پیش‌دبستانی اجباری؛ عدالت آموزشی یا تحمیل هزینه تازه به خانواده‌ها؟

به‌گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، در حالی موضوع اجباری‌ شدن دوره پیش‌دبستانی 2 مطرح شده که هنوز درباره چگونگی تأمین زیرساخت‌های لازم برای اجرای عادلانه این طرح، ابهام‌ها و پرسش‌های جدی وجود دارد؛ از نحوه ارائه آموزش رایگان در مدارس دولتی و تأمین تجهیزات گرفته تا وضعیت نیروی انسانی متخصص و هزینه‌ای که اجرای این سیاست ممکن است به خانواده‌ها تحمیل کند.

اگر چه توسعه آموزش‌های پیش‌دبستانی می‌تواند نقش مهمی در کاهش شکاف‌های آموزشی و آماده‌سازی کودکان برای ورود به مدرسه داشته باشد، اما اجباری‌کردن آن بدون فراهم‌کردن دسترسی برابر، رایگان و باکیفیت، می‌تواند نتیجه‌ای متفاوت رقم بزند و حتی به افزایش فاصله آموزشی میان کودکان خانواده‌های برخوردار و کم‌برخوردار منجر شود.

در همین زمینه، معصومه فتحی اصل، فعال حوزه آموزش و پرورش کودکان و فارغ‌التحصیل رشته «تربیت مربی پیش‌دبستانی»، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم، با طرح پرسش‌هایی درباره ابعاد اجرای این طرح، بر ضرورت فراهم‌ شدن زیرساخت‌های آموزشی، تأمین نیروی متخصص و جلوگیری از تحمیل هزینه‌های جدید به خانواده‌ها تأکید کرد.

پیش‌دبستانی اجباری بدون آموزش رایگان با عدالت آموزشی سازگار نیست

فتحی اصل با اشاره به ضرورت توجه به عدالت آموزشی اظهار کرد: اجباری‌کردن یک دوره آموزشی، بدون آنکه زیرساخت رایگان و باکیفیت آن در مدارس دولتی فراهم شده باشد، نمی‌تواند به‌تنهایی به معنای تحقق عدالت آموزشی باشد.

وی افزود: بخش قابل‌توجهی از مراکز پیش‌دبستانی خصوصی هستند و شهریه این مراکز برای بسیاری از خانواده‌ها سنگین است. بنابراین اگر قرار است دوره پیش‌دبستانی اجباری شود، باید امکان استفاده رایگان و باکیفیت از این آموزش‌ها نیز در مدارس دولتی فراهم شود.

این فعال حوزه آموزش کودک ادامه داد: خانواده‌ای که توان پرداخت شهریه ندارد، نباید در برابر یک الزام قانونی قرار بگیرد که برای اجرای آن باید هزینه‌ای خارج از توان اقتصادی خود پرداخت کند.

فتحی اصل تصریح کرد: در غیر این صورت، اجرای چنین طرحی ممکن است به جای کاهش شکاف آموزشی، موجب محرومیت بیشتر کودکان خانواده‌های کم‌برخوردار از آموزش پیش‌دبستانی شود.

آموزش پیش‌دبستانی فقط کتاب و جزوه نیست

وی با تأکید بر اینکه آموزش در دوره پیش‌دبستانی با آموزش رسمی در مقاطع بالاتر تفاوت دارد، گفت: آموزش کودکان پیش‌دبستانی صرفاً کتاب‌محور و نظری نیست و بخش مهمی از یادگیری آنان از طریق بازی، فعالیت‌های عملی، کاردستی، آزمایش، قصه‌گویی، فعالیت‌های گروهی و کارگاه‌های آموزشی شکل می‌گیرد.

فتحی‌اصل افزود: اجرای چنین برنامه‌ای نیازمند مربی متخصص، فضای مناسب و ابزار و تجهیزات آموزشی است و طبیعی است که تأمین این امکانات هزینه‌هایی به همراه دارد.

وی پرسید: آیا برای تأمین تجهیزات و وسایل آموزشی مورد نیاز دوره پیش‌دبستانی در مدارس دولتی، بودجه مشخصی پیش‌بینی شده است؟

چرا ظرفیت مهدهای مساجد نادیده گرفته شد؟

این فعال حوزه آموزش کودک همچنین با اشاره به ظرفیت مهدهای مساجد اظهار کرد: در سال‌های گذشته، مراکزی مانند «مهدهای مساجد» با وجود برخی کاستی‌ها، برای بسیاری از خانواده‌ها در دسترس‌تر و کم‌هزینه‌تر بودند.

وی ادامه داد: این مراکز می‌توانستند با نظارت دقیق، آموزش تخصصی مربیان و تدوین برنامه استاندارد، به بخشی از ظرفیت نظام آموزش پیش‌دبستانی تبدیل شوند.

فتحی اصل با طرح این پرسش که چرا به جای تقویت، سامان‌دهی و تخصصی‌کردن این مراکز، زمینه حذف یا کم‌رنگ‌شدن آنها فراهم شده است، گفت: باید مشخص شود آیا قرار است خانواده‌ها در نهایت به سمت مراکز خصوصی با شهریه‌های سنگین هدایت شوند یا سیاست‌گذار برای دسترسی برابر همه کودکان برنامه مشخصی دارد.

پیش از اجباری‌کردن، زیرساخت‌ها فراهم شود

وی تأکید کرد: مطالبه اصلی این است که پیش از اجباری‌کردن دوره پیش‌دبستانی، بر رایگان‌سازی آموزش، توسعه مدارس دولتی، تأمین تجهیزات آموزشی و تربیت و به‌کارگیری نیروی متخصص تمرکز شود.

فتحی‌اصل گفت: آموزش پیش‌دبستانی نباید به کالایی لوکس تبدیل شود که تنها دهک‌های بالای جامعه امکان استفاده از آن را داشته باشند؛ دسترسی به آموزش باکیفیت، حق همه کودکان است و نباید به توان مالی خانواده‌ها وابسته باشد.

اجباری‌شدن پیش‌دبستانی بدون مربی متخصص ممکن نیست

این فارغ‌التحصیل رشته تربیت مربی پیش‌دبستانی در ادامه به مسئله نیروی انسانی اشاره کرد و گفت: اگر دوره پیش‌دبستانی اجباری می‌شود، باید ردیف استخدامی مشخص و ویژه‌ای برای فارغ‌التحصیلان رشته «تربیت مربی پیش‌دبستانی» در مدارس دولتی ایجاد شود.

وی افزود: سال‌هاست تعدادی از فارغ‌التحصیلان این رشته، با وجود برخورداری از دانش تخصصی و تجربه فعالیت با کودکان، منتظر فرصتی برای ورود به نظام آموزشی و خدمت در این حوزه هستند.

انتهای پیام/