به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، گاهی یک مراسم تشییع، فقط بدرقه یک پیکر نیست؛ به صحنه‌ای تبدیل می‌شود که می‌توان در آن عمق یک پیوند، میزان یک دلدادگی و وسعت یک اندوه جمعی را دید. تشییع رهبر شهید ایران در عراق، از همین جنس بود؛ مراسمی که از 13 تا 18 تیرماه 1405 در تهران، قم، عراق و مشهد برگزار شد و به گفته بسیاری از حاضران، صحنه‌هایی را رقم زد که کمتر می‌توان نمونه‌ای برای آن‌ها یافت.

همزمان با ایام چهلمین روز تدفین رهبر شهید و در آستانه برگزاری آیین‌های بزرگداشت ایشان در تهران، قم و مشهد، مجموعه مستند هفت قسمتی «بدرقه تا بهشت» روی آنتن شبکه افق سیما می‌رود؛ مستندی که به کارگردانی و تهیه‌کنندگی حجت‌الاسلام میلاد امینی‌موحد، روایتگر حال‌وهوای تشییع رهبر شهید در عراق و مسیر نجف تا کربلاست.

امینی‌موحد در این مستند به جای تمرکز صرف بر تصاویر مراسم، سراغ روایت آدم‌هایی رفته که هر کدام بخشی از این بدرقه را رقم زده‌اند؛ از موکب‌داران و خادمان تا طلاب، مسئولان و مردم عادی. او در گفت‌وگو با ما از صحنه‌هایی می‌گوید که به اعتقادش «غیرقابل تکرار» بودند.         

صحنه‌هایی که شبیه یک تشییع معمولی نبود

کارگردان و تهیه‌کننده «بدرقه تا بهشت» با اشاره به نخستین مواجهه خود با فضای عراق در روزهای منتهی به مراسم تشییع رهبر شهید، می‌گوید آنچه بیش از هر چیز توجهش را جلب کرد، حضور گسترده عشایر و بزرگان قبایل عرب بود.

او توضیح می‌دهد که شب پیش از مراسم، عشایر و بزرگان قبایل در خیابان‌های نجف و کربلا حضور داشتند و با وجود شرایطی که متناسب با شأن و جایگاه آنان نبود، برای شرکت در مراسم آمده بودند و همان‌جا استراحت می‌کردند.

امینی‌موحد تأکید می‌کند که این صحنه برای او حامل یک پیام روشن بود؛ اینکه مردم عراق، رهبر شهید را صرفاً رهبر ایران نمی‌دانستند، بلکه او را رهبر جهان اسلام تلقی می‌کردند و فقدانش را همچون از دست دادن پدر خود می‌دیدند.

وی همچنین به یکی از نشانه‌های احترام در فرهنگ عشایر عرب اشاره می‌کند و می‌گوید: از ویژگی‌های عشایر عرب این است که هنگام احترام به بزرگان خود، عقال و چفیه را از سر برمی‌دارند. هنگام ورود پیکر مطهر رهبر شهید به نجف و کربلا، بسیاری از عشایر این رسم را به جا آوردند و این رفتار، پیام بزرگی در خود داشت.

تهیه‌کننده «بدرقه تا بهشت» حضور گسترده گروه‌های مختلف اجتماعی را از دیگر ویژگی‌های این مراسم می‌داند و می‌گوید: این بدرقه تنها به حضور طیف خاصی از مردم محدود نبود و اقشار مختلف، از جمله اهل سنت و همچنین افرادی که با جبهه مقاومت احساس دلدادگی و همدلی داشتند، در آن شرکت کرده بودند.

او با اشاره به جمعیت گسترده حاضر در مراسم می‌افزاید که بیش از چهار میلیون عراقی در تشییع رهبر شهید حضور یافتند و مواکب فراوانی در مسیر مراسم برپا شده بود که از زائران پذیرایی می‌کردند.فضای ایجاد شده در آن روزها یادآور اربعین بود و همانطور که  استاندار کربلا گفته بود، اولین زائر اربعین وارد عراق شد.

روایت‌هایی که در قاب تلویزیون دیده نشد

تهیه‌کننده این مجموعه مستند درباره چرایی انتخاب سوژه‌ها و شخصیت‌های حاضر در مستند می‌گوید: در مستندسازی، روایت مهم‌ترین مسئله است و مستندساز باید بداند چه چیزی را می‌خواهد روایت کند و مخاطب چه پرسش‌هایی در ذهن دارد.

او توضیح می‌دهد: تصاویر مراسم و جمعیت میلیونی از طریق پخش زنده در اختیار مخاطبان قرار گرفته بود و همه آن صحنه‌ها را دیده بودند، اما آنچه نیاز به روایت داشت، حضور کنشگران مختلف اجتماعی در این واقعه بود.به همین دلیل تلاش کردیم سراغ هنرمندان، موکب‌داران، طلاب حوزه علمیه نجف و دیگر گروه‌های اثرگذار برویم تا نقش آنان در این رویداد را ثبت کنیم.

