سعید خدایگان؛ قائم‌مقام بنیاد ملی نخبگان در گفت‌و‌گو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم در پاسخ به پرسشی درباره بودجه بنیاد ملی نخبگان و ضرورت پیگیری ویژه برای تأمین آن اظهار کرد: در اساسنامه بنیاد، مسیرهایی برای تأمین بودجه، حتی از بخش‌هایی مانند نیکوکاری و خیرین، دیده شده است؛ اما این موضوع معطوف و محدود به همین موارد است.

وی افزود: ماهیت شرکت‌های دانش‌بنیان و به‌طور کلی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان تا حدی متفاوت است؛ چرا که آن‌ها محصول‌محور هستند و محصول معمولاً فروش و گردش مالی دارد.

قائم‌مقام بنیاد ملی نخبگان ادامه داد: بنیاد ملی نخبگان، در نهایت، یک نهاد دولتی محسوب می‌شود. البته یکی از نکات مثبت آن، هیئت‌امنایی بودن بنیاد است و در ساختار هیئت‌امنایی، نسبت به برخی بخش‌های دیگر، قدرت مانور بیشتری وجود دارد.

خدایگان تصریح کرد: این موضوع در اساسنامه بنیاد دیده شده است، اما جنس و ماهیت بنیاد به‌گونه‌ای است که حمایت اصلی باید از سوی دولت اتفاق بیفتد.

وی در ادامه درباره تغییر پارادایم و مطالعه مدل‌های حمایت از نخبگان در کشورهای مختلف گفت: در بررسی‌های مروری بر مدل‌های حمایت از نخبگان در دنیا نیز مشاهده می‌شود که در برخی کشورها، این حمایت‌ها، به تعبیر شما، کاملاً خصوصی است.

وی در ادامه با اشاره به مدل‌های خصوصی حمایت از نخبگان در برخی کشورها گفت: حمایت‌های خصوصی معمولاً برای مقاصد خاص انجام می‌شود؛ یعنی لزوماً دغدغه یک شرکت یا مؤسسه خصوصی، حفظ و نگهداشت نخبه در کشور نیست.

خدایگان افزود: ممکن است یک شرکت خصوصی بخواهد فردی را برای مسائل مورد نیاز خود، برای مثال در حوزه فناوری اطلاعات، شناسایی و تربیت کند. معمولاً نیز مدل فعالیت این‌گونه است که مؤسساتی افراد را شناسایی می‌کنند و خودشان از این مسیر کسب درآمد دارند.

وی گفت: اکنون نیز نمونه‌هایی از این مدل را داریم؛ برای مثال، مدارس غیرانتفاعی در حال تربیت دانش‌آموز هستند یا مؤسساتی که برای کنکور طراحی شده‌اند فعالیت می‌کنند. این مجموعه‌ها اهداف و مقاصد خاص خود را دارند و لزوماً اهداف آرمانی را دنبال نمی‌کنند.

قائم‌مقام بنیاد ملی نخبگان ادامه داد: این مؤسسات می‌گویند فردی را شناسایی و به او کمک می‌کنیم تا در کنکور رتبه یک کسب کند؛ وقتی آن فرد رتبه یک را به دست آورد، به رزومه مؤسسه تبدیل می‌شود، افراد بیشتری برای ثبت‌نام مراجعه می‌کنند و درآمد آن‌ها افزایش می‌یابد. نگاه بخش خصوصی معمولاً به این شکل است.

وی با تأکید بر ضرورت توجه به شرایط و فرهنگ حاکم بر کشور تصریح کرد: مسئله ما این است که نخبگان را حفظ و نگهداشت کنیم و آن‌ها را توانمند سازیم. در این زمینه، با خلأهایی در دانشگاه‌ها و نظام آموزشی مواجه هستیم.

خدایگان افزود: ممکن است فردی در نظام آموزشی شاگرد اول باشد، اما لزوماً مهارت حل مسئله نداشته باشد. هنر بنیاد ملی نخبگان، با وجود اینکه دستگاه کوچکی برای انجام این کار است، این است که دست‌کم لایه‌های بالایی، یعنی 5 درصد برتر، را شناسایی و آن‌ها را برای حل مسئله آماده کند.

وی گفت: دانشگاه‌ها علوم پایه، علوم اصلی و تخصصی را آموزش می‌دهند؛ اما در اینجا باید فرد شناسایی شود و بدانیم که آیا این فرد برای استادی دانشگاه مناسب است، یا ماهیت کارآفرینی دارد، یا از نظر شخصیتی برای توسعه و طراحی محصول مناسب است.

قائم‌مقام بنیاد ملی نخبگان ادامه داد: اگر این شناسایی اتفاق بیفتد و صرفاً بر مبنای معدل و شاخص‌های مشابه نباشد ــ هرچند این شاخص‌ها نیز مهم هستند ــ می‌توانیم تشخیص دهیم هر فرد برای چه حوزه‌ای مناسب است و متناسب با آن، وی را به مسیر درست وصل کنیم.

وی افزود: بنیاد ملی نخبگان با این رویکرد فعالیت می‌کند. البته اجرای این مسیر به بودجه نیاز دارد، اما دوستانی که بودجه را تصویب می‌کنند نیز باید به این موضوع توجه کنند.

خدایگان گفت: دولت برنامه‌هایی را به مجلس ارائه می‌کند و برای برخی موضوعات هزینه و بودجه پیش‌بینی می‌شود، اما در مجلس نیز محدودیت‌هایی وجود دارد و بر اساس اولویت‌ها، ممکن است بودجه یک موضوع کاهش یا افزایش یابد.

وی در پایان اظهار امیدواری کرد که حساسیت این موضوع به‌طور کامل درک شود و حمایت‌های لازم صورت گیرد تا بتوان این تغییر پارادایم را با نگاهی که مطرح شد، عملیاتی کرد؛ به‌گونه‌ای که نخبگان برای حل مسئله آماده شوند و از طریق تخصیص بودجه، اجرای این رویکرد مورد حمایت قرار گیرد.

انتهای پیام/