ضعف دولت‌ها در گفتمان و ایده مرکزی سد راه تحول است

حجت الاسلام دکتر محسن مؤمنی، دبیر انجمن علمی تاریخ معاصر و انقلاب اسلامی حوزه، در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم گفت: در بررسی ساختار دولت در ایران پس از انقلاب اسلامی می‌بینیم که هر یک از دولت‌ها یک ایده مرکزی و گفتمان داشته‌اند؛ این ایده و گفتمان اگر در ساختار و ساحت حکمرانی یک دولت نباشد، به مرور جای خالی‌اش محسوس و به چالش برای دولت تبدیل می‌شود.

وی تصریح کرد: در اوایل دهه60، دولت وقت، به لحاظ اقتصادی، اندیشه‌های سوسیالیستی داشت و به دنبال پیاده‌سازی همان اندیشه بود و به اذعان برخی فرماندهان با مسأله جنگ، همراهی خوبی نداشت در حالی که امام خمینی فرمود جنگ در رأس امور است. در اواخر دهه60 نیز گفتمان جهانی با فروپاشی شوروی رو به تغییر گذاشت و نظام تک قطبی و اقتصاد سرمایه‌داری بر جهان سایه افکند؛ دولت ایران هم با همین گفتمان توسعه و سازندگی (اقتصاد باز و بازار آزاد) روی کار آمد بدون اینکه توجه کند چقدر با گفتمان انقلاب اسلامی هم‌راستا است.

پژوهشگر حوزه دشمن‌شناسی مؤسسه شناخت با اشاره به حاکمیت گفتمان توسعه سیاسی و فرهنگی (گفت‌وگوی تمدن‌ها) و نگاه خاص به فرهنگ و ارزش‌ها در اواخر دهه 70 ابراز کرد: در دهه80 به تدریج گفتمان عدالت به جای توسعه، نهضت تولید علم، گفتمان مردم‌گرایی و مردم‌سالاری دینی مطرح شد. همچنین در دهه90 با توجه به قدرت رسیدن دموکرات‌ها در آمریکا، ادعای اسلام میانه‌گرا و ایجاد داعش، در ایران دولتی با ایده صلح و سازش با غرب و مذاکره و ... روی کار آمد و پس از آن هم در پایان دهه 90، دولتی خدمتگزار و حامی محرومان.

حجت الاسلام مؤمنی خاطرنشان کرد: در تحلیل دولت کنونی باید به این فرآیند دقت داشت؛ این دولت مانند دولت‌های گذشته، یک گفتمان مرکزی و مشخصی ندارد که آن را از دیگران متمایز کند؛ به نوعی می‌شود این دولت را تداوم دولت روحانی دانست اما نه به آن شدت.

وی با تأکید براینکه داشتن گفتمان، برای دولت‌ها ضرورت دارد، افزود: اگر دولتی خودش ایده و گفتمان مستقل نداشته باشد، نمی‌تواند برنامه داشته باشد و نه تنها از تحول خبری نیست، بلکه ناچار به تکرار برنامه‌های گذشته است؛ به عنوان مثال دولت کنونی در عرصه بنزین، از بین همه راهکارهای موجود، به گران‌سازی رسیده که قبلا انجام شده است و خساراتش را شاهد بوده‌ایم در حالی که اگر خودش در ساحت‌های متعدد حمکرانی، ایده و طرح و برنامه داشت، به اینجا نمی‌رسید.

استاد دانشگاه  یادآور شد: البته این به معنای ناکارآمدی دولت نیست. ما با همین دولت است که دو سال است داریم جنگ را می‌‌گذرانیم؛ اما وقتی به صورت کلان نگاه می‌کنیم، ضعف در ایده مرکزی و گفتمان و تبعات آن مشهود است.

خبرنگار: زهرا شریعتی

انتهای پیام/