از دستاوردهای همایش سرمایهگذاری چه خبر؟ ریخت و پاش یا ورود سرمایه!
- اخبار استانها
- اخبار خراسان شمالی
- 31 مرداد 1405 - 11:15
به گزارش خبرگزاری تسنیم از بجنورد، 10 ماه از برگزاری نخستین همایش ملی فرصتهای سرمایهگذاری خراسان شمالی میگذرد؛ همایشی که با وعده معرفی ظرفیتهای اقتصادی استان، جذب سرمایهگذاران داخلی و خارجی و عبور از بروکراسی اداری برگزار شد و مسئولان آن را نقطه عطفی برای ورود سرمایه به استان میدانستند، اما اکنون این سؤال جدی مطرح است که خروجی واقعی این رویداد برای اقتصاد خراسان شمالی چه بوده است؟
همایش ملی فرصتهای سرمایهگذاری خراسان شمالی 14 مهرماه 1404 با حضور معاون اجرایی رئیسجمهور، مسئولان ملی، نمایندگان مجلس، فعالان اقتصادی و تعدادی از سفرا و نمایندگان کشورهای همسایه برگزار شد. محورهای همایش نیز از مجوزهای بینام و شیوههای تأمین مالی تا مولدسازی داراییها، اقتصاد دانشبنیان، سرمایهگذاری شهری، صادرات و بازاریابی محصولات مزیتدار استان را شامل میشد.
نخستین خروجی؛ 89 متقاضی سرمایهگذاری برای 46 طرح
یکی از نخستین آمارهای رسمی پس از برگزاری همایش نشان میدهد که از 15 مهرماه 1404، تعداد 89 متقاضی سرمایهگذار برای 46 طرح سرمایهگذاری بینام اعلام آمادگی کردند.
محمودرضا معموری، معاون وقت اقتصادی استانداری خراسان شمالی، در آبانماه 1404 اعلام کرده بود که استان 120 بسته سرمایهگذاری در قالب مجوزهای بینام تهیه کرده و پس از همایش، کمیتهای با حضور کارشناسان و دستگاههای نظارتی برای اهلیتسنجی سرمایهگذاران و تعیین شیوه واگذاری این مجوزها تشکیل شده است.
این آمار از یک سو نشان میدهد همایش توانسته توجه بخشی از سرمایهگذاران را به ظرفیتهای استان جلب کند؛ اما از سوی دیگر، یک فاصله مهم میان «اعلام آمادگی» و «سرمایهگذاری واقعی» وجود دارد.
89 متقاضی به معنای ورود 89 سرمایهگذار به مرحله اجرای پروژه نیست؛ همان زمان اعلام شده بود که اهلیت سرمایهگذاران همچنان در حال بررسی است. بنابراین شاخص دقیق ارزیابی همایش باید از تعداد افراد حاضر و متقاضیان فراتر رفته و به تعداد قراردادهای قطعی، میزان سرمایه واردشده، پروژههای آغازشده، اشتغال ایجادشده و پروژههای به بهرهبرداری رسیده برسد.
36 بسته سرمایهگذاری و 156 هزار میلیارد ریال؛ دستاورد مهم اما نیازمند تفکیک
در تیرماه 1405، گزارش شد که خراسان شمالی 36 بسته سرمایهگذاری را به ارزش 156 هزار میلیارد ریال به بخش خصوصی واگذار کرده است.
این اتفاق را میتوان یکی از مهمترین تحولات مسیر جذب سرمایه در استان دانست؛ بهویژه اینکه مدل «بستههای سرمایهگذاری بینام» تلاش میکند بخشی از فرآیندهای اداری و قانونی را پیش از ورود سرمایهگذار انجام دهد تا سرمایهگذار با مسیر کوتاهتری وارد مرحله اجرا شود.
با این حال، یک نکته مهم نباید در گزارش عملکرد همایش نادیده گرفته شود؛ واگذاری بسته سرمایهگذاری با تحقق سرمایهگذاری، ساخت واحد تولیدی و ایجاد اشتغال تفاوت دارد.
بنابراین اگر قرار است همایش مهرماه سال گذته بهعنوان یک دستاورد اقتصادی ارزیابی شود، لازم است مشخص شود چه تعداد از این 36 بسته مستقیماً در نتیجه مذاکرات همان همایش به سرمایهگذار واگذار شده، چه میزان سرمایه تاکنون وارد پروژهها شده و چند پروژه از مرحله کاغذ و مجوز عبور کرده و به مرحله عملیات اجرایی رسیده است.
از 120 فرصت تا 36 واگذاری؛ تکلیف بستههای باقیمانده چیست؟
در زمان برگزاری همایش، 120 بسته سرمایهگذاری در قالب مجوزهای بینام معرفی شد. چند ماه بعد، 89 سرمایهگذار برای 46 طرح اعلام آمادگی کردند و در نهایت گزارش تیرماه از واگذاری 36 بسته به بخش خصوصی حکایت دارد.
این روند نشان میدهد بخشی از مسیر طی شده، اما همچنان بخش قابل توجهی از ظرفیت معرفیشده نیازمند تعیین تکلیف است.
