به گزارش خبرگزاری تسنیم از خرم‌آباد، قرآن برای بسیاری از افراد با کلاس، مسجد و جلسه‌های آموزشی شناخته می‌شود؛ اما ترویج مفاهیم قرآنی زمانی می‌تواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد که از چارچوب‌های معمول آموزشی فراتر برود و با نیازها، علایق و سبک زندگی گروه‌های مختلف جامعه پیوند بخورد.

در همین مسیر، برخی مؤسسات قرآنی تلاش کرده‌اند مخاطبان خود را صرفاً به افرادی که از قبل علاقه‌مند به فعالیت‌های قرآنی هستند محدود نکنند؛ بلکه با پیدا کردن مسیرهای تازه برای ارتباط با کودکان، نوجوانان، جوانان، بانوان خانه‌دار و خانواده‌ها، دامنه فعالیت‌های خود را گسترش دهند.

مؤسسه «مبین قائم» یکی از این مجموعه‌هاست که طی سال‌های فعالیت خود، آموزش قرآن را در قالب دوره‌های مختلف دنبال کرده و در کنار آن، شیوه‌هایی مانند برگزاری کارگاه‌های سبک زندگی، آموزش در مراکز صنفی، حمایت از جلسات خانگی و مشارکت خانواده‌ها در برنامه‌های قرآنی را نیز تجربه کرده است.

روایت فعالیت این مؤسسه از سال 1389 آغاز می‌شود؛ زمانی که فعالیت در حوزه قرآن و برنامه‌های فرهنگی به‌صورت جدی دنبال شد و به مرور، دامنه آن از آموزش‌های متعارف قرآنی به برنامه‌هایی گسترده‌تر رسید. در این مسیر، ارتباط با خانواده‌ها و پیدا کردن شیوه‌های تازه برای جذب مخاطب، بخشی از تجربه‌ای شد که مدیران و مربیان این مجموعه طی سال‌های مختلف دنبال کردند.

مژگان سمایی، مدیرعامل این مؤسسه، درباره آغاز و استمرار این فعالیت‌ها می‌گوید: از سال 1389 تاکنون توفیق خدمت در حوزه قرآن کریم را داشته‌ایم و با حمایت‌های همسرم، بهروز عزتی، توانسته‌ایم در حوزه‌های مختلف قرآنی و فرهنگی فعالیت کنیم.

به گفته سمایی، فعالیت‌های این مؤسسه تنها به یک رشته یا گروه سنی خاص محدود نیست و آموزش حفظ، روخوانی و روان‌خوانی، مفاهیم، تدبر، تربیت مربی پیش‌دبستانی، آموزش «زندگی با آیه‌ها» و موضوعات مرتبط با سبک زندگی را شامل می‌شود.

قرآن برای همه سنین

او با اشاره به همکاری با مجموعه‌های مختلف بیان کرد: در طول این سال‌ها با کمیته امداد و نیروی انتظامی نیز همکاری داشته‌ایم و برای فرزندان کارکنان نیروی انتظامی دوره‌های حفظ قرآن برگزار کرده‌ایم که خوشبختانه نتایج خوبی نیز به همراه داشته است.

این فعالیت‌ها از کودکان سه‌ساله آغاز می‌شود و تا بزرگسالان ادامه دارد. برای گروه‌های سنی پایین‌تر نیز تلاش شده است آموزش مفاهیم قرآنی با زبان و ابزارهایی متناسب با دنیای کودکان ارائه شود؛ از جمله آموزش ترجمه و مفاهیم سوره‌ها با استفاده از شعر.

یکی از محورهای قابل‌توجه در فعالیت این مؤسسه، حرکت از آموزش صرف قرآن به سمت موضوعات کاربردی‌تر و پیوند دادن آموزه‌های قرآنی با زندگی روزمره است.

سمایی در این زمینه به برگزاری یک کارگاه یک‌روزه سبک زندگی با حضور حجت‌الاسلام تیموری اشاره می‌کند؛ برنامه‌ای که بانوان خانه‌دار و جوانان در آن حضور داشتند و در پایان نیز گواهینامه دریافت کردند.

