به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، این روزها در ترکیه، یک بار دیگر شاهد انتشار خبر دستگیری‌های گسترده هستیم. چند روز پیش 34 نفر از سران و چهره‌های برجسته فرقه سلیمانچی‌ها در ترکیه دستگیر و زندانی شدند.

صبح امروز در آدانا و چند استان دیگر نیز، پلیس سراغ گروه دینی متفاوتی رفت که سالهاست به نام «انجمن فرقان» فعالیت می‌کند. رسانه‌های ترکیه به شکلی گسترده، خبر دستگیری آلپ ارسلان کویوتلو رهبر گروه فرقان را منتشر کردند و تصاویری از او منتشر شد که نشان می‌داد همراه با همسرش سمرا در حال انتقال به پاسگاه پلیس است.

این عملیات دستگیری توسط شعبه مبارزه با تروریسم اداره پلیس استان آدانا انجام شد و همزمان با دستگیری رهبر اصلی گروه فرقان، ده‌ها تن دیگر از سرکرده‌های این گروه در آدانا و شهرهای دیگر دستگیر شدند. 

آلپ ارسلان کویوتلو در سالیان اخیر علاوه بر آدانا و بسیاری از استان‌های منطقه آناتولی، بارها در استانبول، آنکارا، بورسا و استان‌های غربی ترکیه نیز در مقام خطیب دینی سخنرانی کرده و با سازماندهی منظم گروه فرقان و سخنرانی‌های انتقادی علیه دولت اردوغان و طریقت‌های دینی، نام خود را بر سر زبان‌ها انداخته بود. 

آکن گورلک وزیر دادگستری ترکیه، در حساب کاربری خود در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد: «ما قاطعانه به مبارزه خود در چارچوب قانون علیه سازمان‌هایی که صلح و امنیت شهروندان ما را تهدید می‌کنند، به افراد فشار می‌آورند و به ناحق از جرم سود می‌برند، ادامه می‌دهیم».

وی افزود: «بر اساس اظهارات شاهدان و شاکیان، تجزیه و تحلیل‌های مالی، تراکنش‌های بانکی، اسناد دیجیتال و سایر شواهد، اقدامات قانونی علیه 32 مظنون به جرایمی از جمله تأسیس و مدیریت یک سازمان جنایی، عضویت در یک سازمان جنایی، پولشویی، کلاهبرداری، جعل اسناد رسمی و نقض قانون آیین دادرسی مالیاتی آغاز شده است. عملیات همزمان در 49 آدرس در 6 استان با محوریت آدانا انجام شد. متولیان اداری برای 5 شرکت اقماری این گروه منصوب شدند و دسترسی به 349 حساب کاربری رسانه‌های اجتماعی که به نفع این سازمان فعالیت می‌کردند، مسدود شد. می‌خواهم تأکید کنم که این تحقیقات هیچ گروه مذهبی، اعتقادی، ایدئولوژی یا فعالیت قانونی را هدف قرار نمی‌دهد، بلکه بر اقدامات جنایی مشخص منعکس شده در پرونده، اظهارات قربانیان و شاهدان، ادعاهای فشار سازمانی و شواهد مالی متمرکز است».

انتقاد کویوتلو و توییت مشاور اردوغان

آلپ ارسلان کویوتلو بارها در سخنرانی هایش به این اشاره کرده که زندگی شاهانه و تجملی بسیاری از مشایخ و روسای طریقت‌های عرفانی ترکیه که همواره با کاروانی از محافظین و خودروهای لوکس در تردد هستند و در باغ‌ها و ویلاهای بزرگ زندگی می‌کنند، نشانه این است که همه آنها با دولت اردوغان در حال سازش و تعامل هستند و برای رسیدن به مال دنیا و رفاه و گرفتن اعانات کلان از مریدانشان، از هر نوع انتقاد فکری، سیاسی و فرهنگی، پرهیز می‌کنند.

اما به نظر می‌رسد یکی از مهمترین دلایل دستگیری آلپ ارسلان کویوتلو، ارائه یک تحلیل رادیکال درباره خبر دستگیری علیخان تونا کورش رئیس فرقه سلیمانچی‌ها بود.

او درباره این رویداد گفته بود: «سلیمانچی‌ها به حزب جمهوری خلق نزدیک هستند و حاضر نشدند به آکپارتی نزدیک شوند. اگر آنها به آکپارتی نزدیک بودند و به مریدانشان نیز دستور می‌دادند از حزب اردوغان حمایت کنند، این بلا را سرشان نمی‌آوردند».

کویوتلو همچنین در یک ویدیو درباره دستگیری سلیمانچی‌ها گفته بود: «طریقت‌هایی که معتقدند بی‌گناه هستند باید از حقوق خود دفاع کنند. اگر بی‌گناه هستند، باید بجنگند، باید بجنگند، نباید تسلیم شوند. دولت و حکومت باید یاد بگیرند که نمی‌توانند هر فرقه‌ای را ساکت کنند، نمی‌توانند در همه جا سرپرست و متولی تعیین کنند. آیا دولت تصمیم می‌گیرد چه کسی فرقه را رهبری کند؟ آنها به شدت به انتصاب سرپرست عادت کرده‌اند. آنها متولیانی را برای احزاب، شهرداری‌ها، کارخانه‌ها تعیین می‌کنند و شغل و معیشت همه را خراب می‌کنند».

پس از انتقادات جنجالی رهبر فرقان، اوکتای سارال، مشاور ارشد رئیس جمهور، در حساب کاربری خود در شبکه‌های اجتماعی، بیانیه تندی منتشر کرد.