مردم عراق هنوز با خبر شهادت کنار نیامده بودند

امینی‌موحد درباره نسبت مردم عراق با رهبر شهید نیز می‌گوید: تقریباً همه افرادی که مقابل دوربین قرار گرفتند، هنوز با خبر شهادت ایشان کنار نیامده بودند.

به گفته این‌مستندساز، بسیاری از مصاحبه‌شوندگان، فقدان رهبر شهید را با اندوهی تاریخی مقایسه می‌کردند و معتقد بودند همان‌گونه که در صدر اسلام خبر رحلت پیامبر(ص) دل‌های مؤمنان را اندوهگین کرد، امروز نیز غم شهادت رهبر شهید قلوب شیعیان را فراگرفته است.

وی با اشاره به یکی از قسمت‌های مستند می‌افزاید که در روایت «عشق حسینی»، یکی از موکب‌داران به‌خوبی به این مسئله اشاره می‌کند و از اندوهی سخن می‌گوید که به باور او، دل‌های شیعیان نجف، کربلا و عراق را دربرگرفته است.

حضور معنادار حوزه علمیه نجف

امینی‌موحد یکی از جلوه‌های ویژه این مراسم را حضور حوزه علمیه نجف می‌داند؛ حضوری که به گفته او، حتی برای خودش نیز غافلگیرکننده بود.

او می‌گوید: پیش از این تصور نمی‌کردم حوزه علمیه نجف و مرجعیت شیعه تا این اندازه در تشییع رهبر شهید حضور پیدا کنند؛ چرا که حوزه علمیه نجف، همواره تا حدی از مسائل مرتبط با حکومت‌داری فاصله داشته است.

تهیه‌کننده «بدرقه تا بهشت» با اشاره به حضور باشکوه مراجع و نمایندگان آنان در این مراسم تأکید می‌کند که این حضور، معنایی ویژه داشت و نشان می‌داد بزرگ‌ترین مرجع و رهبر عصر حاضر تشییع شده و پیکر مطهر ایشان به زیارت امیرالمؤمنین(ع) و کربلای معلی برده شده است.

چهار هفته برای ثبت یک روایت ماندگار

وی درباره روند تولید مستند نیز توضیح می‌دهد که ساخت مجموعه حدود چهار هفته زمان برده است.

به گفته او، گروه تولید از حدود 10 روز پیش از برگزاری مراسم تشییع در نجف و کربلا، مرحله پیش‌تولید را آغاز کرد و تلاش شد سوژه‌ها و روایت‌های اصلی تا حد امکان از پیش شناسایی و آماده شوند.

امینی‌موحد می‌گوید بخش اصلی تصویربرداری در همان یکی دو روز برگزاری مراسم انجام شد و پس از آن، مراحل تدوین، تکمیل آرشیو و آماده‌سازی نهایی مجموعه زمان بیشتری را به خود اختصاص داد.

ایران و عراق «لایمکن الفراق» هستند

تهیه‌کننده «بدرقه تا بهشت» در بخش دیگری از سخنان خود به پیوند میان ملت‌های ایران و عراق اشاره می‌کند و می‌گوید: ماجرای تشییع رهبر شهید بار دیگر نشان داد که ایران و عراق «لایمکن الفراق» هستند.

او با اشاره به گفت‌وگوی خود با یکی از شخصیت‌های حاضر در مستند می‌گوید: این فرد معتقد بود هر زمان استکبار و استعمار  تلاش می‌کنند میان شیعیان فاصله ایجاد کنند، رخدادی بزرگ اتفاق می‌افتد که همه آن تلاش‌ها را خنثی می‌کند و تشییع رهبر شهید نیز یکی از همین رخدادها بود.

امینی‌موحد تأکید می‌کند که برگزاری مراسم تشییع در نجف و کربلا، اتفاقی بود که در روزهای نخست کمتر کسی تصور آن را می‌کرد، اما در نهایت به لطف خدا محقق شد و بسیاری از فتنه‌ها و تلاش‌ها برای ایجاد اختلاف را بی‌اثر کرد.

او در پایان می‌گوید حضور پیکر مطهر رهبر شهید در عراق، موجب تثبیت دوباره حشدالشعبی در این کشور شد و خود عراقی‌ها نیز در گفت‌وگوهایشان بارها بر این موضوع تأکید داشتند.

مجموعه مستند «بدرقه تا بهشت» تولید مرکز هنری رسانه‌ای نهضت، در هفت قسمت و با عناوینی چون «حساب‌شده»، «زائری از تلعفر»، «طلوع نجف»، «قرار آخر»، «عشق حسینی» و «نذر هنر» ساخته شده و از سه‌شنبه 28 مردادماه، ساعت 20:20 روی آنتن شبکه افق سیما رفته است.

انتهای پیام/