به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، محمدمهدی برومندی، معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی، در کنفرانس صنعت گلخانه در شیراز، توسعه تولید در محیط‌های کنترل‌شده را یکی از ضرورت‌های بخش کشاورزی دانست و اظهار کرد: بر اساس اهداف تعیین‌شده در قانون برنامه هفتم پیشرفت، میزان تولید محصولات گلخانه‌ای کشور باید تا پایان اجرای این برنامه به حدود 10 میلیون تن برسد.

وی با اشاره به تکالیف وزارت جهاد کشاورزی در برنامه هفتم بیان کرد: محدودیت منابع، به‌ویژه در حوزه منابع مالی، همچنان یکی از چالش‌های کشور است، اما در دولت فعلی روند توسعه و بازتوسعه واحد‌های گلخانه‌ای در نقاط مختلف کشور دنبال شده است.

برومندی افزود: سال 1404 برای صنعت گلخانه کشور با دو دستاورد مهم همراه بود؛ حجم تولید محصولات گلخانه‌ای به حدود 3.9 میلیون تن رسید و صادرات این محصولات نیز در مقایسه با سال 1403، 12 درصد رشد کرد.

به گفته او، در سال گذشته حدود 800 هزار تن محصول گلخانه‌ای از کشور صادر شد که نزدیک به 390 میلیون دلار ارزآوری برای کشور به همراه داشت.

امنیت غذایی؛ موضوعی فراتر از میزان تولید

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به اینکه بخش قابل توجهی از محصولات گلخانه‌ای در بازار داخلی مصرف می‌شود، تأکید کرد که در شرایط فعلی و به‌خصوص در دوره جنگ، حفظ جریان تأمین مواد غذایی و امنیت غذایی کشور اهمیت ویژه‌ای دارد.

برومندی گفت: فراهم بودن غذا، امکان دسترسی مردم به آن، تولید سالم، سلامت مواد غذایی و استمرار تولید، از جمله وظایف اصلی وزارت جهاد کشاورزی به شمار می‌رود.

وی ضمن تقدیر از کشاورزان، باغداران و سایر تولیدکنندگان اظهار کرد: در شرایطی که کشور با فشار و محاصره دشمن و یک جنگ نابرابر روبه‌رو شد، تولیدکنندگان با تلاش خود مانع تحقق پیش‌بینی‌ها درباره بروز بحران جدی در حوزه غذا شدند.

برومندی نقش مجموعه مدیریتی بخش کشاورزی را نیز مورد توجه قرار داد و گفت همکاری کشاورزان، وزیر جهاد کشاورزی، مدیران وزارتخانه، رؤسای سازمان‌های جهاد کشاورزی استان‌ها، مدیران شهرستانی و مراکز خدمات موجب شد شرایطی رقم بخورد که برای بسیاری قابل توجه و حتی شگفت‌انگیز بود.

تجربه محاصره و اهمیت پایداری تأمین غذا

وی با اشاره به دوره‌های مختلف تاریخی ایران گفت کشور در طول تاریخ خود چند بار با محاصره دریایی مواجه شده که دو مورد آن به بریتانیا مربوط بوده و یکی از مهم‌ترین نمونه‌ها در دوران ملی شدن صنعت نفت رخ داده است.

برومندی افزود: در شرایط کنونی نیز کشور در یک جنگ نابرابر با محاصره دریایی مواجه شده و هدف دشمن، ایجاد فشار اقتصادی و تهدید امنیت غذایی مردم ایران بوده است.

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه فراهمی غذا در کشور حفظ شده است، گفت مسئله قدرت خرید مردم و دسترسی اقتصادی همه اقشار به مواد غذایی موضوع دیگری است که دولت برای رفع مشکلات معیشتی در حال پیگیری آن است و حل آن تنها بر عهده وزارت جهاد کشاورزی نیست.

وی همچنین بر ضرورت تفکیک میان افزایش قیمت ناشی از بالا رفتن هزینه تولید و گران‌فروشی تأکید کرد و گفت هزینه‌های تولید در کشاورزی بر مبنای شاخص‌ها و ارقام مختلف افزایش یافته است. به گفته او، وزیر جهاد کشاورزی برای تداوم تولید و کاهش فشار بر تولیدکنندگان اقدامات گسترده‌ای انجام داده است.

