وزیر علوم: محدودیت داخلی نباید به خودتحریمی علمی منجر شود

به گزارش خبرگزاری تسنیم از سمنان، حسین سیمایی صراف، وزیر علوم در نشست با نخبگان استان در سالن بین‌المللی شهید سلیمانی کتابخانه مرکزی دانشگاه سمنان، با اشاره به نقش تعاملات بین‌المللی در جایگاه علمی دانشگاه‌ها اظهار کرد: یکی از عوامل کاهش رتبه دانشگاه‌های ایران، کاهش تعاملات بین‌المللی است و در سال‌های اخیر تعداد استادانی که برای فرصت مطالعاتی به خارج از کشور می‌روند، به میزان قابل توجهی کاهش یافته و اعزام دانشجو در رشته‌های جدید و حوزه‌های دانشی نو نیز تقریباً وجود ندارد.

وی با بیان اینکه میزان ارتباطات بین‌المللی یکی از شاخص‌های مهم رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان است، افزود: تعاملات دانشگاه‌های ایران در این زمینه پایین است و برای ارتقای جایگاه دانشگاه‌ها باید تقویت این ارتباطات در دستور کار قرار گیرد.

سیمایی صراف اضافه کرد: نباید با ایجاد محدودیت‌های غیرضروری داخلی، تعاملات علمی و بین‌المللی دانشگاه‌ها را محدود و گرفتار خودتحریمی علمی کرد.

وزیر علوم با تأکید بر اینکه رعایت ملاحظات امنیتی نباید مانع ارتباط علمی شود، تصریح کرد: گاهی خودمان تلاش می‌کنیم اگر روزنه‌ای برای ارتباط علمی باز است، آن را ببندیم و دیواری دور کشور ایجاد کنیم تا نفوذی صورت نگیرد؛ در حالی که می‌توان همزمان با توجه به مسائل امنیتی، تعاملات علمی را توسعه داد.

سیمایی صراف با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در زمینه ارتباطات علمی بین‌المللی گفت: در بسیاری از کشورهای دنیا نگرانی از نفوذ دشمن مانع توسعه ارتباطات علمی نشده است و باید میان تأمین امنیت و گسترش تعاملات علمی توازن ایجاد کرد. چین نیز با وجود مراقبت‌های لازم، ارتباطات علمی بین‌المللی گسترده‌ای دارد.

وی با اشاره به سهم ایران از تولید علم جهان اظهار کرد: پیش از انقلاب اسلامی سهم ایران از تولید علم جهان چند صدم درصد بود، اما امروز این سهم به حدود 2 درصد رسیده است و بخشی از این جایگاه علمی از مسیر ارتباطات علمی، حضور در کنفرانس‌های خارجی و تبادل استاد و دانشجو تقویت شده است.

تقویت زیرساخت‌های پژوهشی دانشگاه‌ها

وزیر علوم در ادامه با اشاره به وضعیت زیرساخت‌های آزمایشگاهی و پژوهشی دانشگاه‌ها گفت: زیرساخت‌های آزمایشگاهی و پژوهشی کشور رضایت‌بخش نیست و برای تقویت این بخش برنامه‌ریزی شده است.

سیمایی صراف افزود: رئیس‌ جمهور پیش از وقوع جنگ 12 روزه اعلام کرده بود برای تجهیز آزمایشگاه‌های دانشگاه‌ها یک و نیم میلیارد دلار از صندوق ذخیره با درایت رهبر شهید اختصاص یافته است و با وجود وقوع جنگ، پیگیری‌ها برای تقویت زیرساخت‌های پژوهشی ادامه دارد.

وی ادامه داد: امسال برای 105 آزمایشگاه پژوهانه چهار میلیارد ریالی در نظر گرفته شد و بنا داریم سقف این حمایت را به یک میلیارد تومان افزایش دهیم تا برون‌دادهای پژوهشی و فناوری دانشگاه‌ها تقویت شود.

تسهیل جذب دانشجویان بین‌الملل

وزیر علوم با اشاره به دانشجویان بین‌الملل به‌عنوان یکی از مسیرهای گسترش ارتباطات علمی اظهار کرد: نهادهای تصمیم‌گیر در حوزه جذب دانشجویان بین‌الملل متعدد هستند و صدور مجوز تحصیل این دانشجویان در ایران زمان زیادی می‌برد.

