پایان دوران سایه‌نشینی؛ البرز به دنبال برند مستقل گردشگری

به گزارش خبرگزاری تسنیم از کرج، استان البرز را اغلب با دودکش‌های بلند کارخانه‌ها و ترافیک شاهراه‌های مواصلاتی‌اش می‌شناسند؛ تصویری که شاید به «ایران کوچک» جفای بزرگی کرده باشد. اما در چهاردهمین نشست کمیسیون گردشگری و اقتصاد هنر اتاق بازرگانی استان البرز، دریچه‌ای نو به سوی هویتی متفاوت گشوده شد.

فعالان بخش خصوصی و مدیران استانی در این نشست، نه صرفاً برای برگزاری جلسه‌ای روتین بلکه برای بازتعریف «برند گردشگری البرز» گرد هم آمدند تا پرسشی بنیادین را به چالش بکشند؛ چگونه می‌توان از ظرفیت چهار هزار واحد صنعتی و بیش از 160 برند ملی، پلی به سوی گردشگری مدرن ساخت؟

این نشست نشان‌دهنده یک «تغییر پارادایم» در نگاه مسئولان است؛ عبور از تقلید مدل‌های گردشگری کلاسیک و حرکت به سمت مزیت‌های رقابتی بومی، یعنی گردشگری صنعتی و سلامت. ورود به این میدان، نیازمند جراحی ساختارهای سنتی، ارتقای مهارت‌های انسانی در حوزه هتلداری و مهم‌تر از همه، ایجاد یک هم‌افزایی واقعی بین نهادهای حاکمیتی و بخش خصوصی است.

صنعت، هنر و خوراک؛ سه ضلع گردشگری البرز

جعفر سلیمانی، رئیس کمیسیون گردشگری و اقتصاد هنر اتاق بازرگانی استان البرز در چهاردهمین نشست این کمیسیون با اشاره به ظرفیت‌های موجود در استان گفت: البرز با برخورداری از بیش از چهار هزار واحد صنعتی و بیش از 160 برند ملی، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه گردشگری صنعتی دارد و باید از این توانمندی‌ها برای معرفی ظرفیت‌های اقتصادی، تولیدی و گردشگری استان استفاده کرد.

وی با اشاره به نمایشگاه دائمی محصولات و توانمندی‌های واحدهای تولیدی در اتاق بازرگانی البرز، آن را نمونه‌ای موفق از معرفی ظرفیت‌های تولیدی استان دانست که مورد الگوبرداری سایر استان‌ها نیز قرار گرفته و با تأکید بر ضرورت تقویت مطالبه‌گری بخش خصوصی ادامه داد: تجربه نشان داده است که برای تسهیل مسیر فعالیت بخش خصوصی، باید مطالبه‌گری حرفه‌ای و مستمر شکل بگیرد.

رئیس کمیسیون گردشگری و اقتصاد هنر اتاق بازرگانی استان البرز با اشاره به اینکه فعالان اقتصادی و تشکل‌ها با حضور جدی‌تر در فرآیندهای تصمیم‌سازی، مسائل و مطالبات خود را دنبال کنند، بر ضرورت توجه به آموزش در حوزه هتلداری، بوم‌گردی و خدمات گردشگری تأکید کرد و ضعف مهارتی نیروی انسانی در بخش‌های هتل، رستوران و تشریفات را یکی از موضوعات نیازمند توجه جدی دانست.

سلیمانی با اشاره به ضرورت راه‌اندازی تورهای گردشگری صنعتی اذعان کرد: اجرای این تورها نیازمند هماهنگی دقیق با واحدهای صنعتی است زیرا بسیاری از صنایع به دلیل ماهیت فعالیت خود، محدودیت‌هایی برای ورود بازدیدکنندگان دارند. تجربه برگزاری بازدیدهای صنعتی برای مهمانان و رؤسای اتاق‌های بازرگانی نمونه‌ای از امکان استفاده از ظرفیت صنایع به‌عنوان جاذبه گردشگری است.

وی با بیان اینکه اگر این ظرفیت به‌درستی معرفی شود، واحدهای صنعتی می‌توانند به نمادهایی برای معرفی استان تبدیل شوند و با اشاره به ضرورت پیوند میان گردشگری، صنایع‌دستی، هنر و خوراک‌های بومی، حمایت از هنرمندان را یکی از کارکردهای مهم کمیسیون دانست و بر لزوم تعامل میان بخش خصوصی، گردشگری و فعالان صنایع‌دستی برای عرضه و تجاری‌سازی محصولات هنری و بومی استان تأکید کرد.

سلیمانی با بیان اینکه البرز نیازمند برنامه‌ای منسجم برای برندینگ است و ظرفیت‌های شاخص صنعتی، فرهنگی، هنری و خوراکی آن باید در قالب یک هویت مشخص به مخاطبان داخلی و خارجی معرفی شود، بر ضرورت حضور جدی‌تر مسائل گردشگری در شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی تأکید کرد و گفت: مسائل این حوزه باید دقیق، طبقه‌بندی‌شده و همراه با راهکار مطرح شود تا امکان پیگیری و نتیجه‌گیری افزایش یابد.

عبور از مدل‌های کهنه در گردشگری البرز

محمد ترابیان، معاون دفتر هماهنگی امور سرمایه‌گذاری و اشتغال استانداری البرز نیز با تاکید بر ضرورت ارتباط مستقیم فعالان گردشگری و صنایع‌دستی با مدیران دستگاه‌های اجرایی افزود: طرح مستقیم ایده‌ها و مسائل می‌تواند به تغییر نگاه‌ها و رفع موانع کمک کند. توجه به جامعه محلی پیش از اجرای طرح‌های گردشگری روستایی امری ضروری محسوب می‌شود.