فارس؛ استانی با ظرفیت بالا برای تولید کشاورزی

برومندی در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیت‌های استان فارس اشاره کرد و گفت این استان با جمعیتی بیش از پنج‌ونیم میلیون نفر، علاوه بر برخورداری از جایگاه مهم گردشگری، با چند استان مهم کشور مرز مشترک دارد و به دلیل رفت‌وآمد روزانه جمعیت زیادی از استان‌های اطراف، شرایط ویژه‌ای دارد.

وی، عملکرد سازمان جهاد کشاورزی فارس، تولیدکنندگان، مدیران استان و حمایت‌های استاندار را از عوامل مؤثر در تأمین مناسب کالا‌های غذایی عنوان کرد و گفت در این استان تاکنون با کمبود جدی مواجه نبوده‌ایم.

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به حدود هفت سال فعالیت خود در وزارتخانه، به دوره‌هایی اشاره کرد که کشور با کمبود شدید مرغ، تخم‌مرغ و برخی دیگر از محصولات غذایی روبه‌رو بود و این مسئله مشکلات متعددی ایجاد می‌کرد.

وی افزود: حتی در دوره جنگ و محاصره نیز مردم شاهد خالی شدن فروشگاه‌ها و سفره‌ها از مواد غذایی نبودند و این وضعیت نتیجه تلاش مستمر تولیدکنندگان، مدیران کشور، رئیس‌جمهور و وزیر جهاد کشاورزی بوده است.

نقش دولت در مدیریت بخش غذا طی جنگ

برومندی درباره حضور رئیس‌جمهور در وزارت جهاد کشاورزی در جریان جنگ 40 روزه گفت رئیس‌جمهور در آن دوره تقریباً هر روز یا یک روز در میان به وزارتخانه می‌آمد و ساعت‌ها در کنار وزیر جهاد کشاورزی مسائل مرتبط با بخش غذا و امنیت غذایی را از نزدیک پیگیری می‌کرد.

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی خطاب به تولیدکنندگان اظهار کرد: همان‌گونه که نیرو‌های مسلح برای دفاع از کشور در خط مقدم حضور دارند، تولیدکنندگان نیز باید در «پشت لانچر‌های تولید» فعالیت خود را با جدیت ادامه دهند.

برومندی تأکید کرد: نباید اجازه داد امنیت غذایی و سفره مردم تحت تأثیر شرایط جنگی قرار گیرد و افزود: هدف از گردهمایی فعالان صنعت گلخانه تنها تبادل نظر درباره توسعه این بخش نیست، بلکه باید به یک تعهد مشترک برای حفاظت از سفره مردم و امنیت غذایی کشور نیز منجر شود.

به گفته وی، در شش‌ماهه دوم سال سهم گلخانه‌ها در تولید بخش عمده‌ای از سبزی و صیفی کشور افزایش می‌یابد و از این رو استمرار فعالیت این واحد‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

تأمین انرژی گلخانه‌ها در فصل تولید

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی درباره نگرانی‌های ایجادشده پیرامون گاز مورد نیاز گلخانه‌ها نیز توضیح داد. به گفته او، طی یکی دو ماه گذشته از بسیاری از استان‌ها نامه‌هایی دریافت شده بود که بر اساس آنها احتمال می‌رفت میزان گاز اختصاص‌یافته به گلخانه‌ها در پاییز و فصل کشت، بیش از 30 درصد کمتر از سال گذشته باشد.

برومندی گفت: در صورت تحقق چنین شرایطی، نگرانی درباره بخش بزرگی از تولید گلخانه‌ای کشور طبیعی بود؛ اما پس از بررسی موضوع در ستاد انرژی و ارائه آمار و استدلال‌های وزارت جهاد کشاورزی، با حمایت رئیس‌جمهور و معاون اول رئیس‌جمهور و همکاری وزارت نفت، مقرر شد گاز مورد نیاز بخش کشاورزی و تولید غذا همانند گذشته در اختیار تولیدکنندگان قرار گیرد.

وی، این تصمیم را همراه با مسئولیت بیشتر برای تولیدکنندگان و مسئولان دانست و گفت: لازم است مصرف انرژی در واحد‌های گلخانه‌ای کاهش یابد و روش‌های نوین، استاندارد‌ها و شیوه‌های بهینه استفاده از انرژی مورد بازنگری قرار گیرد.

