به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، این روزها بازار روسیه برای فعالیت شرکت های بزرگ ترکیه‌ای چندان مساعد نیست. تا همین چند سال پیش و به خاطر جنگ روسیه و اوکراین و فرار شرکت‌های اروپایی، شرکت‌های ترکیه و چین به دنبال آن بودند تا خلا موجود را پر کنند و از آن به عنوان یک فرصت اقتصادی طلایی استفاده کنند. ولی حالا این فرصت بزرگ رفته رفته از دست می‌رود و چند برند ترکیه‌ای نمایندگی‌های خود در روسیه را تعطیل کردند.

پس از خروج برندهای غربی در سال 2022، گزارش شد که فروش شرکت‌های پوشاک آماده ترکیه در روسیه بهبود یافته است و برخی از فروشگاه‌ها حتی به سطح گردش مالی قبل از جنگ رسیده‌اند. با این حال، استقبال و فروش بالا فقط چهار سال دوام داشت و حالا تصویر بازار روسیه برای برندهای ترک در حال تغییر است.

طبق گزارشی که در روزنامه روسی کومرسانت منتشر شده، بر اساس صورت‌های مالی 2025 میلادی، شرکت بزرگ مارکا روس به عنوان زیرمجموعه گروه خرده‌فروشی فیبا متعلق به حُسنی اوزیگین، تصمیم گرفته فروشگاه‌های Mudo، Oxxo، Club و NetWork خود را که در روسیه فعالیت می‌کنند، تعطیل کند.

این شرکت در سال 2025 میلادی 10 فروشگاه خود در روسیه را تعطیل کرد. در حالی که تمام فروشگاه‌های فیزیکی مودو در روسیه فعالیت خود را متوقف کردند، حالا چند فروشگاه در سال 2026 در این گروه باقی مانده‌اند.

طبق برنامه این شرکت، انتظار می‌رود فروشگاه‌های زیان‌ده Oxxo، Club و NetWork نیز در سال 2026 تعطیل شوند. انتظار می‌رود فیبا در درجه اول بر فروش محصولات برند اسپانیایی Mango، که حق امتیاز آن را در روسیه در اختیار دارد، از طریق بازارهای آنلاین تمرکز کند.

قبل از جنگ، گروه خرده‌فروشی فیبا برندهای غربی مانند GAP و Marks & Spencer را در روسیه اداره می‌کرد. پس از اینکه این شرکت‌ها فعالیت خود را در روسیه در سال 2022 متوقف کردند، این گروه بر رشد برندهای NetWork، Mudo، Oxxo و Club در فروشگاه‌های خالی تمرکز کرد.

در آن زمان، انتظار در بخش خرده‌فروشی روسیه این بود که خلأ ایجاد شده به خاطر خروج زارا، اچ اند‌ ام، نایک و بسیاری از برندهای غربی دیگر توسط شرکت‌های ترکیه‌ای پر شود.

در واقع، در سال 2022 اعلام شد که برخی از برندهای ترکیه‌ای که در روسیه با بیش از 600 فروشگاه فعالیت می‌کنند، پس از خروج رقبای غربی به سطح فروش قبل از جنگ رسیده‌اند.

اگرچه درآمد هلدینگ بزرگ ترکیه‌ای موسوم به مارکا روس در سال 2025 با 26 درصد افزایش به 2.36 میلیارد روبل رسید، اما ضرر خالص این شرکت با 22 درصد افزایش به 716.3 میلیون روبل رسید.

به گفته کارشناسان خرده‌فروشی روسیه، برندهای ترکیه‌ای علیرغم خلأ ایجاد شده توسط خروج شرکت‌های غربی، نتوانستند تمایل کافی از برند را در بین مصرف‌کنندگان روسی ایجاد کنند.

این شرکت معتقد بود که مصرف کنندگان بدون حمایت تبلیغاتی قوی در غیاب رقبای غربی به برندهای جدید ترکیه روی خواهند آورد، اما این اتفاق نیفتاد. برخی از خریداران روسی به خاطر مشکل پسندی و عدم انطباق سلیقه حاضر به خرید کالا از برند ترکیه‌ای نشدند و بخشی دیگر نیز به خاطر قیمت‌های بالا.

علاوه بر این هلدینگ بزرگ، طبق داده‌های Nikoliers، سایر شرکت‌های ترکیه‌ای نیز در میان برندهای خارجی هستند که در نیمه اول سال روسیه را ترک کردند. برندهای Les Benjamins و Karaca Home در میان برندهای ترک قرار دارند که روسیه را ترک کرده‌اند. حالا فقط دوخرده فروش ترکیه‌ای مشهور یعنی LC Waikiki و Colin's هستند که به فعالیت خود در این کشور ادامه می‌دهند. 

کارشناسان اقتصادی ترکیه معتقدند که مشکل فقط از عدم استقبال روس‌ها از برند ترکی نیست و بخشی از مشکل به این باز می‌گردد که اقتصاد روسیه در آستانه رکود عمومی است.