وی افزود: در سفرهایی که به کشورهای مختلف داشتم، گروه‌های مختلفی از این روند گلایه کردند و پرسیدند چرا فرآیند جذب دانشجوی خارجی در ایران تا این اندازه طولانی است. خانواده‌ها در برخی کشورها رضایت ندارند دانشجویان خود را به کشورهایی بفرستند که قرابت فرهنگی با آنها ندارند، در حالی که ایران می‌تواند مقصد مناسبی برای آنان باشد و باید حضور دانشجویان کشورهایی را که قرابت فرهنگی و تمدنی بیشتری با ایران دارند، تسهیل کرد.

سیمایی صراف در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه علم در جامعه گفت: بر اساس نتایج یک مقاله منتشرشده در نشریه نیچر، اعتماد مردم به علم همچنان رو به افزایش است و در مقایسه با سایر مراجع و نهادهای اجتماعی، جایگاه علم قابل مقایسه نیست.

وی افزود: اعتماد به علم به معنای اعتماد به عالم و نهاد علم است و دولت چهاردهم نیز بیشترین پایگاه اجتماعی خود را در نهاد علم و دانشگاه می‌داند. رئیس‌جمهور به دانشگاه و توانمندی آن برای حل مسائل کشور اعتماد دارد و انتظار دارد دانشگاه مسائل کشور را حل کند و این موضوع صرفاً شعار یا برگزاری نشست و میزگرد نیست.

حل مسائل کشور با همکاری رشته‌های مختلف

وزیر علوم با اشاره به شیوه همکاری دولت و دانشگاه برای حل مسائل کشور بیان کرد: رئیس‌جمهور در نشست با استادان مانند یک یادگیرنده وارد گفت‌وگو می‌شود، مسائل در این نشست‌ها استخراج، برای آنها پروژه تعریف و اجرای پروژه‌ها به دانشگاه واگذار می‌شود و روند انجام آنها نیز مورد پیگیری قرار می‌گیرد.

سیمایی صراف با تأکید بر اینکه مسائل امروز کشور دیگر تک‌رشته‌ای نیستند، گفت: حل مسائل باید با حضور گروه‌ها و تیم‌های بین‌رشته‌ای انجام شود. در دو سال گذشته در موضوعات مختلف گاهی حدود 60 عضو هیئت علمی از تخصص‌های مختلف در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند؛ ممکن است موضوعی ماهیت مهندسی داشته باشد، اما متخصصان علوم انسانی، اقتصاد، جامعه‌شناسی، حقوق و دیگر رشته‌ها نیز در کنار مهندسان قرار گرفته‌اند تا برای حل یک مسئله راهکار ارائه کنند.

وی افزود: پدیده‌ها تک‌ساحتی نیستند و نمی‌توان یک موضوع را تنها از یک زاویه بررسی کرد؛ بنابراین باید فعالیت‌های بین‌رشته‌ای و کار تیمی در دانشگاه‌ها توسعه پیدا کند.

پارک‌های علم و فناوری؛ حلقه اتصال دانشگاه و صنعت/صنعت هم باید سراغ دانشگاه بیاید

وزیر علوم با اشاره به ظرفیت پارک‌های علم و فناوری در پیوند دانشگاه و صنعت اظهار کرد: پارک‌های علم و فناوری واقعاً خروجی ارتباط دانشگاه و صنعت هستند و اکنون در 60 پارک علم و فناوری کشور حدود 16 هزار شرکت و واحد فناور فعالیت دارند.

وی افزود: بخش عمده اعضای این شرکت‌ها و واحدهای فناور از دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها یا اعضای هیئت علمی هستند، اما با وجود این ظرفیت، برای افزایش تعداد شرکت‌ها و واحدهای فناور همچنان باید تلاش کرد.

