استقلالِ صدرنشین؛ از مرکز ثقل آسانی تا بازیکنی برای ایجاد تعادل

به گزارش خبرگزاری تسنیم،  استقلال شروعی قدرتمند در لیگ داشته است؛ دو پیروزی، 6 امتیاز، پنج گل زده و دو کلین‌شیت. تیمِ سهراب بختیاری‌زاده در شرایطی نساجی را در قائم‌شهر با نتیجه یک بر صفر شکست داد که بازی تا دقیقه 82 بدون گل دنبال می‌شد و استقلال در نهایت توانست با گل آزادی، سه امتیاز ارزشمند دیگر به دست بیاورد و با 6 امتیاز در صدر جدول قرار بگیرد.

نتیجه برای استقلال بسیار مهم است، اما اگر قرار باشد این تیم را از منظر فنی و نه صرفاً نتیجه‌گرایانه بررسی کنیم، باید فراتر از جدول نگاه کرد. استقلال امروز نشانه‌های یک تیم مدعی را دارد، اما هنوز نمی‌توان با اطمینان گفت به پختگی لازم برای قهرمانی رسیده است، اتفاقاً نکته امیدوارکننده این است که تیمی با چنین شروعی هنوز ظرفیت پیشرفت قابل‌توجهی دارد.

ساختاری که امنیت دفاعی را اولویت قرار داده است

مدل بازی استقلال در بسیاری از دقایق بر پایه آرایش 5‌ـ‌4‌ـ‌1 است؛ ساختاری که در زمان مالکیت و حمله می‌تواند به 3‌ـ‌4ـ‌3 نزدیک شود، این تغییر شکل به استقلال اجازه می‌دهد در زمان دفاع با پنج بازیکن در خط عقب، فضای بیشتری را پوشش دهد و در زمان حمله، با جلو رفتن وینگ‌بک‌ها عرض بیشتری ایجاد کند.

این سیستم برای استقلال فعلی یک انتخاب منطقی به‌نظر می‌رسد، تیم هنوز در مرحله تثبیت ساختار خود قرار دارد و استفاده از سه مدافع مرکزی می‌تواند ریسک‌های دفاعی را کاهش دهد، استقلال در این مدل می‌تواند با نفرات بیشتری پشت توپ قرار بگیرد و پس از توپ‌گیری، به‌جای آنکه وارد حملات طولانی و فرسایشی شود، به‌سرعت وارد فاز انتقال شود، این موضوع به‌خصوص مقابل تیم‌هایی که قصد دارند بازی را مستقیم‌تر دنبال کنند یا فضای بیشتری پشت خط میانی خود باقی می‌گذارند، می‌تواند یک امتیاز باشد.

اهمیت این ساختار اما فقط در تعداد مدافعان نیست، مسئله اصلی این است که استقلال بتواند میان تراکم دفاعی، کنترل مرکز زمین و سرعت انتقال به حمله تعادل ایجاد کند.

رزاقی‌نیا؛ بازیکنی برای ایجاد تعادل

در چنین سیستمی نقش امیرمحمد رزاقی‌نیا اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. حضور او در مرکز زمین باعث می‌شود استقلال برای کنترل فضاهای میانی، پوشش انتقال‌ها و حفظ تعادل تیم، یک بازیکن مشخص داشته باشد، این مسئله از یک جهت دیگر هم مهم است؛ زیرا وقتی ساختار دفاعی استقلال به‌اندازه کافی متعادل باشد، بازیکنانی مثل اسماعیل قلی‌زاده می‌توانند آزادی بیشتری در فاز هجومی داشته باشند. قلی‌زاده در طول بازی همه جا سرکشی می‌کند و به‌نوعی بازیکن آزاد زمین استقلال است.

قلی‌زاده در این مدل لزوماً یک بازیکن کاملاً مقید به یک منطقه از زمین نیست، او می‌تواند بین خطوط حرکت کند، به جناح‌ها برود، به حمله اضافه شود و در لحظاتی که استقلال توپ را در اختیار دارد، از یک هافبک هجومی به بازیکنی نزدیک به باکس تبدیل شود، این آزادی عمل زمانی ارزشمند است که پشت‌سر او ساختار مناسبی برای جبران جابه‌جایی‌ها وجود داشته باشد، اگر بازیکن آزاد باشد اما تیم نتواند فضای پشت‌سر او را پوشش دهد، آزادی تبدیل به بی‌نظمی می‌شود اما وقتی بازیکنی مثل رزاقی‌نیا بتواند تعادل را حفظ کند، آزادی قلی‌زاده تبدیل به یک ابزار تاکتیکی خواهد شد.

