زنی که "شهید عشق الهی" شد

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، "رابعه عدویه"، نوشته عبدالرحمن بدوی که به تازگی از سوی انتشارات مولی منتشر شده، تلاشی است در جهت نشان دادن چهره واقعی زنی که "شهید عشق الهی" نام گرفت و تصویر او پس از گذشت قرن‌ها در هاله‌ای از کرامات و افسانه‌ها قرار دارد. 

برخی مورخان معتقدند بسیاری از سخنان و حکایاتی که به او در طول تاریخ نسبت داده شده، در قرن‌های بعد توسط صوفیه برای تبیین مکتب عشق الهی" ساخته و به او منتسب شده است. با این حال، حضور تاریخی او قطعی است و از او در آثار معتبری چون "تذکره‌الاولیا" یاد شده است. از سوی دیگر، تأثیر نگاه و سخنان او بر نسل‌های بعدی عرفا و شعرا (مانند مولانا و حافظ که مفاهیم عشق و بی‌نیازی را بسط دادند) انکارناپذیر است.

عبدالرحمن بدوی که از نویسندگان و مترجمان مصری است، در اثر علاقه به شخصیت رابعه، تلاش کرد تا کتابی تحقیقی درباره او منتشر و معرفی جدیدی از او ارائه کند. نویسنده برای رسیدن به این هدف، روش تاریخی مقایسه‌ای را در پیش گرفت. بدوی داستان زندگی رابعه عدویه را از دوران کودکی او آغاز کرد و سپس به دورانی پرداخت که او در تصوف، به مقام والایی دست یافت؛ چنانکه بسیاری از عارفان خود را میراث‌دار او می‌دانند‌ 

مهم‌ترین میراث رابعه، دگرگونی در مفهوم "رابطه بنده و خدا" بود. پیش از او، بسیاری از زاهدان و عابدان، عبادت را به خاطر "ترس از جهنم" یا "طمع بهشت" انجام می‌دادند؛ از این منظر سخنان رابعه نقطه عطفی در عرفان اسلامی بود.

در معرفی این اثر و شخصیت رابعه آمده است: صوفیان اولین که زهد و تقوی را با ریاضت‌های سخت و طاقت‌فرسا توأم ساخته‌اند، در واقع بیشتر زاهدند تا صوفی و این مطلب را هم از شیوه زندگی آنان و هم از آرا و عقاید ایشان می‌توان دریافت. در واقع در قرن دوم هجری که آغاز ظهور مذهب تصوف است، نشانی از عناصر واقعی که سازنده تصوف است نمی‌توان دید. اصطلاحات خاص و افکار و عقایدی چون عشق الهی، فنا فی الله،

وحدت وجود که بعدها مدار تصوف اسلامی شد، آداب و رسوم خانقاهی خرقه‌پوشی و سیروسلوک و غیر آن مدت‌ها پس از این دوران شکل می‌گیرد. 

در این میان تنها چهره متفاوتی که در این عصر بی‌اختیار اندیشه را به سوی خود می‌کشد رابعه عدویه است که با طرح موضوع عشق الهی معنا و مفهومی تازه به تصوف می‌بخشد و آن را در مسیری دیگر می اندازد.

 ... رابعه عدویه با این همه در ایران و در بین فارسی‌زبانان چندان مشهور نیست، هرچند در برخی از متون قدیم نویسندگان اهل و تصوف جایگاه ویژه خود را دارد. کتاب حاضر گامی در جهت شناساندن این بانوی صوفی و زمان اوست، این تصویری است از رابعه عدویه بصری که چون مشعلی از ورای بیش از هزار و دویست سال هنوز چنان مسیر خود را روشن نگه داشته که او را به یک اسطوره تبدیل کرده است. 

انتشارات مولی کتاب حاضر را به قیمت 990 هزار تومان در دسترس علاقه‌مندان قرار داده است.

انتهای پیام/