سیمایی صراف قانون جهش تولید دانش‌بنیان را ظرفیتی مناسب برای توسعه همکاری دانشگاه و صنعت دانست و گفت: صنعت می‌تواند فعالیت‌های تحقیق و توسعه خود را به دانشگاه منتقل کند و با این اقدام، هم فعالیت تحقیق و توسعه خود را انجام دهد و هم هزینه آن را به‌عنوان مالیات محاسبه کند. برای این ظرفیت نیز سقفی تعیین نشده و در همین دو سال حدود 20 همت تفاهم‌نامه میان دانشگاه‌ها و صنعت امضا شده است.

وی ادامه داد: برخی دانشگاه‌ها عملکرد بسیار خوبی در جذب صنعت و انتقال فعالیت‌های تحقیق و توسعه به دانشگاه داشته‌اند و این موضوع جدا از قراردادهایی است که استادان با دستگاه‌های اجرایی و جامعه منعقد می‌کنند. هدف، توسعه ارتباط دانشگاه با صنعت و جامعه است.

وزیر علوم با انتقاد از یک‌طرفه بودن نگاه به رابطه دانشگاه و صنعت، خاطرنشان کرد: سال‌ها این پرسش مطرح بود که دانشگاه چه ارتباطی با صنعت دارد، اما اکنون باید پرسید صنعت چه ارتباطی با دانشگاه دارد و چرا صنعت سراغ دانشگاه نمی‌آید.

سیمایی صراف افزود: اگر صنعت احساس می‌کند آموزش‌های دانشگاهی کارآمد نیست، 30 واحد درسی را در اختیار صنعت قرار می‌دهیم تا متناسب با اقتضائات هر صنعت، محتوای آموزشی رشته‌ها تغییر کند. هر صنعتی که محتوای یک رشته دانشگاهی را متناسب با نیازهای خود نمی‌داند، می‌تواند از این ظرفیت برای اصلاح آموزش‌ها استفاده کند.

پیگیری مسائل معیشتی دانشگاهیان/تثبیت قانونی وضعیت اعضای هیئت علمی

وی در ادامه با اشاره به کاهش انگیزه دانشگاهیان گفت: کاهش انگیزه بی‌ارتباط با وضعیت معیشتی نیست و ارتباط گسترده‌ای با آن دارد. از ابتدای فعالیت دولت، دو موضوع مسکن دانشگاهیان و بهبود معیشت استادان و کارکنان دانشگاه‌ها را دنبال کرده‌ایم تا شرایط زندگی و انگیزه دانشگاهیان ارتقا پیدا کند.

وزیر علوم افزود: طرح مسکن دانشگاهیان که استادان و کارکنان دانشگاه‌ها را شامل می‌شود، اکنون در 43 دانشگاه آغاز شده و در چند دانشگاه نیز واحدهای مسکونی تحویل داده شده است.

سیمایی صراف درباره وضعیت کارکنان دانشگاه‌ها نیز بیان کرد: کارکنان دانشگاه‌ها در این زمینه مقدم بر استادان دیده شده‌اند و آیین‌نامه استخدامی کارکنان را مهرماه سال گذشته پس از حدود 6 ماه کار کارشناسی رونمایی کردیم تا از مسیرهای مختلف بتوانیم وضعیت معیشتی کارکنان را بهبود دهیم.

وی ادامه داد: در این مسیر با مباحثی از سوی سازمان برنامه و بودجه و سازمان اداری و استخدامی مواجه شدیم، زیرا این دستگاه‌ها کارکنان را در یک نظام یکپارچه می‌بینند و معتقدند چند میلیون کارمند باید با هم دیده شوند. تا آخرین روزی که پیگیر مسائل اعضای هیئت علمی بودم، موضوع کارکنان دانشگاه‌ها را نیز پیگیری کردم و این پیگیری همچنان ادامه دارد.

وزیر علوم در پایان درباره وضعیت اعضای هیئت علمی گفت: درباره این موضوع تقریباً روزی نیست که درگیر نباشیم و با وجود چالش‌ها و مسائل موجود، این موضوع باید به‌صورت قانونی حل شود.

وی افزود: این موضوع تاکنون به نتایجی نیز رسیده است، اما انتظار من نیز مانند استادان این است که وضعیت اعضای هیئت علمی تثبیت شود.

انتهای پیام/363/