به گزارش خبرگزاری تسنیم مازندران، جنگل‌های هیرکانی که قدمتی 40 تا 50 میلیون ساله دارند، یکی از ارزش‌مندترین میراث‌های طبیعی ایران و جهان محسوب می‌شوند. این جنگل‌ها که در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز ثبت شده‌اند، همواره زیستگاه گونه‌های منحصربه‌فردی بوده‌اند که در هیچ نقطه دیگر جهان یافت نمی‌شوند. اما امروز این گنجینه ارزشمند طبیعی، در سکوت خبری و غفلت‌های مدیریتی، با تهدیدی جدی و خزنده روبه‌رو شده ‌که می‌تواند طی چند سال، اکوسیستم منطقه را به کلی دگرگون کند.

آروجیا (Araujia sericifera)، گیاهی پیچکی و مهاجم که بومی آمریکای جنوبی است، در سال‌های اخیر به‌طور ناخواسته وارد جنگل‌های شمال ایران شده و مانند یک بمب‌ساعت‌دار، در حال پیشروی و اشغال عرصه‌های طبیعی است. این گیاه که میوه‌ای شبیه به «چوچو» یا همان میوه درخت کاریس دارد، نه‌تنها از نظر ظاهری و بذرافشانی خطرناک است، بلکه یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی چند دهه اخیر مازندران محسوب می‌شود.

هوشنگی دبیر خانه محیط زیست شهرستان رامسر در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در رامسر از برگزاری رزمایش مقابله با گونه مهاجم «آروجیا» (Araujia sericifera) در این شهرستان خبر داد و اظهار داشت: این اقدام  گامی ضروری برای حفاظت از تنوع زیستی و جلوگیری از انقراض گونه‌های بومی جنگل‌های هیرکانی است.

وی با تشریح ویژگی‌های این گونه مهاجم، گفت: گونه‌های مهاجم در واقع گونه‌های غیربومی هستند که پس از گذشت مدتی از ورودشان به منطقه جدید، با غلبه بر گونه‌های بومی در رقابت بر سر منابعی همچون قلمرو، مواد غذایی، نور و آب، باعث کاهش جمعیت و یا انقراض برخی گونه‌های بومی شده و تنوع زیستی را به شدت تهدید می‌کنند.

آروجیا؛ خفه‌کننده خاموش جنگل‌های هیرکانی

دبیر خانه محیط زیست رامسر با اشاره به خطرات جدی گیاه آروجیا، تصریح کرد: این گیاه پیچکی رونده که به سرعت رشد می‌کند، با ضخیم‌تر شدن، باعث خشک شدن میزبان خود می‌شود. رویش سریع این گیاه، تاج پوشش گیاه را کاملاً پوشش داده و با سایه‌اندازی، مانع از رسیدن نور به گیاهان زیرین می‌شود؛ عاملی که فتوسنتز را مختل کرده و در نهایت به خشک شدن میزبان منجر می‌شود.

هوشنگی با بیان اینکه این گیاه بذر زیادی در داخل کپسول‌های بزرگ و متعدد تولید می‌کند، افزود: پس از ترکیدن کپسول‌ها، بذرها با باد شدید در سراسر محیط اطراف پراکنده شده و با قوه نامیه بالا، به سرعت تکثیر و تجدید حیات می‌یابند. این فرآیند باعث می‌شود تمام سطح عرصه پوشش داده شده و تجدید حیات گونه‌های بومی با مانع جدی مواجه شود.

تهدیدهای چندگانه آروجیا برای اکوسیستم و سلامت انسان

وی با برشمردن تهدیدهای جدی این گونه مهاجم، خاطرنشان کرد: آروجیا به دلیل عدم جدی گرفته شدن خطرش، به شکل بسیار خطرناکی در حال توسعه و گسترش است. این گیاه ایجاد حساسیت پوستی و آلرژی می‌کند، حاصلخیزی خاک را با جذب بالای عناصر مغذی کاهش می‌دهد و به دلیل قابلیت تکثیر و رویش آسان، به سرعت بر منطقه غالب می‌شود.

دبیر خانه محیط زیست رامسر با اشاره به رقابت و حذف گونه‌های بومی جنگل‌های هیرکانی ایران، تأکید کرد: آروجیا با جذب سریع آب‌های سطحی و زیرزمینی، علاوه بر تهدید پوشش گیاهی، کیفیت خاک را نیز کاهش داده و روند کشت محصولات کشاورزی را با مشکل مواجه می‌کند. همچنین این گونه مهاجم یکی از عوامل به وجود آمدن گرد و غبار محسوب می‌شود، زیرا سبب کاهش سطح آب سفره‌های زیرزمینی شده و خاک قدرت چسبندگی و نگهداری خود را از دست می‌دهد.

ضرورت جدی گرفتن تهدید گونه‌های مهاجم

هوشنگی با تأکید بر اینکه گونه‌های مهاجم همچنان برای محیط زیست، اقتصاد و سلامت انسان‌ها و گونه‌های بومی خطرآفرین هستند، گفت: هجوم گونه‌های مهاجم را می‌توان نوعی بیوتروریسم و انقراض خاموش نامید که اگر به موقع با آن مقابله نشود، خسارت‌های جبران‌ناپذیری به اکوسیستم منطقه وارد خواهد کرد.

وی افزود: گونه‌های مهاجم سبب می‌شوند گونه‌های طبیعی منطقه که طی میلیون‌ها سال تکامل و رشد داشته‌اند، از بین بروند. این تهدید نه تنها برای محیط زیست، بلکه برای امنیت غذایی و سلامت عمومی نیز خطرآفرین است.

دبیر خانه محیط زیست رامسر در پایان از عموم مردم، کشاورزان و فعالان محیط زیست خواست در صورت مشاهده این گونه مهاجم، مراتب را به اداره محیط زیست گزارش دهند و از هرگونه اقدام خودسرانه برای مقابله با آن که ممکن است به گسترش بیشتر آن منجر شود، خودداری کنند. وی تأکید کرد: مقابله با گونه‌های مهاجم، نیازمند عزم ملی و همکاری همه نهادهای مسئول است.

انتهای پیام/