حفظ محیط زیست دیگر هزینه نیست؛ سرمایه‌گذاری راهبردی است

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در بیست‌وپنجمین همایش ملی صنعت سبز با اشاره به چالش‌های پیچیده زیست‌محیطی جهان اظهار کرد: امروز جهان با چالش‌های پیچیده‌ای در حوزه محیط زیست مواجه است؛ تغییر اقلیم و گرمایش زمین، محدودیت منابع آب شیرین، تخریب جنگل‌ها و زیست‌بوم‌ها و انباشت پسماندهای صنعتی و پلاستیک، بخشی از مسائلی است که بقای بشر روی کره زمین را تهدید می‌کند.

وی افزود: در یک قرن گذشته، توسعه صنعتی موتور محرک رشد صنایع در جهان بوده است، اما بهره‌برداری بی‌رویه و به تعبیری بهره‌کشی از منابع محیط زیست موجب تولید انبوه پسماند، تخریب زیستگاه‌ها، کاهش تنوع زیستی و برهم خوردن تعادل اکولوژیکی کره زمین شده است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تصریح کرد: این شرایط مؤید آن است که دوران رشد و توسعه صنعتی به هر قیمتی به پایان رسیده و باید میان توسعه اقتصادی و حفاظت از محیط زیست توازن ایجاد شود.

انصاری با اشاره به گزارش اخیر برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد گفت: این گزارش با نگاهی سیستمی نشان می‌دهد که موضوعات محیط زیستی مانند تغییر اقلیم، کاهش تنوع زیستی، آلاینده‌ها و تخریب سرزمین، دیگر صرفاً در مرز سیاست‌های محیط زیستی باقی نمی‌مانند و آثار و پیامدهای آنها می‌تواند سیاست‌های اقتصادی، سرمایه‌گذاری، حکمرانی، زیرساخت و نوآوری را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

وی ادامه داد: امروز اقتصاد چرخشی در جهان از یک رویکرد محیط زیستی به یک مدل صنعتی و اقتصادی تبدیل شده است. طراحی برای دوام، استفاده مجدد و بازیافت، در کنار فناوری‌های دیجیتال و شفافیت زنجیره ارزش، بخش‌هایی از این مسیر کلیدی هستند.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست خاطرنشان کرد: شرکت‌ها و صنایعی که بتوانند این تغییر را هرچه زودتر در راهبردهای سرمایه‌گذاری، فرآیند تولید و ارائه خدمات خود ایجاد کنند، قطعاً می‌توانند جایگاه متفاوتی در بازار، اقتصاد کربن، اقتصاد چرخشی و تاب‌آوری آینده داشته باشند.

انصاری با تأکید بر اهمیت رعایت الزامات محیط زیستی گفت: امروز رعایت قوانین، ضوابط و استانداردهای محیط زیستی صرفاً یک الزام قانونی نیست، بلکه یک ضرورت علمی، اقتصادی و اخلاقی است. امنیت غذایی، پایداری اقتصادی و سلامت عمومی با حفاظت از محیط زیست عجین شده‌اند.

وی افزود: حفظ محیط زیست دیگر نباید به‌عنوان هزینه تلقی شود، بلکه در حقیقت بخشی از پایداری اقتصادی است. به همین دلیل، مفاهیمی مانند صنعت سبز، تولید سبز، خدمات سبز، محصول سبز و مدیریت سبز، رویکردهایی فراتر از انطباق با استانداردهای محیط زیستی هستند.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: این رویکرد باید از مرحله طراحی و تولید تا پایان چرخه محصول را دربرگیرد و صرفاً به کنترل آلودگی در انتهای خط تولید محدود نشود؛ بنابراین باید کل چرخه تولید محصول از ابتدا تا انتها مورد توجه قرار گیرد.

انصاری با اشاره به موانع توسعه رویکردهای سبز در کشور گفت: موانع اصلی این رویکرد در کشور، موانع ساختاری و فرهنگی است. قیمت پایین انرژی و آب، انگیزه سرمایه‌گذاری در بخش بهره‌وری سبز و استفاده از فناوری‌های نوین را کاهش می‌دهد.

وی ادامه داد: در کنار ضوابط بازدارنده، به ابزارهای تشویقی و ترغیب‌کننده برای صنایع و خدمات نیاز داریم. در حال حاضر ابزارهایی مانند عوارض آلایندگی وجود دارد و صنایع آلاینده باید یک درصد از فروش خود را به‌عنوان عوارض آلایندگی به شهرداری‌ها پرداخت کنند، اما به نظر می‌رسد این ابزارها به‌تنهایی کافی و کارآمد نیستند.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست خاطرنشان کرد: بخشی از واحدهای تولیدی و خدماتی ما همچنان با فناوری‌های فرسوده و کم‌بازده فعالیت می‌کنند و متأسفانه نگاه برخی مدیران صنعت هنوز این است که اقدام در حوزه محیط زیست هزینه است، نه یک سرمایه‌گذاری راهبردی.

