پارک فناوری شهری، حلقه اتصال دانش‌بنیان‌ها و مسائل تهران است

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، علیرضا زراسوندی، رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران، در نشست خبری سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران با اشاره به علت تشکیل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری گفت: یکی از چالش‌های جدی امروز دنیا که مبتنی بر فناوری و استفاده از فناوری‌های جدید است، حوزه شهری محسوب می‌شود. یکی از عرصه‌های جدی ورود فناوری به جامعه، حوزه شهر و زندگی مردم است؛ یعنی فناوری باید بتواند در زندگی، زیست و کیفیت زندگی افراد اثر بگذارد.

زراسوندی ادامه داد: فناوری در صنایع مختلف، از جمله صنایع های‌تک، نظامی و دیگر صنایع، جایگاه و عملکرد خود را دارد، اما تقریباً 20 سال است که نگاه به فناوری‌ها و نوآوری‌های شهری در دنیا جدی شده و کشور ما نیز نباید از این روند عقب بماند.

وی گفت: کلان‌شهر تهران به‌عنوان پایتخت و بزرگ‌ترین شهر کشور، با ابرچالش‌هایی روبه‌روست که بسیاری از آن‌ها در سطح کشور نیز وجود دارند. بنابراین، راه‌حل‌هایی که برای تهران طراحی و اجرا می‌شوند، می‌توانند در سایر نقاط کشور نیز مورد استفاده قرار گیرند.

رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران افزود: شهرداری تهران با توجه به اولویت‌ها و ابرچالش‌های 9گانه شهر، از جمله ترافیک، حمل‌ونقل، مترو، محیط زیست، پسماند و آلودگی هوا، به سمت واحدهای فناور و شرکت‌های دانش‌بنیان کشور رفت تا این شرکت‌ها در حل مسائل شهری نقش‌آفرینی کنند.

زراسوندی تصریح کرد: بر همین اساس، سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران شکل گرفت تا حلقه اتصال میان زیست‌بوم فناوری و نوآوری کشور و شهرداری تهران باشد. ما شهرداری تهران را در حوزه علم و فناوری، یک ابر‌بنگاه اقتصادی غیردولتی و دارای چالش‌های متعدد می‌دانیم که می‌تواند اتفاقات بزرگی را در کشور رقم بزند.

وی افزود: این سازمان شکل گرفت تا ظرفیت‌های بیرون از شهرداری، سازمان‌های درون شهرداری، معاونت‌های مختلف و افرادی را که دارای ایده، نوآوری و خلاقیت هستند، به بدنه شهرداری وصل کند و در حل مسائل بزرگ شهر تهران تسهیل‌گری داشته باشد.

رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران گفت: حدود دو سال از عمر فعالیت این سازمان می‌گذرد و در همین مدت کوتاه، اتفاقات بزرگی در حوزه‌هایی مانند پسماند، آلودگی هوا و مدیریت شهری آغاز شده است.

وی ادامه داد: این سازمان علاوه بر ساختار اداری، معاونت‌ها و مدیریت‌های داخلی، یک بازوی اجرایی نیز دارد و به‌عنوان سازمان مؤسس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران عمل می‌کند.

زراسوندی با اشاره به انواع پارک‌های علم و فناوری کشور بیان کرد: پارک‌های علم و فناوری را می‌توان در سه دسته تقسیم‌بندی کرد. دسته نخست، پارک‌های استانی هستند که در اغلب استان‌ها وجود دارند و عمدتاً پارک‌های جامع و غیرتخصصی محسوب می‌شوند؛ یعنی مجموعه‌ای از علوم و حوزه‌های فناوری را پوشش می‌دهند.

وی افزود: دسته دوم، پارک‌های دانشگاهی هستند که در مجاورت دانشگاه‌های سطح یک کشور قرار دارند. این پارک‌ها عمدتاً در حوزه نوآوری و تربیت نیروی انسانی نقش دارند و دانشجویان و فارغ‌التحصیلانی را که در مرز دانش حرکت می‌کنند، دارای ایده، نوآوری و فناوری هستند، تا رسیدن به مراحل بالاتر آمادگی فناوری همراهی می‌کنند. پارک دانشگاه تهران و پارک دانشگاه صنعتی شریف از جمله نمونه‌های این پارک‌ها هستند.

رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران ادامه داد: دسته سوم، پارک‌های مأموریت‌گرا هستند که در گذشته در وزارت علوم از آن‌ها با عنوان «پارک‌های دستگاهی» یاد می‌شد. ما تلاش کرده‌ایم ادبیات «پارک مأموریت‌گرا» را جایگزین کنیم، زیرا این عنوان دقیق‌تر است. پارک مأموریت‌گرا یعنی پارکی که برای حل مأموریت‌های یک مجموعه مشخص شکل گرفته است.

زراسوندی گفت: پارک‌های حوزه فاوا، تات، نیرو، نفت و پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران، از جمله پارک‌های مأموریت‌گرا هستند. پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران نیز برای کمک به حل مشکلات و مأموریت‌های شهرداری، از مسیر شرکت‌های دانش‌بنیان، واحدهای فناور و زیست‌بوم فناوری و نوآوری کشور شکل گرفته و بازوی اجرایی سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران محسوب می‌شود.

وی درباره اقدامات انجام‌شده در حوزه پسماند اظهار کرد: حدود چهار یا پنج ماه پیش، با دستور رئیس سازمان، تیمی متشکل از افراد خبره و نخبه دانشگاهی کشور و شرکت‌های دانش‌بنیان تشکیل شد. در حوزه پسماند مطالعات زیادی در دانشگاه‌ها و بخش‌های مختلف صورت گرفته بود، اما این تیم با دستور شخص شهردار تهران، مطالعات را با نگاه عملیاتی و اجرایی مرور کرد.

رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران افزود: در نهایت، مدلی برای شهر تهران طراحی شد و بررسی‌ها نشان داد که بهترین مدل، مدل تلفیقی است؛ یعنی صرفاً متکی بر زباله‌سوز نباشد و از روش‌های دیگر نیز استفاده شود.

زراسوندی ادامه داد: این مدل مورد توجه شهردار تهران قرار گرفت و توانست مسیر بسیار دشوار و صعب حوزه پسماند را کوتاه کند. گزارش مربوط به مدل موفق قابل اجرا در تهران نیز به شهردار ارائه شد.

وی با اشاره به روش‌های فناوری در حوزه پسماند گفت: روش‌های مختلفی برای مدیریت پسماند وجود دارد. زباله‌سوزی یکی از این روش‌هاست و روش پلاسما نیز از دیگر روش‌هایی است که در دنیا و اروپا مورد استفاده قرار می‌گیرد. متخصصان این حوزه معتقدند چند روش فنی مختلف برای این کار وجود دارد که می‌توان از آن‌ها بهره گرفت.

رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران افزود: یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه پسماند و زباله‌سوزی که در پارک مستقر است، اکنون در حال طراحی و تدارک اجرای طرح است. این طرح از مرحله پایلوت عبور کرده و قرار است در مقیاس اولیه و ظرفیت‌های حدود 500 تا یک‌هزار تن، در یکی از مناطق تهران اجرا شود.

زراسوندی ادامه داد: میزان پسماند تهران بسیار بیشتر از این ظرفیت است و روزانه حدود 6 هزار تن زباله در تهران تولید می‌شود، اما حتی اگر بتوانیم 500 یا یک‌هزار تن از این میزان را کاهش دهیم، با توجه به شرایط کشور، اتفاق بزرگی رخ داده است.

وی اظهار کرد: موضوع فقط مطالعه نیست؛ مدل، روش، تیم اجرایی و آزمایش‌های لازم طراحی و انجام شده است. شهردار تهران نیز نسبت به این موضوع توجیه شده‌اند و این رویکرد موجب شده است تا حدودی از وابستگی به قراردادهای خارجی، از جمله قرارداد چینی، فاصله بگیریم.

رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران گفت: اتکا به خارج از کشور با مشکلاتی همراه است؛ از جمله هزینه‌های بالا، مسائل نگهداری، پشتیبانی و احتمال نبودن شرکت خارجی در زمان نیاز. به همین دلیل، دو شرکت دانش‌بنیان وارد کار شدند و آزمایش‌های لازم را انجام دادند.

زراسوندی افزود: در این مسیر، مدل‌هایی برای تولید برق، تولید سوخت و تولید پودر نیز مورد بررسی و طراحی قرار گرفته است. استفاده از فناوری ایرانی علاوه بر کاهش وابستگی، از نظر هزینه نیز قابل مقایسه با نمونه‌های خارجی نیست و اختلاف هزینه‌ها به اندازه‌ای است که هر مدیری را برای پیگیری این مسیر توجیه می‌کند.

وی تأکید کرد: وظیفه ما حمایت از این طرح‌هاست تا ماندگار شوند و صرفاً در حد یک طرح آزمایشی باقی نمانند. پارک‌های علم و فناوری برای ایجاد حاشیه امنیت برای افراد، شرکت‌ها و مجموعه‌هایی که در این حوزه فعالیت می‌کنند، شکل گرفته‌اند و نقش تسهیل‌گر دارند.

رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران ادامه داد: اگر یک شرکت خصوصی به‌تنهایی وارد چنین حوزه‌ای شود و نهاد پشتیبان نداشته باشد، ممکن است با مشکلات مختلف روبه‌رو شود؛ اما زمانی که ما از شرکت‌ها در حوزه‌های تخصصی و اولویت‌های 9گانه شهر تهران، که در اساسنامه پارک نیز مشخص شده‌اند، حمایت می‌کنیم، شرایط متفاوت خواهد بود.

زراسوندی افزود: انتخاب شرکت‌ها، طراحی مدل مفهومی فعالیت در حوزه پسماند و زباله، صرف زمان چندماهه و توجیه مجموعه شهرداری برای ضرورت اجرای این کار، اهمیت زیادی دارد. اینکه شهردار تهران شخصاً پیگیر یک شرکت باشد، تماس بگیرد، از آن بازدید کند و بر اجرای سریع پایلوت، انجام آنالیزهای لازم و ورود پروژه به مرحله اجرایی تأکید کند، اتفاق بزرگی است.

وی درباره نحوه پذیرش شرکت‌ها در پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران گفت: در پارک‌های عمومی و جامع استانی، ایده‌ها از حوزه‌های مختلف امکان ورود دارند؛ اما در پارک‌های مأموریت‌گرا، شرکت یا واحد فناور متقاضی استقرار باید حتماً در چارچوب اولویت‌ها و مأموریت‌هایی فعالیت کند که در اساسنامه پارک تعریف شده است.

رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران افزود: شرکت‌ها، واحدهای فناور و هسته‌های فناور می‌توانند وارد سامانه جذب و پذیرش شوند. هسته فناور به فرد یا گروهی گفته می‌شود که هنوز وارد فرایند تشکیل شرکت و تجاری‌سازی نشده است.

زراسوندی ادامه داد: پس از ثبت درخواست، مدارک و مستندات متقاضیان دریافت می‌شود و معاونت فناوری و نوآوری پارک غربالگری اولیه را انجام می‌دهد تا مشخص شود ایده قابلیت اجرا دارد یا خیر و آیا با اولویت‌های پارک متناسب است یا نه.

وی گفت: پس از تأیید اولیه، متقاضی وارد کارگروه جذب و پذیرش می‌شود. در این کارگروه، داوران فنی و اقتصادی مرتبط با همان حوزه حضور دارند و طرح‌ها را ارزیابی و امتیازدهی می‌کنند. این فرایند در سال‌های اخیر با توجه به رشد حوزه فناوری در کشور، سخت‌گیرانه‌تر شده است.

رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران افزود: پس از طی این مراحل، شرکت‌ها قرارداد استقرار منعقد می‌کنند و گواهی «واحد فناور» دریافت می‌کنند. شرکت‌های مستقر در پارک‌ها نیز از تسهیلاتی برخوردار می‌شوند که معافیت‌های مالیاتی از مهم‌ترین آن‌هاست.

زراسوندی با اشاره به حمایت‌های مالی گفت: پارک‌های علم و فناوری بر اساس اساسنامه و رسالتی که دارند، از جنبه‌های مختلف از شرکت‌ها حمایت می‌کنند. حمایت‌های مالی، وام‌های کم‌بهره، تسهیلات صندوق نوآوری و شکوفایی، ظرفیت بانک‌ها و صندوق‌های پژوهش و فناوری استان‌ها از جمله این حمایت‌هاست. هر پارک نیز می‌تواند صندوق پژوهش و فناوری مستقل خود را داشته باشد.

وی ادامه داد: پارک‌های مأموریت‌گرا مانند پارک ما، به دلیل قرار گرفتن در کنار مجموعه‌ای که هم مسئله دارد، هم توان مالی و حمایتی دارد و هم به دنبال حل مسائل خود است، می‌توانند اتفاقات بزرگ‌تری رقم بزنند.

رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران اظهار کرد: شرکت‌هایی که در پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران مستقر می‌شوند، عرضه و تقاضا را در کنار یکدیگر دارند؛ بنابراین فاصله میان عرضه و تقاضا کاهش می‌یابد و زمینه تجاری‌سازی محصولات آن‌ها بسیار سهل‌تر می‌شود.

زراسوندی افزود: معاونت‌ها و سازمان‌های مختلف شهرداری تهران با ما در ارتباط هستند، مسائل خود را مطرح می‌کنند، شرکت‌ها راهکار ارائه می‌دهند و قرارداد منعقد می‌شود. از این مسیر، مسئله ورود محصولات فناورانه به بازار تا حد زیادی تسهیل می‌شود.

وی گفت: شهرداری تهران و شخص علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در مدتی که بنده در این مجموعه حضور داشته‌ام، تأکید زیادی بر حمایت از این شرکت‌ها داشته‌اند.

رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران ادامه داد: این حمایت در رویدادها و نمایشگاه‌های سازمان فناوری‌های نوین، از جمله نمایشگاه «خشت طلایی»، قابل مشاهده بوده است. همچنین رویدادی بزرگ با عنوان «سیتکس» در حوزه فناوری و نوآوری شهری پیش‌بینی شده که امیدواریم به‌زودی برگزار شود.

زراسوندی افزود: برگزاری سیتکس به دلیل شرایط جنگی این ایام به تأخیر افتاده است، اما هدف این رویداد آن است که شرکت‌ها، واحدهای فناور و فناوران حوزه شهری در کنار هم قرار بگیرند و شهرداری تهران، سایر کلان‌شهرها و دیگر نهادهای کشور بتوانند حمایت ویژه‌ای از محصولات آن‌ها داشته باشند.

وی گفت: در سیتکس، برنامه‌های زیادی برای تجاری‌سازی یافته‌ها و دستاوردهای فناوران حوزه فناوری شهری در نظر گرفته شده است.

رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران با اشاره به نمونه‌هایی از طرح‌های در دست اجرا گفت: در حوزه انرژی خورشیدی، یکی از شرکت‌های مستقر در پارک با اداره‌کل محیط زیست شهرداری تهران وارد همکاری شده و پروژه‌ای برای اجرای پایلوت ایستگاه‌های انرژی خورشیدی و تولید برق در دست اجرا دارد. در این زمینه، قراردادی نیز با اداره برق وجود دارد.

زراسوندی افزود: در حوزه سازمان میادین و تره‌بار نیز یکی از شرکت‌ها در حال اجرای طرح دستیار هوش مصنوعی برای سازمان میادین است. دوربین‌های نظارتی این طرح به سازمان تحویل شده‌اند و اکنون در مرحله آزمایش قرار دارند.