از همینجاست که ضرورت انتشار یک گزارش شفاف از سوی متولیان سرمایهگذاری استان بیشتر احساس میشود؛ گزارشی که در آن برای هر بسته سرمایهگذاری مشخص شود: سرمایهگذار چه کسی است، میزان سرمایه مصوب و سرمایه واقعی واردشده چقدر است، پروژه در چه مرحلهای قرار دارد، چه میزان اشتغال پیشبینی شده و چه مقدار از عملیات اجرایی آغاز شده است.
بدون چنین دادهای، ارزیابی عملکرد همایش بیشتر بر پایه تعداد فرصتهای معرفیشده و تعداد متقاضیان خواهد بود، نه میزان سرمایه واقعی جذبشده.
کشاورزی؛ خروجی مشخصتر از یک همایش
در بخش کشاورزی نیز نشانههایی از تبدیل فرصتهای معرفیشده به فرآیند سرمایهگذاری دیده میشود. گزارشهای منتشرشده از جذب بیش از 12 هزار میلیارد ریال برای 10 طرح بخش کشاورزی خراسان شمالی حکایت دارد و اعلام شده که در مجموع 27 مجوز در حوزههایی از جمله صنایع غذایی، صنایع تبدیلی و تکمیلی، واحدهای نیمهصنعتی، گلخانهها و دامپروری صادر شده است.
همچنین در دیماه 1404 اعلام شد پس از برگزاری همایش و بررسی اهلیت فنی و مالی متقاضیان، انتخاب نهایی سرمایهگذاران برای سه طرح کشاورزی استان تعیین تکلیف شده است؛ طرحهایی شامل واحد مرغ تخمگذار 50 هزار قطعهای، واحد پرورش و باشگاه اسب با ظرفیت 50 رأس و پالایشگاه دام.
این نمونهها نشان میدهد اگر فرآیند «معرفی فرصت ـ شناسایی متقاضی ـ اهلیتسنجی ـ واگذاری ـ اجرا» بهصورت مستمر دنبال شود، همایش میتواند از یک رویداد تشریفاتی فاصله گرفته و به یک ابزار توسعه اقتصادی تبدیل شود.
مسئله اصلی؛ سرمایهگذار میآید، اما آیا ماندگار میشود؟
رضا آریان کارشناس اقتصاد اظهار داشت: خراسان شمالی ظرفیتهای قابل توجهی در صنعت، معدن، کشاورزی، گردشگری و تجارت دارد؛ از پتروشیمی و فولاد گرفته تا آلومینا و ظرفیتهای کشاورزی و مرزی. همچنین همجواری با ترکمنستان و برخورداری از بیش از 300 کیلومتر مرز مشترک، یک مزیت مهم برای توسعه تجارت و جذب سرمایه به شمار میرود.
وی افزود: اما سرمایهگذار صرفاً با دیدن فهرست فرصتها تصمیم به سرمایهگذاری نمیگیرد. زیرساخت، تأمین مالی، آب و انرژی، حملونقل، بازار فروش، ثبات مقررات و سرعت صدور مجوزها از مهمترین مؤلفههایی هستند که سرنوشت یک پروژه را تعیین میکنند.
از این منظر، برگزاری همایش و معرفی بستههای سرمایهگذاری تنها «نقطه شروع» است، نه پایان کار.
آزمون واقعی همایش از اینجا آغاز میشود
اکنون که از برگزاری همایش چندین ماه گذشته و بخشی از بستهها واگذار شدهاند، زمان آن رسیده است که متولیان اقتصادی استان از مرحله اعلام آمارهای کلی عبور کنند و کارنامه پروژهبهپروژه ارائه دهند.
مردم خراسان شمالی باید بدانند از 156 هزار میلیارد ریال سرمایهای که برای 36 بسته اعلام شده، چه میزان بالفعل وارد اقتصاد استان شده است؛ چند پروژه کلنگزنی شده، چند پروژه در حال ساخت است، چه میزان اشتغال واقعی ایجاد شده و چه تعداد پروژه همچنان در مرحله مجوز، زمین یا مذاکره باقی مانده است.
همایش سرمایهگذاری زمانی موفق است که خروجی آن از سالن همایش خارج شود و در کارخانه، مزرعه، هتل، کارگاه و پروژه عمرانی دیده شود.
اگر قرار باشد معیار موفقیت فقط «تعداد فرصتهای معرفیشده»، «تعداد متقاضیان» یا «ارزش ریالی بستهها» باشد، بخش مهمی از واقعیت پنهان میماند. اما اگر معیار، سرمایه واقعی واردشده، پروژههای فعال، اشتغال ایجادشده و تولید حاصلشده باشد، میتوان با دقت بیشتری درباره موفقیت یا ناکامی همایش ملی فرصتهای سرمایهگذاری خراسان شمالی قضاوت کرد.
اکنون سؤال اصلی دیگر این نیست که در همایش چه فرصتهایی معرفی شد؛ سؤال این است که از آن فرصتها چه چیزی ساخته شد؟
انتهای پیام/311/.