آسانی؛ مرکز ثقل حملات استقلال

با این حال، اگر بخواهیم از میان الگوهای هجومی استقلال یک نقطه را برجسته کنیم، باید به‌سمت راست زمین برویم؛ جایی که همکاری یاسر آسانی و صالح حردانی به یکی از مهم‌ترین سلاح‌های استقلال تبدیل شده است، آسانی در این ساختار یک وینگر کلاسیک نیست که صرفاً کنار خط بایستد و منتظر دریافت توپ باشد، او بارها به نیم‌فضای راست می‌رود، بین خطوط قرار می‌گیرد، توپ می‌گیرد، پاس آخر می‌دهد و همزمان امکان حرکت حردانی از بیرون را فراهم می‌کند.

حردانی نیز در این ترکیب فقط یک مدافع کناری نیست، زمانی که آسانی به داخل می‌زند، حردانی می‌تواند عرض زمین را حفظ و از فضای کناری استفاده کند، در نتیجه مدافع حریف با یک انتخاب دشوار مواجه می‌شود: آیا باید آسانی را دنبال کند یا مسیر حرکت حردانی را ببندد؟ این همان جایی است که یک همکاری ساده میان وینگر و فول‌بک، به یک الگوی تاکتیکی تبدیل می‌شود. اهمیت آسانی اما فقط به رابطه او با حردانی محدود نمی‌شود؛ ارتباط او با سحرخیزان نیز یکی از نکات قابل‌توجه است.

البته این موضوع ناخودآگاه بالانس حمله استقلال را از دو جناح متفاوت کرده است و استقلالی‌ها از راست در فاز تهاجمی بسیار فعال‌تر نشان می‌دهند و این عدم‌بالانس اگر با تدبیر کادر فنی نباشد امکان دارد در آینده به‌ضرر این تیم تمام شود.

سحرخیزان و تغییر شکل رأس حمله

وقتی سحرخیزان برای دریافت توپ به عقب می‌آید یا با عقب‌نشینی خود تلاش می‌کند در میانه زمین برتری عددی ایجاد کند، ساختار حمله استقلال تغییر می‌کند، در این لحظه آسانی اجازه دارد به فضای جلوتر حرکت کند و به رأس حمله نزدیک شود و در حقیقت عمق استقلال را در حمله در اختیار بگیرد، در نتیجه مهاجم استقلال با عقب آمدن خود لزوماً از حمله خارج نمی‌شود، بلکه می‌تواند فضا را برای نفوذ بازیکنی دیگر ایجاد کند، این نوع جابه‌جایی برای مدافعان حریف بسیار دشوار است. اگر مدافع میانی سحرخیزان را دنبال کند، فضای پشت‌سر او ایجاد می‌شود و اگر عقب بماند، مهاجم استقلال می‌تواند بین خطوط توپ بگیرد، در همین لحظه آسانی می‌تواند از نیم‌فضای راست وارد فضای ایجادشده شود و حردانی نیز در بیرون زمین حرکت خود را ادامه دهد.

بنابراین استقلال در بهترین حالت خود، یک مثلث متحرک در سمت راست دارد که بازیکنان آن الزاماً در جای ثابتی باقی نمی‌مانند.

نقطه قوتی که می‌تواند به نقطه ضعف تبدیل شود

با تمام این تفاصیل، همین ویژگی می‌تواند در ادامه فصل برای استقلال یک هشدار تاکتیکی باشد. اگر آسانی بیش از اندازه به مرکز ثقل حملات استقلال تبدیل شود، مربیان حریف به‌مرور زمان راهکارهایی برای محدود کردن او پیدا خواهند کرد، ممکن است حریف روی او فشار دونفره ایجاد کند، مسیر پاس میان آسانی و حردانی را ببندد یا هافبک دفاعی خود را به نیم‌فضای راست نزدیک کند، در چنین شرایطی استقلال باید پاسخ داشته باشد. مشکل زمانی رخ می‌دهد که مرکز ثقل حمله به تنها مسیر حمله تبدیل شود. تیم مدعی قهرمانی باید بتواند از مرکز ثقل خود برای آزاد کردن سایر بازیکنان استفاده کند. اگر حریف برای مهار آسانی دو بازیکن اختصاص داد، باید فضای دیگری برای قلی‌زاده، سحرخیزان، حردانی یا بازیکنان جناح مقابل ایجاد شود.

به‌بیان ساده‌تر، استقلال باید به نقطه‌ای برسد که بتواند به حریف بگوید: «اگر آسانی را بستی، راه دیگری برای ضربه‌زدن دارم.»، این یکی از مهم‌ترین آزمون‌های استقلال در ادامه فصل خواهد بود.