به گفته او، همین گواهینامه‌ها در برخی دوره‌ها به عاملی برای ایجاد انگیزه و استمرار حضور افراد تبدیل شده است: خوشبختانه شرکت‌کنندگان بعد از دوره نیز پیگیر برگزاری کلاس‌ها و کارگاه‌های جدید هستند.

آموزش قرآن با زبان کودکانه

اما تلاش برای جذب مخاطب، به برگزاری کلاس در فضای مؤسسه محدود نمانده است. یکی از تجربه‌های متفاوت این مجموعه، رفتن به سراغ مراکزی مانند آموزشگاه‌های خیاطی و آرایشگاه‌ها بوده است؛ مکان‌هایی که به‌طور معمول محل برگزاری فعالیت‌های قرآنی نیستند.

سمایی توضیح می‌دهد: برای جذب بیشتر جوانان و بانوان خانه‌دار، به آموزشگاه‌های خیاطی و آرایشگاه‌ها مراجعه کردیم و پیشنهاد دادیم در کنار آموزش‌های تخصصی این مراکز، زمانی کوتاه نیز به آموزش قرآن اختصاص پیدا کند و در پایان دوره، گواهینامه ارائه شود.

به گفته وی، این تجربه با استقبال همراه شده و حتی دریافت گواهینامه برای برخی افراد به انگیزه‌ای جهت شرکت در دوره‌های قرآنی تبدیل شده است.

در کنار دوره‌های رسمی، جلسات خانگی قرآن نیز یکی دیگر از ظرفیت‌هایی بوده که این مؤسسه تلاش کرده آن را در مسیر منسجم‌تری قرار دهد.

سمایی می‌گوید: جلسات خانگی را زیر نظر مؤسسه قرار دادیم و با برگزارکنندگان این جلسات گفت‌وگو کردیم تا در صورت برگزاری منظم و مطلوب دوره‌ها، برای شرکت‌کنندگان گواهینامه صادر شود.

او همچنین از حضور در برخی جلسات و تقدیر از مربیان برتر خبر می‌دهد و می‌افزاید که از تعدادی از بانوان موفق این دوره‌ها نیز با اهدای جایزه تقدیر و برای ادامه فعالیت تشویق شده است.

این تجربه نشان می‌دهد که بخشی از ظرفیت آموزش قرآن می‌تواند خارج از ساختار رسمی مؤسسات و در بستر خانواده و محله شکل بگیرد؛ ظرفیتی که با حمایت و ساماندهی می‌تواند به شبکه‌ای گسترده‌تر برای آموزش و ترویج مفاهیم قرآنی تبدیل شود.

در بخش آموزش، استفاده از روش‌های متناسب با گروه‌های سنی مختلف اهمیت ویژه‌ای دارد؛ موضوعی که مهری باباعباسی، مربی قرآن، نیز بر آن تأکید دارد.

باباعباسی که از سال 1387 در حوزه فعالیت‌های قرآنی حضور دارد و از سال 1390 آموزش کودکان را به‌صورت جدی آغاز کرده است، درباره فعالیت خود می‌گوید: در کنار کودکان، با گروه‌های سنی نوجوانان، جوانان و بزرگسالان نیز فعالیت داشته‌ام. حوزه اصلی کار من روخوانی و روان‌خوانی قرآن و آموزش تجوید است و برای جوانان علاقه‌مند، آموزش ترتیل را نیز انجام می‌دهم.

او درباره شیوه کار با کودکان توضیح می‌دهد: برای آموزش این گروه سنی از شعر، قصه و داستان‌های قرآنی استفاده می‌کنیم و تلاش داریم این داستان‌ها را با زبان و شیوه‌ای امروزی برای کودکان مطرح کنیم.