برومندی افزود: در این زمینه جلسات متعددی با بخش تحقیقات برگزار شده تا راهکار‌های افزایش عملکرد در واحد سطح، به‌خصوص در زمینه کاهش مصرف انرژی، بررسی شود.

وی تأکید کرد: موضوع بهره‌وری انرژی باید در اجلاس‌ها، کمیته‌های تخصصی و میز‌های تولید محصولات گلخانه‌ای وزارت جهاد کشاورزی دنبال شود و انجمن‌ها، بخش خصوصی و مراکز تحقیقاتی نیز در این مسیر مشارکت داشته باشند.

رتبه هشتم فارس در گلخانه‌داری؛ هدف نهایی نیست

برومندی درباره وضعیت گلخانه‌های فارس گفت: این استان تا سه یا چهار سال قبل در این حوزه عملکرد قابل توجهی نداشت و به همین دلیل همواره مورد انتقاد قرار می‌گرفت، اما اکنون فارس در جایگاه هشتم کشور از نظر سطح و فعالیت گلخانه‌ای قرار دارد.

وی، این رتبه را برای استانی با وسعت و ظرفیت فارس کافی ندانست و اظهار کرد: مطالعات مراکز تحقیقاتی، مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی و مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی نشان می‌دهد فارس از استان‌های مستعد کشور برای توسعه تولید گلخانه‌ای است.

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی برگزاری کنفرانس صنعت گلخانه در فارس را فرصتی برای همفکری و تدوین برنامه‌های تازه جهت توسعه این بخش در استان دانست و از مسئولان جهاد کشاورزی و مدیران حوزه گلخانه استان تقدیر کرد.

سهم بالای باغبانی در ارزآوری کشاورزی

برومندی در ادامه با اشاره به جایگاه زیربخش باغبانی گفت این حوزه نقش مهمی در امنیت غذایی دارد و بیش از نیمی از درآمد ارزی بخش کشاورزی از فعالیت‌های باغبانی حاصل می‌شود.

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی افزود: در زمینه تولید سالم نیز اقدامات و پیشرفت‌های قابل توجهی صورت گرفته است و برای دفاع از عملکرد بخش کشاورزی باید با آمار و مستندات با مردم، مدیران و مسئولان کشور سخن گفت.

برومندی با اشاره به تجربه فعالیت خود در حوزه سیاست و مجلس شورای اسلامی اظهار کرد: در حوزه کشاورزی و صادرات نیز مانند برخی حوزه‌های دیگر، کشور با رفتار‌های دوگانه و عهدشکنی برخی طرف‌های خارجی مواجه شده و مقابله با این مسائل نیازمند اتکا به مستندات و توانمندی‌های داخلی است.

صادرات پسته و چالش استاندارد‌های بین‌المللی

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی در ادامه به موضوع صادرات پسته ایران اشاره کرد و گفت: حدود دو سال قبل در مذاکرات با اتحادیه اروپا، موضوع آفلاتوکسین و صادرات پسته ایران مورد بحث قرار گرفت و حتی احتمال ممنوعیت ورود پسته ایران به بازار اروپا مطرح شد.

برومندی گفت: شخصاً برای پیگیری موضوع به بروکسل سفر کرده و مذاکرات گسترده‌ای با طرف اروپایی انجام داده است. در نهایت برنامه‌ای برای اقدام مشترک تدوین شد و در جریان بررسی‌ها مشخص شد پسته ایران از نظر سلامت در شرایط مناسبی قرار دارد و در مقایسه با محصولات برخی رقبای ایران، از جمله آمریکا، وضعیت مطلوبی دارد؛ به همین دلیل روند صادرات ادامه پیدا کرد.

تأکید بر تولید سالم و ردیابی محصولات

وی درباره میزان مصرف نهاده‌ها در کشاورزی ایران گفت: مصرف کود‌های شیمیایی در کشور در مقایسه با بسیاری از کشور‌های جهان پایین است و ایران پس از کشور‌هایی مانند سوریه و مراکش در زمره کشور‌های کم‌مصرف قرار دارد.

برومندی گفت: نگرانی اصلی او بیشتر به وضعیت ماده آلی خاک‌های کشاورزی مربوط می‌شود، چرا که میزان مصرف کود در ایران پایین است.

