشنایی با ظرفیت‌ها و دستاوردهای مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، بر اهمیت توسعه همکاری‌های علمی و فناورانه در این زمینه تأکید کردند.

نماینده هیئت اندونزیایی با اشاره به جمعیت حدود 280 میلیون نفری کشور اندونزی، بر ظرفیت بالای زبان اندونزیایی برای توسعه دسترسی به منابع و پژوهش‌های اسلامی تأکید کرد و خواستار تقوی حضور این زبان در سامانه‌ها و محصولات دیجیتال مرکز شد.

وی همچنین آمادگی کشور اندونزی را برای همکاری در زمینه دیجیتال‌سازی آثار و منابع اسلامی اندونزیایی و نیز ترجمه متون با بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی اعلام کرد و توسعه این همکاری‌ها را زمینه‌ای برای گسترش دسترسی پژوهشگران و مخاطبان کشورهای مختلف به میراث علمی و اسلامی دانست.

این نشست در نهایت با تأکید بر ضرورت صیانت از میراث مکتوب اسلامی، توسعه همکاری‌های علمی و بین‌المللی، بهره‌گیری هدفمند از فناوری‌های دیجیتال و هوش مصنوعی در پژوهش‌های اسلامی و فراهم‌کردن زمینه تعامل میان مراکز علمی و پژوهشی ایران و اندونزی به کار خود پایان داد.

انتهای پیام/