انتقال سریع؛ سلاحی که استقلال باید حفظ کند

یکی دیگر از ویژگی‌های قابل‌توجه استقلال، قابلیت این تیم در حملات سریع است. آرایش سه‌دفاعه در زمان دفاع به تیم اجازه می‌دهد تعداد بیشتری از بازیکنان را در موقعیت مناسبی برای شروع انتقال قرار دهد. پس از توپ‌گیری، وینگ‌بک‌ها می‌توانند خیلی سریع بالا بروند، آسانی در نیم‌فضا قرار بگیرد و مهاجم نیز با حرکت خود ساختار دفاعی حریف را به عقب ببرد،

در چنین شرایطی استقلال مجبور نیست برای هر حمله، مالکیت طولانی داشته باشد، گاهی سه یا چهار پاس کافی است تا تیم از منطقه دفاعی به یک موقعیت خطرناک برسد اما برای استفاده از این ویژگی، سرعت تصمیم‌گیری اهمیت زیادی دارد، اگر انتقال پس از توپ‌گیری با تأخیر انجام شود، حریف فرصت می‌کند دوباره در ساختار دفاعی خود قرار بگیرد و یکی از مهم‌ترین مزیت‌های استقلال از بین می‌رود.

آزمون واقعی استقلال هنوز از راه نرسیده است

دو پیروزی ابتدایی، پنج گل زده و دو کلین‌شیت، شروعی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. استقلال از نظر نتیجه دقیقاً همان چیزی را به دست آورده است که از یک مدعی انتظار می‌رود اما فوتبال فقط نتیجه نیست، تیم‌های بزرگ در طول یک فصل با سناریوهای مختلف روبه‌رو می‌شوند؛ گاهی باید مقابل تیمی بازی کنند که پرس می‌کند، گاهی مقابل تیمی که کاملاً عقب می‌نشیند و فضای انتقال نمی‌دهد و گاهی نیز مجبورند زمانی که گل اول را دریافت کرده‌اند، بازی را برگردانند.

آزمون واقعی استقلال زمانی خواهد بود که یکی از سلاح‌های اصلی‌اش خنثی شود. اگر آسانی مهار شود، استقلال چه می‌کند؟ اگر حردانی نتواند آزادانه از جناح راست اضافه شود، آیا سمت چپ می‌تواند همان کیفیت را ایجاد کند؟ اگر سحرخیزان نتواند بین خطوط توپ بگیرد، آیا بازیکنان خط میانی می‌توانند به‌اندازه کافی به باکس اضافه شوند؟ اگر حریف اجازه انتقال سریع ندهد، آیا استقلال در بازی مالکانه و مقابل بلوک پایین نیز به همان اندازه خطرناک خواهد بود؟

پاسخ به این سؤالات است که مشخص می‌کند استقلال فقط شروع خوبی داشته یا واقعاً به یک تیم کامل تبدیل شده است.

استقلالِ امروز؛ مدعی هست، اما هنوز کامل نیست

استقلال در دو هفته نخست چیزهای زیادی برای امیدوار بودن نشان داده است: ساختار دفاعی منظم، دو کلین‌شیت، انتقال‌های خطرناک، استفاده خوب از فضای جناح راست، همکاری قابل‌توجه آسانی و حردانی، آزادی عمل قلی‌زاده و توانایی گرفتن امتیاز حتی در مسابقه‌ای دشوار مانند دیدار با نساجی در قائم‌شهر اما کنار این نقاط قوت، هنوز نشانه‌هایی وجود دارد که می‌گوید این تیم به زمان نیاز دارد.

استقلال باید راه‌های بیشتری برای خلق موقعیت پیدا کند، وابستگی خود به‌سمت راست را کنترل کند، در برابر دفاع‌های فشرده راهکارهای متنوع‌تری داشته باشد و در طول مسابقه بتواند ریتم خود را بهتر مدیریت کند، به همین دلیل، شاید بهترین توصیف برای استقلال فعلی این باشد: تیمی که نشانه‌های یک مدعی قهرمانی را دارد، اما هنوز در مسیر تبدیل شدن به یک تیم قهرمان قرار گرفته است. صدرنشینی برای استقلال یک دستاورد مهم است، اما فصل طولانی است و فوتبال خیلی زود نقاط قوت و ضعف تیم‌ها را آشکار می‌کند.

اگر سهراب بختیاری‌زاده بتواند همین ساختار دفاعی را حفظ کند، آزادی بازیکنانی مانند قلی‌زاده را با تعادل بازیکنانی مانند رزاقی‌نیا هماهنگ کند و در عین حال برای زمانی که حریف سمت راست استقلال را می‌بندد، راهکارهای تازه‌ای پیدا کند، آن وقت می‌توان با اطمینان بیشتری از استقلال به‌عنوان یکی از مدعیان اصلی قهرمانی نام برد.

استقلال امروز صدرنشین است، اما شاید مهم‌تر از صدرنشینی این باشد که این تیم هنوز به سقف توانایی‌هایش نرسیده است،
برای تیمی که با 6 امتیاز، پنج گل زده و دو کلین‌شیت فصل را آغاز کرده است، همین موضوع می‌تواند امیدوارکننده‌ترین اتفاق باشد.

انتهای پیام/+