وی همچنین درباره مصرف سموم اظهار کرد: میانگین جهانی استفاده از سموم حدود 2.6 تا 2.8 کیلوگرم است، در حالی که این میزان در ایران حدود 850 تا 900 گرم برآورد می‌شود.

به گفته معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی، محصولات گلخانه‌ای از سالم‌ترین محصولات تولیدی کشور هستند و این ادعا بر پایه اسناد و تجربه‌های صادراتی مطرح می‌شود.

برومندی به همکاری ایران با روسیه در زمینه صادرات فلفل دلمه‌ای نیز اشاره کرد و گفت: نمایندگان روسی مسئول حمایت از حقوق شهروندان این کشور از گلخانه‌های ایران بازدید کرده و نمونه محصولات را برای آزمایش به آزمایشگاه‌های روسیه منتقل کردند.

وی افزود: بر اساس برنامه‌های اقدام مشترک ایران با اروپا و روسیه، محصولات گلخانه‌ای صادراتی مجوز سازمان غذا و دارو را دریافت می‌کنند و پیش از صادرات، مورد آزمایش قرار می‌گیرند و نتایج آزمایش نیز همراه محموله برای کشور‌های مقصد ارسال می‌شود.

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی ادامه داد: محصولات کشاورزی ایران در حال حاضر به بیش از 80 کشور صادر می‌شود و این صادرات بر اساس استاندارد‌های مورد مطالبه کشور‌های مقصد انجام می‌گیرد.

همکاری با هند برای کنترل کیفیت محصولات

برومندی به همکاری ایران و هند نیز اشاره کرد و گفت: در مذاکرات انجام‌شده با طرف هندی، برنامه اقدام مشترکی تدوین شده و محصولات صادراتی ایران به هند و بسیاری دیگر از کشور‌ها تحت آزمایش قرار می‌گیرند.

وی، البته احتمال وجود برخی ضعف‌ها در فرآیند تولید را منتفی ندانست و گفت: محدود بودن سبد سموم ممکن است باعث شود یک تولیدکننده در چند مرحله از یک نوع سم استفاده کند و در آزمایش‌های مربوط به باقی‌مانده سموم یا MRL، این مسئله مورد توجه قرار گیرد.

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی با مقایسه این شرایط با برخی کشور‌های دیگر گفت: در کشور‌هایی مانند ژاپن میزان مصرف سم به حدود 16 کیلوگرم می‌رسد، اما استفاده از سموم مختلف در مراحل گوناگون انجام می‌شود و هر ماده نیز جداگانه مورد بررسی قرار می‌گیرد.

برومندی تأکید کرد: لازم است از عملکرد بخش کشاورزی و تولید سالم کشور دفاع شود و واقعیت‌های این بخش با اطلاعات و مستندات در اختیار مدیران و مسئولان قرار گیرد.

وی، تولید محصول سالم را یکی از محور‌های جدی مورد توجه وزارت جهاد کشاورزی دانست و گفت: سلامت محصول برای مسئولان این بخش اهمیت بالایی دارد، چرا که محصولات کشاورزی مورد استفاده خود مسئولان و خانواده‌های آنان نیز قرار می‌گیرد.

صدور شناسه برای محصولات گلخانه‌ای

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی در ادامه به اجرای بند «خ» ماده 71 قانون برنامه هفتم پیشرفت اشاره کرد و گفت: در حوزه تولید گلخانه‌ای نیز تکالیف مشخصی وجود دارد و امسال باید برای گوجه‌فرنگی شناسه محصول صادر شود.

وی افزود: از همکاران خود خواسته است برای چهار محصول مهم دیگر گلخانه‌ای نیز فرآیند صدور شناسه محصول دنبال شود.

برومندی خطاب به اتاق اصناف کشاورزی ایران و سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی گفت: این دو نهاد ظرفیت ارزشمندی برای کمک به امنیت غذایی کشور دارند و می‌توانند در سال جاری برای شناسنامه‌دار کردن محصولات و صدور شناسه تولید نقش مؤثری ایفا کنند.

