خبرگزاری تسنیم، یادداشت- دکتر حسین بیارجمندی، عضو هیئت علمی دانشگاه|یک نشریه ملی در شماره 6397 روز پنج شنبه 29 مرداد یادداشتی با عنوان :«هشدار جامعه ‌شناختی برای نیمه دوم سال» را منتشر کرد که در فضای مجازی تحت تیتر:« نارضایتی اقتصادی می‌تواند در نیمه دوم سال گسترده‌تر شود» بازتاب گسترده یافت و با پست رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا در صفحه شخصی‌اش که نوشت:« امروز اعلام می‌کنم که سنگین‌ترین عملیات اقتصادی‌ای که تاکنون علیه هر کشوری انجام شده است، آغاز خواهد شد» پیوند شناختی و ادراکی خورد.

پیشینه انتخاب «تیتر هشدار برای نیمه دوم سال» از سوی این نشریه ملی به دوشنبه 30‌شهریور 1388، شماره 2057 باز می‌گردد که یک گفت‌وگو را تحت پیش بینی اینگونه تیتر زدند: « اقتصاد در نیمه دوم سال بدتر خواهد بود». غرض اینکه این تیتر در اوج فشارهای داخلی و خارجی سال 1388 هم، نسخه این نشریه بوده است.

اما چرا با وجود بیش از دو دهه راهبردنگاری‌های دقیق اقتصادی تحت نامگذاری‌های سالانه از سوی امام شهید، ما از نیمه دوم سال 1391 وارد چرخه‌ای از این نسخه‌ها و تحلیل‌های جامعه شناختی شدیم و تاکنون نیز ادامه دارد؟!

امام شهید در 25 شهریور سال 1394 و در دیدار بسیار مهم با فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، برای چندمین بار در ذیل تبیین اقسام نفوذ از جمله اقتصادی؛ این خاطره را نقل می‌کنند: « در زمینه‌های اقتصادی، چشم‌های بینای مسئولین اقتصادی بایستی باز باشد و مواظب باشند که [دشمنان‌] نفوذ اقتصادی پیدا نکنند؛ چون نفوذ دشمن پایه‌ی اقتصادِ محکم را متزلزل می‌کند. آنجاهایی که نفوذ اقتصادی کردند، آنجاهایی که توانستند خودشان را بر اقتصاد کشورها و ملّت‌ها مثل یک بختکی سوار بکنند، پدر آن کشورها درآمد. اینجا ده پانزده سال قبل از این، رئیس یکی از همین کشورهایی که جزو کشورهای پیشرفته‌ی منطقه‌ی ما بود، در سفری که به تهران داشت و پیش ما آمد به من گفت آقا ما به خاطر نفوذ اقتصادی در ظرف یک شب تبدیل شدیم به فقیر، به گدا؛ راست می‌گفت.»

پروژه‌ای که دو سال بعد از این بیانات و قبل از آشوب‌های دی ماه سال 96؛‌ هاله اسفندیاری مدیر بخش مطالعات خاورمیانه در اندیشکده «وودرو ویلسون»، طی یادداشتی در مجله فارن افرز برای معرفی کتاب جدید دکتر میثاق پارسا ( استاد جامعه شناسی در ایالت نیوهمشایر آمریکا ) از آن رمزگشایی کرد.

در واقع نیمه پنهان دوم سال‌های شمسی در ایران از شهریور سال1388 تاکنون را باید در پروژه 20 ساله دکتر میثاق پارسا استاد جامعه شناسی دانشگاه دورتموث و نیز ارتباطات و گفتگوهای او از همان سال تاکنون جستجو و تحلیل کرد.