سارل از عبارات «شارلاتان مذهبی و اخلالگر» علیه کویوتلو استفاده کرد و نوشت: «دیگ آب تو را هم روی آتش گذاشته‌اند و یواش یواش جوش می‌آید. کویوتلو! تو درس عبرت نگرفته‌ای، نوبت تو هم خواهد رسید! هیچ قدرتی بزرگتر از دولت نیست. هر کسی که از دولت سرپیچی کند، اراده ملت و قدرت قانون او را متوقف خواهند کرد. با سوء استفاده از ایمان ملت نفوذ کسب کردید و تحت پوشش دین، حوزه اقتدار جداگانه‌ای برای خود ایجاد کرده اید».

گرایش پیچیده کویوتلو

رهبر گروه فرقان بارها اعلام کرده که خود را یک سلفی نمی‌داند و به عنوان یک خطیب دینی حنفی فعالیت می‌کند. او اعلام کرده که بارها از سوی گروه تروریستی داعش نیز تهدید شده و رویکرد افراطی را قبول ندارد و اساساً با رویکرد تکفیری مخالف است و برخلاف سلفیون افراطی، عضویت در ارتش، کار دولتی و فرستادن فرزند به مدرسه را کفر نمی‌داند.

بنابراین می‌توان گفت که او یک سلفی جهادی نیست. ولی در اندیشه او مؤلفه‌هایی وجود دارد که با برخی جریان‌های سلفی رادیکال از نظر بازگشت به قرآن و سنت، نقد تند سکولاریسم حاکم بر قوانین ترکیه، حاکمیت الهی، رد قانون‌گذاری مستقل از شریعت و ساختن جامعه اسلامی هم‌پوشانی دارند.

کویوتلو در دانشگاه چوکوروای ترکیه، در آغاز مهندسی عمران خوانده و سپس در الازهر مصر در رشته شریعت و حقوق اسلامی تحصیل کرده است.

وی در سال 1994 میلادی بنیاد فرقان را تأسیس کرد. در منابعی که پایگاه‌های اینترنتی فرقان منتشر کرده‌اند، به آموزه‌های حسن‌البنا، سید قطب، ابوالاعلی مودودی، سعید حوّی و عبدالله عزام ارجاع داده شده و در کنار آنها از شخصیت‌هایی مانند ابوحنیفه، شیخ شامل و سعید نورسی یاد می‌شود.

کویوتلو، صرفاً یک واعظ نیست و به عنوان شخصیتی جنبش‌ساز ساخته شده که در هسته معرفتی اندیشه او این عبارت خودنمایی می‌کند: «در جهان خدا باید سخن خدا حاکم باشد».

او این را به مسئله حاکمیت خدا وصل می‌کند و از این نظر به آثار مودودی و سید قطب نزدیک است.

کویوتلو در مصاحبه هایش، می‌پرسد: چه کسی حق دارد قانون نهایی جامعه را تعیین کند؟ سپس انتقاداتی به سیستم دموکراسی وارد کرده و ساختار سیاسی – اجتماعی دموکراتیک را به صورت کامل نمی‌پذیرد و معتقد است که مسلمانان نباید به دلیل ترس از محدودشدن آزادی‌ها، اصل دولت اسلامی را کنار بگذارند.

در مجموع، رهبر گروه فرقان ترکیه، تکفیر عمومی را رد می‌کند، از خشونت مسلحانه برای تصرف قدرت دفاع نمی‌کند، در چارچوب قانونی فعالیت کرده، سخنرانی، آموزش، نشریه، مدرسه/خوابگاه و شبکه اجتماعی را ابزار اصلی فعالیت قرار داده و بارها بین تفکرات خودش با داعش و القاعده مرزبندی کرده است. با این حال، حکومت ترکیه با او مشکل پیدا کرده است. چرا که او یک تشکیلات اجتماعی گسترده را در اختیار دارد که از هر لحاظ مستقل از دولت است و نه تنها به حزب عدالت و توسعه نزدیک نشده بلکه بارها از آن انتقاد کرده است.

روشن چاکر از تحلیلگران مشهور ترکیه، سال‌ها پیش روی همین نکته دست گذاشت و پیشبینی کرد که زاویه تند فرقان با آکپارتی، دردسرساز خواهد شد.

از دید او، مسئله دولت ترکیه با شبکه‌های دینی فقط «رادیکالیسم دینی» نیست؛ مسئله مهم‌تر می‌تواند وجودِ اقتدارهای اجتماعیِ مستقل باشد.

البته این اولین بار نیست که فرقان با مشکل روبرو می‌شود. قبلاً هم در سال 2018 میلادی، عملیات بزرگی علیه بنیاد فرقان انجام شد و بسیاری از اعضای آن با اتهاماتی از جمله ارتباط با گروه‌های تروریستی، تشکیل سازمان مجرمانه، کلاهبرداری و جعل بازداشت و زندانی شدند.

خود کویوتلو در مجموع حدود 663 روز در بازداشت بود و در دسامبر 2019 آزاد شد. او بعدها اعلام کرد که بخش زیادی از این دوران را در حبس انفرادی گذرانده است. اما این بار پرونده به شکلی تنظیم شده که ابعاد پررنگ‌تر مالی ـ سازمانی دارد و در لیست اتهامات، به کلاهبرداری و پول‌شویی نیز اشاره شده است.

این نشان می‌دهد که در حال حاضر، دولت ترکیه با یک شبکه دینی مواجه است که اقتدار اجتماعی، مالی، سازمانی و انسانی مستقل دارد و برای متوقف کردن چنین شبکه قدرتمندی، لازم است علاوه بر دستگیری رهبر و اعضا، مصادره منابع مالی، توقیف اموال شرکت‌ها و رسانه‌های گروه نیز در دستور کار قرار بگیرد.

انتهای پیام/