وی با بیان اینکه سازمان غذا و دارو وظیفه پایش محصول سالم را بر عهده دارد، افزود: وزارت جهاد کشاورزی نیز در این زمینه مسئولیت دارد. از سوی دیگر، مصرف‌کننده باید بتواند هنگام خرید محصول متوجه شود که محصول توسط چه تولیدکننده‌ای، در چه مکانی و در چه گلخانه‌ای و با چه شیوه‌ای تولید شده است.

بازار‌های صادراتی به سمت ردیابی دقیق تولید حرکت کرده‌اند

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی، تغییر استاندارد‌های جهانی در بازار‌های صادراتی را یکی از دلایل ضرورت شناسنامه‌دار شدن محصولات دانست.

وی با اشاره به بازار هند گفت خریداران هندی هنگام خرید محصولی مانند کیوی حتی درباره باغ محل تولید سؤال می‌کنند و ممکن است درخواست بازدید از همان باغ را داشته باشند. آنها همچنین درباره اقدامات انجام‌شده در طول دوره تولید محصول اطلاعات دقیق مطالبه می‌کنند.

وی گفت: چنین اطلاعاتی باید در قالب شناسنامه محصول در دسترس باشد و این موضوع نیز در بند «خ» ماده 71 قانون برنامه هفتم پیشرفت پیش‌بینی شده است.

استفاده از ظرفیت نظام مهندسی برای نظارت بر تولید

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی در ادامه بر نقش سازمان نظام مهندسی کشاورزی تأکید کرد و برای توضیح این موضوع، آن را با نظارت مهندسی در ساخت‌وساز مقایسه کرد.

به گفته وی، همان‌طور که فردی که قصد ساخت یک ساختمان را دارد از ابتدا برای تهیه نقشه و طی مراحل ساخت با نظام مهندسی در ارتباط است و مهندس ناظر بر فرآیند ساخت نظارت می‌کند، در بخش کشاورزی نیز باید سازوکار نظارت تخصصی بر فرآیند تولید وجود داشته باشد.

برومندی افزود: همان‌گونه که در صورت بروز مشکل در یک ساختمان، مسئولیت مهندس ناظر نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد، در بخش کشاورزی هم باید از ظرفیت تخصصی نظام مهندسی استفاده شود.

وی با اشاره به محدودیت تعداد نیرو‌های دولتی گفت: وزارت جهاد کشاورزی به اندازه‌ای نیروی کارشناس، مهندس و کارمند ندارد که بتواند در همه نقاط استان بزرگی مانند فارس به‌طور مستمر حضور میدانی داشته باشد.

برومندی اظهار کرد: دولت باید بیشتر نقش سیاست‌گذاری داشته باشد و همان‌طور که مهندسان عمران از طریق نظام مهندسی در پروژه‌های ساختمانی مسئولیت نظارت دارند، در حوزه کشاورزی نیز لازم است نظام مهندسی کشاورزی در فرآیند تولید حضور فعال داشته باشد.

آموزش مهندسان کشاورزی برای ارتقای بهره‌وری

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی، مشارکت نظام مهندسی در فرآیند تولید را عاملی برای افزایش عملکرد، رشد تولید و بهبود بهره‌وری دانست.

وی بر استفاده از ظرفیت فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های کشاورزی و اعضای سازمان نظام مهندسی تأکید کرد و گفت: این نیرو‌ها باید آموزش‌های تخصصی مورد نیاز را دریافت کنند.

برومندی برای نمونه به محصول فلفل دلمه‌ای اشاره کرد و گفت می‌توان تعدادی از مهندسان عضو نظام مهندسی را به‌طور تخصصی برای این محصول آموزش داد و آنها را موظف کرد دوره‌های مرتبط با عملیات خوب کشاورزی را بگذرانند.

به گفته وی، این دوره‌های آموزشی می‌تواند 100 تا 200 ساعت باشد و پس از دریافت گواهینامه، مهندسان آموزش‌دیده در گلخانه‌ها حضور پیدا کنند و فرآیند تولید واحد‌ها را به‌صورت تخصصی رصد و ارزیابی کنند.

معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی در پایان گفت: این موضوع در وزارتخانه در حال بررسی و سیاست‌گذاری است تا نظارت تخصصی در عرصه تولید تقویت شود و نگرانی مردم و مسئولان درباره سلامت، کیفیت و استاندارد محصولات کشاورزی کاهش یابد.

انتهای پیام/424/