چند ماه قبل از این یادداشتِ هاله اسفندیاری ، این نشریه در شماره 3900 روز پنجشنبه 16‌شهریور 1396،گفت‌وگویی مکتوب از میثاق پارسا را با تیتر:« مذاکره نرم‌ترین راه گذار به دموکراسی» منتشر کرد و نوشت : « بسیاری از نظریه‌پردازان گذار به دموکراسی، مذاکره را یکی از عوامل اصلی تحقق دموکراتیزاسیون در اطراف و اکناف عالم می‌دانند. مذاکره برای گذار به دموکراسی، معمولا محصول توازن قوا میان دولت (به معنای نظام سیاسی) و جامعه است. «پیمان‌های گذار» محصول مذاکرات اپوزیسیون و هیات حاکمه‌اند و نقش مهمی در عبور کم هزینه جوامع گوناگون به یک نظم و نظام سیاسی دموکراتیک داشته‌اند. متن زیر گفت وگویی مکتوب است با میثاق پارسا، استاد دانشگاه دورتموث امریکا درباره شرایط و نقش «مذاکره» در فرآیندهای گذار به دموکراسی؛ از میثاق پارسا آثاری چون «دموکراسی در ایران» و «ریشه های اجتماعی انقلاب ایران» به زبان انگلیسی منتشر شده است».

میثاق پارسا در بخشی از این «نسخه‌ی گفت‌وگو محور» خود در خصوص راه گذار به دموکراسی لیبرال و توسعه آن را اینگونه بیان می‌کند: « توسعه دموکراسی فقط با بسیج و اعتراض عمومی و با گسست ساختارهای اجتماعی و اقتصادی برقرار می‌شود. اینکه فرجام این مسیر موفقیت‌آمیز است یا خیر، در گرو تضادها و بحران‌های اقتصادی، سیاسی و ایدئولوژیک است». وی در ادامه و در پاسخ به این سوال که: « مذاکره با مخالفان دموکرات غالبا برآمده از هراس حاکمان است یا گرایشات واقع بینانه ؟» می‌گوید: « موثرترین روش در شنوا شدن صاحبان قدرت و کشاندن‌شان به میز مذاکره، ایجاد نوعی اهرم فشار مشخص است. به لحاظ تاریخی بسیج و فشار عمومی در ایجاد چنین اهرم فشاری موثر بوده‌اند.» !؟

مدلی که با توجه به یادداشت هاله اسفندیاری و مصاحبه‌های بعدی میثاق پارسا، اشاره به بحران اقتصادی جنوب شرق آسیا از جمله در اندونزی (1997-1998) دارد. بحرانی که به تعبیر امام شهید در در 25 شهریور سال 1394، نتیجه نفوذ اقتصادی‌ای بود که پایه‌‌های اقتصادِ محکم پر جمعیت‌ترین کشور مسلمان را متزلزل کرد تا جایی که ارزش روپیه در برابر دلار بشدت سقوط کرد و در نتیجه هزینه کالاهای وارداتی، مواد اولیه، سوخت، دارو و تجهیزات صنعتی را به‌طور ناگهانی افزایش داد و بدنبال آن مردم اندونزوی شاهد بحران بدهی شرکت‌ها و بانک‌ها، رکود بسیار عمیق اقتصادی، تورم و کاهش قدرت خرید، افزایش فقر و بیکاری، فشار بر بودجه دولت شدند و در نهایت با وارد کردن شوک قیمت بنزین، ناآرامی‌های اجتماعی و سیاسی رقم خورد؛ و مادلین آلبرایت وزیر امور خارجه آمریکا پیروزمندانه و به‌صورت کاملا شیک و دیپلماتیک از سوهارتو خواست با یک اقدام تاریخی دولتمردانه زمینه‌گذار دموکراتیک دراندونزی را فراهم کند. 

حالا حدود 17 سال از تیتر هشدار برای نیمه دوم سال از سوی این نشریه می‌گذرد و نیمه سالِ امسال هم خواهد گذشت؛ مثل دی ماه سال 1404 و سال‌های بعد هم همین خواهد بود تا زمانی که ریشه نفوذ اقتصادی در این کشور خشک بشود. بطور قطع آن روز ملت شریف ایران طعم اقتصاد و معیشت طیبه را در جمهوری اسلامی با تمام وجود خواهند چشید. ان شاءالله!

انتهای پیام/