تحریم‌ها، نرخ بهره بالا، بار مالیاتی و کاهش تقاضای مصرف‌کننده، فشار بر شرکت‌ها را افزایش می‌دهد. شرکت‌های مشاوره‌ای که بازار خرده‌فروشی روسیه را رصد می‌کنند، همچنین بدتر شدن چشم‌انداز اقتصاد کلان و کاهش تقاضای مصرف‌کننده را از دلایل اصلی عدم سرمایه‌گذاری‌های جدید شرکت‌های خارجی می‌دانند.

عدم آشنایی با بازار روسیه

تحلیلگران اقتصادی معتقدند که در چند سال گذشته، بخشی از برندهای ترکیه در حوزه عربی و آفریقایی خیلی زود توانسته‌اند بازار را در دست بگیرند، اما در روسیه، نتوانستند یک فرصت ژئوپلیتیکی را به یک مزیت پایدار و بلندمدت تبدیل کنند.

طبق گزارش، درآمد Marka Rus در سال 2025 میلادی 26 درصد افزایش یافت و به 2.36 میلیارد روبل رسید. اما خیلی زود با زیان خالص 22 درصدی به جایی رسید که تامین هزینه فروشگاه‌های نمایندگی در روسیه، ناممکن شد.

برندهای ترک در ابتدا فکر کردند روسیه فرصت طلایی است. چون واقعاً یک خلأ عظیم ایجاد شده بود و دست کم 14 برند غول آسای اروپایی، بازار روسیه را ترک کردند.

نکته جالب اینجاست که برندهای ترک، توانستند با کمترین میزان هزینه اجاره، مشهورترین ساختمان‌های برندهای تخلیه شده در مسکو، سن پترزبورک و شهرهای دیگر را در اختیار بگیرند و این فرصت واقعاً هم برای مدتی جواب داد.

رونق و سود اولیه شرکت های ترکیه‌ای در روسیه در حدی بود که برند مشهور کُتُن ترکیه به دنبال آن بود که تنها در ظرف دو سال تعداد نمایندگی‌های خود در روسیه را به صد شعبه برساند. ولی در گام‌های بعدی، موفقیت اولیه به مزیت پایدار تبدیل نشد و حتی ناچار شدند شعبه‌های مرکزی اولیه را نیز تعطیل کنند.

در مجموع، در سال آغاز فرار برندهای غربی از روسیه، 32 برند مشهور ترکیه توانستند در شهرهای مختلف روسیه 652 فروشگاه بزرگ باز کنند. ولی حالا از آن 32 برند بزرگ، فقط 2 برند توانسته‌اند دوام بیاورند و آنها نیز رونق و درآمد سالیان نخست را از دست داده‌اند.

برندهای ترک در ذهن مصرف‌کننده روسی به اندازه برندهای غربی شناخته‌شده نبودند و بیش از یک میلیون گردشگر روسی سالانه در سفر به ترکیه، به وضوح می‌دیدند که خرید هر نوع پوشاک، وسیله برقی، مبلمان یا هر کالا در داخل ترکیه، بسیار ارزان‌تر از قیمتی است که در نمایندگی‌های مسکو و شهرهای دیگر تحویل داده می‌شود. در نتیجه تجارت چمدانی هم به راه افتاد و نمایندگی برندهای ترکی در روسیه، بخش قابل توجهی از مشتریان خود را از دست دادند. 

یکی دیگر از دلایل تعطیل شدن فروشگاه‌های ترکیه در روسیه، افزایش بیسابقه فروش آنلاین در روسیه است. به نحوی که بر اساس گزارش رویترز، فروش آنلاین روسیه در سال 2025 حدود 28 درصد رشد کرد و به 11.5 تریلیون روبل رسید که رقم بالایی است.

این تحول برای برندهای ترک بسیار مهم است. چند برند ترکیه‌ای تلاش کرده‌اند که آنها هم در روسیه، بخشی از بازار فروش آنلاین را در اختیار بگیرند، اما هنوز موفقیت چندانی به دست نیاورده‌اند.  

اما برخلاف آنها، برندهای چینی و پلتفرم‌های آنلاین نیز فشار بسیار زیادی ایجاد کردند. چرا که نمایندگی‌های برندهای چینی، برخلاف ترک‌ها صرفاً به دنبال فروشگاه حقیقی نبودند و از دیرباز روی بخش فروش آنلاین هم سرمایه گذاری کرده بودند. 

وضعیت فعلی و کاهش موفقیت برندهای ترکیه در روسیه، این سوال را پیش کشیده است: آیا ترکیه واقعاً آن گونه که در رسانه‌های نزدیک به حزب حاکم تبلیغ می‌شود، در حال تبدیل شدن به یک «قدرت اقتصادی فرامرزی» است، یا صرفاً می‌تواند در بازارهای پیرامونی که شرکت‌های غربی عقب‌نشینی کرده‌اند، فرصت‌های موقتی به دست آورد؟

اهمیت این سوال در آن است که برندهای بزرگ ترکیه در مقایسه با موفقیتی که در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، عراق، بالکان و آفریقا به دست آوردند، نتوانستند به همان اندازه، در بازار روسیه نیز پیروز شوند.
انتهای پیام/