انصاری با اشاره به حرکت برخی واحدهای صنعتی به سمت مسئولیت‌پذیری محیط زیستی گفت: خوشبختانه بسیاری از مدیران واحدهای صنعتی و بنگاه‌های اقتصادی به سمت مسئولیت‌پذیری اجتماعی و محیط زیستی حرکت کرده و نظام مدیریت سبز را در واحدهای خود پیاده‌سازی کرده‌اند.

وی افزود: این واحدها در مسیر اقتصاد سبز، با هدف رشد درآمد و اشتغال از طریق کاهش کربن و آلودگی و بهبود بهره‌وری منابع، تلاش کرده‌اند مدل خطی «برداشت، تولید و دورریز» را به مدل چرخشی تبدیل کنند و از ابزارهایی مانند ارزیابی چرخه حیات، گزارش‌دهی پایداری و بهره‌وری سبز استفاده کنند.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تصریح کرد: باید از نگاه منابع ارزان و بی‌پایان به طبیعت و منابع طبیعی عبور کنیم و با درک ارزش سرمایه‌های طبیعی و منابع طبیعی به‌عنوان سرمایه‌های بین‌نسلی، آنها را حفظ کنیم؛ در عین حال توسعه نیز باید اتفاق بیفتد.

انصاری گفت: باید بهره‌برداری خردمندانه را جایگزین بهره‌کشی و تخریب کنیم و این مسیر مستلزم آن است که صنایع و خدمات کشور، از بالاترین مقام اجرایی تا پایین‌ترین سطوح، تغییر نگرش و دغدغه‌مندی نسبت به مسائل محیط زیستی داشته باشند.

وی تأکید کرد: بیش از تغییر فناوری، به تغییر نگرش در واحدهای صنعتی، تولیدی و خدماتی نیاز داریم.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اقدامات واحدهای برگزیده صنعت سبز اظهار کرد: استقرار سیستم‌های پیشرفته تصفیه پساب، بازچرخانی و استفاده مجدد از آب در فرآیند تولید، بهره‌وری انرژی، استفاده از سیستم‌های بازیافت حرارتی، مدیریت پسماند، کاهش پسماند در فرآیند تولید، کاهش انتشار آلاینده‌ها با اجرای سیستم‌های فیلتراسیون، توسعه انرژی‌های خورشیدی و مشارکت در برنامه‌های ارتقای فرهنگ محیط زیستی، از جمله اقدامات این واحدهاست.

انصاری افزود: این دستاوردها نشان می‌دهد مدیران این واحدها مسئولیت‌پذیری محیط زیستی را نه به‌عنوان یک هزینه اضافی یا صرفاً یک الزام قانونی، بلکه به‌عنوان یک ارزش سازمانی، سرمایه‌گذاری راهبردی و مزیت رقابتی در نظر گرفته‌اند.

وی با بیان اینکه همایش صنعت سبز صرفاً یک آیین تشریفاتی نیست، گفت: این همایش پیامی روشن به تمام بنگاه‌های اقتصادی کشور دارد که مسیر توسعه پایدار تنها راه پیشرفت واقعی کشور است؛ مسیری که در آن رشد اقتصادی در کنار رفاه اجتماعی، حفظ سرمایه‌های طبیعی و حفاظت از محیط زیست به‌صورت متوازن و همزمان پیش برود.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست از صنایع و واحدهای تولیدی و خدماتی کشور دعوت کرد تا با الگوبرداری از واحدهای موفق، نظام مدیریت محیط زیست را در مجموعه‌های خود جاری کنند.

انصاری با تأکید بر ضرورت حمایت دولت از صنایع سبز اظهار کرد: تقدیر از واحدهای برگزیده کافی نیست و در دولت چهاردهم باید بسترهای لازم در سطح کلان نیز به‌عنوان اقدامات تکمیلی در دستور کار قرار گیرد.

وی توسعه حمایت‌های مالی و اعتباری از سرمایه‌گذاری‌های محیط زیستی در صنایع، اصلاح سیاست‌های قیمتی و یارانه‌ای به‌گونه‌ای که مشوق حفظ محیط زیست باشد و اعمال مشوق‌های تعرفه‌ای و مالیاتی برای صنایع سبز را از جمله اقداماتی دانست که می‌تواند صنایع و خدمات را به حرکت بیشتر در مسیر حفاظت از محیط زیست ترغیب کند.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در پایان از مدیران، کارشناسان و کارکنان واحدهای صنعتی، تولیدی و خدماتی سبز که در این همایش انتخاب شدند و همچنین همکاران سازمان حفاظت محیط زیست و ادارات کل استان‌ها که در برگزاری این برنامه مشارکت داشتند، قدردانی کرد.

انتهای پیام/