وی استفاده از ظرفیت شوراها و دهیاری‌ها را عاملی برای جلوگیری از بروز مشکلات دانست و بیان کرد: ظرفیت رسانه‌ای البرز، نزدیکی به تهران و هویت «ایران کوچک» فرصت‌هایی برای معرفی جاذبه‌های استان و طراحی رویدادها و شب‌های فرهنگی است.

سکینه سالاری، مشاور مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان البرز نیز ضعف همکاری برخی دستگاه‌های دولتی را از مشکلات توسعه گردشگری دانست و بر هماهنگی میان دهیاری‌ها، شوراها، شهرداری‌ها و سایر دستگاه‌ها تأکید کرد و با اشاره به برنامه‌ریزی برای تعریف رویدادهای گردشگری و ظرفیت روستای گلستانک، خواستار عملیاتی‌تر شدن گردشگری صنعتی شد.

رامین کیا، مدیر شرکت محب گردشگری سلامت ایرانیان نیز بر اهمیت زیرساخت فرهنگی برای پذیرش گردشگر تأکید کرد و ادامه داد: توسعه گردشگری تنها با آموزش‌های کوتاه‌مدت محقق نمی‌شود و نیازمند شکل‌گیری تدریجی تعامل میان سرمایه‌گذار، گردشگر و جامعه محلی است.

وی مقاومت فرهنگی جامعه محلی در برابر ورود گردشگران و سرمایه‌گذاری‌های جدید را از چالش‌های مهم این حوزه دانست و تأکید کرد: سرمایه‌گذاری همراه با شناخت جامعه محلی و ارتباط با مسئولان و مردم منطقه می‌تواند به کاهش این مقاومت‌ها کمک کند.

مسعود صفری‌نژاد، مشاور کمیسیون گردشگری و اقتصاد هنر اتاق بازرگانی استان البرز نیز با تأکید بر ضرورت حرکت به سمت «گردشگری مدرن» اظهار کرد: البرز نباید صرفاً با الگوی گردشگری کلاسیک و در رقابت با استان‌هایی مانند یزد و اصفهان حرکت کند، بلکه باید از مزیت‌های منحصربه‌فرد خود بهره بگیرد.

وی نزدیکی البرز به تهران را فرصتی برای جذب سرریز گردشگری پایتخت، به‌ویژه در حوزه گردشگری سلامت و صنعتی، دانست و بر ضرورت شکل‌گیری «کمیته راهبردی برند استان البرز» با مشارکت استانداری، شهرداری، میراث فرهنگی، اتاق بازرگانی و بخش خصوصی تأکید کرد.

تغییر نگرش؛ پیش‌شرط شکوفایی البرز

اعضای کمیسیون گردشگری و اقتصاد هنر اتاق بازرگانی البرز نیز بر ضرورت استفاده از تجربه‌های گذشته، پرهیز از تکرار برنامه‌ها و استمرار سیاست‌های مؤثر تأکید کردند. از جمله پیشنهادهای مطرح‌شده در این نشست، انتخاب چند واحد صنعتی به‌صورت پایلوت برای طراحی تورهای تخصصی، توجه به ظرفیت هنری گلستانک و ایجاد منافع اقتصادی برای جامعه محلی بود.

همچنین تقویت برند گردشگری البرز، معرفی منسجم ظرفیت‌های هنری، صنعتی، صنایع‌دستی و خوراک‌های بومی، استفاده از هتل‌ها برای میزبانی رویدادها و گردشگران، برگزاری ورکشاپ برای فعالان گردشگری بین‌المللی، طراحی بسته‌های سفر و افزایش هم‌افزایی میان بخش خصوصی و دستگاه‌های اجرایی مورد تأکید قرار گرفت.

مسیر پیش روی گردشگری البرز، نه از دل پروژه‌های کلان پرهزینه که از مسیر «تغییر نگرش» می‌گذرد. همان‌طور که در این نشست تخصصی تأکید شد، موفقیت در این حوزه در گرو سه ضلع اصلی است؛ مشارکت جامعه محلی، آموزش مستمر و مطالبه‌گری حرفه‌ای بخش خصوصی.

تجربه نشان داده است که بدون همراهی مردم و جوامع محلی، هر طرح گردشگری با سد مقاومت فرهنگی روبرو خواهد شد، لذا پیشنهاد «کمیته راهبردی برند استان» می‌تواند همان حلقه مفقوده‌ای باشد که سیاست‌های پراکنده را به یک نقشه راه واحد و منسجم تبدیل می‌کند.

البرز برای شکوفایی نیازمند «گردشگری مدرن» است؛ یعنی بهره‌برداری از نزدیکی به پایتخت و ترکیب هوشمندانه صنعت، هنر و خوراک‌های بومی. اگر واحدهای صنعتی به جای محیط‌های بسته، به نمادهای غرور و جاذبه گردشگری تبدیل شوند و اگر دهیاری‌ها و شوراها به ظرفیت‌های رسانه‌ای خود برای بازاریابی هویت «ایران کوچک» ایمان بیاورند، شاهد تحولی اقتصادی خواهیم بود.

در نهایت، آنچه این نشست را از جلسات مشابه متمایز می‌کند، تأکید بر «عمل‌گرایی» است. خروجی این هم‌اندیشی، یک پیام روشن برای آینده البرز دارد؛ وقت آن رسیده که این استان، به جای تکیه بر سایه تهران، به خورشیدی مستقل در سپهر گردشگری و اقتصاد هنر کشور تبدیل شود.

انتهای پیام/