از نگاه این مربی، هدف تنها آموزش خواندن قرآن نیست، بلکه باید میان مفاهیم قرآنی و زندگی کودک ارتباط ایجاد شود؛ به همین دلیل در کلاس‌ها تلاش می‌شود کاربرد آموزه‌های قرآنی در زندگی روزمره برای کودکان توضیح داده شود تا آنان بتوانند از این آموزه‌ها در رفتار و سبک زندگی خود الگو بگیرند.

حفظ قرآن با چاشنی رقابت و خانواده

در بخش دیگری از این فعالیت‌ها، حفظ قرآن برای گروه‌های مختلف سنی دنبال می‌شود. سید فاطمه حیات‌الغیبی، حافظ کل قرآن کریم و مربی حفظ، حدود یک دهه است که در این حوزه فعالیت دارد و با کودکان و بزرگسالان کار می‌کند.

او با اشاره به استفاده از طرح‌های مختلف حفظ می‌گوید: یکی از طرح‌هایی که با آن کار می‌کنیم، طرح زندگی با آیه‌هاست که به‌ویژه در ماه رمضان اجرا می‌شود.

حیات‌الغیبی، نقش خانواده را در جذب و استمرار حضور کودکان در فعالیت‌های قرآنی مهم می‌داند و اظهار می‌کند: برای جذب و ماندگاری کودکان در کلاس‌ها تلاش می‌کنیم خانواده‌ها را نیز در فعالیت‌ها مشارکت دهیم.

برگزاری مسابقات نیز بخش دیگری از این شیوه آموزشی است؛ رقابت‌هایی که به گفته او، با هدف ایجاد انگیزه بیشتر در کودکان برگزار می‌شوند.

او ادامه می‌دهد: برای آموزش کودکان از شعر و قصه استفاده می‌کنیم تا فضای کلاس برای آنان جذاب باشد و با علاقه بیشتری در فعالیت‌های حفظ شرکت کنند.

ثمره این مسیر، به گفته این مربی، در موفقیت برخی قرآن‌آموزان در مسابقات نیز دیده شده است؛ به‌گونه‌ای که تعدادی از آنان در رقابت‌های قرآنی بسیج و اوقاف موفق به کسب مقام شده‌اند.

از آموزش قرآن تا یک تجربه اجتماعی و اقتصادی

آنچه در روایت فعالیت‌های این مجموعه دیده می‌شود، تلاش برای پیدا کردن مسیرهای متنوع ارتباط قرآن با جامعه است؛ از کودک سه‌ساله‌ای که مفاهیم سوره‌ها را با شعر می‌آموزد تا بانوی خانه‌داری که در یک کارگاه سبک زندگی شرکت می‌کند، از جلسات خانگی قرآن تا حضور مربیان در مراکز آموزشی و صنفی.

در کنار این فعالیت‌ها، راه‌اندازی یک واحد تولیدی کوچک نیز بخشی از تجربه مؤسسه مبین قائم بوده است؛ واحدی که در آن انواع چادر و لباس زنانه تولید می‌شود و در کنار فعالیت‌های فرهنگی، با دیگر مجموعه‌های تولیدی نیز همکاری دارد.

این تجربه‌ها نشان می‌دهد که ترویج فرهنگ قرآنی الزاماً در یک قالب ثابت خلاصه نمی‌شود. گاهی یک کلاس آموزشی، گاهی یک جلسه خانگی، گاهی یک کارگاه سبک زندگی و حتی یک ارتباط ساده در محیط‌های اجتماعی می‌تواند بهانه‌ای برای نزدیک‌تر شدن مخاطب به مفاهیم قرآن باشد.

در نهایت، روایت این مؤسسه را می‌توان تلاشی برای پاسخ به یک نیاز مهم در فعالیت‌های فرهنگی دانست؛ اینکه قرآن تنها موضوعی برای آموزش و حفظ در کلاس نباشد، بلکه مفاهیم آن در زبان کودک، انتخاب‌های خانواده، سبک زندگی و روابط اجتماعی نیز حضور پیدا کند.

گزارش از مرضیه شیرخان چگنی

انتهای پیام/