وی ادامه داد: پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران یک پل ارتباطی است. از یک‌سو، پروژه‌های کلان شهرداری و موضوع انتقال فناوری می‌تواند وارد پارک شود تا رسوب دانش و فناوری در پارک اتفاق بیفتد؛ از سوی دیگر، پارک شرکت‌های توانمند را به سازمان‌های شهرداری معرفی می‌کند تا برای حل مسائل خود از ظرفیت آن‌ها استفاده کنند.

رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران تأکید کرد: مسئله شرکت‌های دانش‌بنیان و واحدهای فناور در کشور صرفاً تأمین مالی نیست. بروکراسی اداری، پیچ‌وخم‌های اداری، ضمانت‌نامه‌ها و دشواری انعقاد قرارداد نیز از چالش‌های مهم این شرکت‌هاست.

وی در ادامه درباره زیرساخت‌های پارک اظهار کرد: در سال گذشته، فاز نخست مجموعه بوستان ولایت افتتاح شد. هم‌زمان نیز اجرای مجموعه اتحاد آغاز شد. حدود 35 هزار مترمربع فضا در مجموعه اتحاد و در مجموع، نزدیک به 40 هزار مترمربع فضای کاری و کارگاهی در مجموعه‌های ولایت و اتحاد طی یک سال به زیست‌بوم فناوری و نوآوری کشور اضافه شده است.

زراسوندی افزود: این اقدام بزرگی است و شهرداری تهران توانسته است نزدیک به 40 هزار مترمربع فضای کاری و کارگاهی را به شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان اختصاص دهد.

وی درباره مجموعه سیمان ری گفت: مدل مفهومی پیش‌بینی‌شده برای این مجموعه، حوزه فناوری‌های نرم و صنایع خلاق است. سیمان ری یک موقعیت تاریخی در شهر تهران و از نخستین کارخانه‌های مکانیزه ایران محسوب می‌شود؛ از نظر گردشگری نیز دارای جذابیت است.

رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران ادامه داد: تجهیزات، موتور‌ها و آثار صنعتی قدیمی در این مجموعه وجود دارد و فعالان حوزه تاریخ صنعت کشور، آن را یک مجموعه تاریخی برای شهر تهران می‌دانند. همچنین این مکان لوکیشن فیلم‌ها و سریال‌های زیادی، از جمله سریال «پایتخت»، بوده است و همچنان برای فیلم‌برداری در آن درخواست‌های متعددی مطرح می‌شود.

زراسوندی افزود: به دلیل همین ظرفیت‌ها، مجموعه سیمان ری برای صنایع خلاق در نظر گرفته شده است. امور اداری آن تا حد زیادی انجام شده و امیدواریم عملیات اجرایی آن نیز امسال آغاز شود.

وی درباره بوستان گفت‌وگو نیز گفت: بوستان گفت‌وگو یکی دیگر از مکان‌های در اختیار پارک است؛ فضایی بزرگ در تهران که عمدتاً برای کسب‌وکارهای کوچک‌مقیاس، فریلنسرها و فعالان این حوزه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران اظهار کرد: پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران در مجموع چهار موقعیت جغرافیایی مشخص دارد که شامل مجموعه بوستان گفت‌وگو، بوستان ولایت، مجموعه سیمان ری و مجموعه اتحاد است.

زراسوندی افزود: با این ظرفیت‌ها، توانایی حمایت از حدود 150 تا 160 شرکت دانش‌بنیان را تا پایان سال داریم. تمامی این شرکت‌ها نیز باید در چارچوب اولویت‌های 9گانه شهری، از جمله حمل‌ونقل، ترافیک، آلودگی هوا، پسماند، مترو و سلامت شهری فعالیت کنند.

وی در پایان گفت: در هیچ‌یک از پارک‌های علم و فناوری کشور، اشخاص حقیقی یا حقوقی نمی‌توانند بدون تأیید اجرای طرح، قرارداد استقرار منعقد کنند، واحد فناور شوند یا گواهی واحد فناور دریافت کنند. هر طرحی که وارد پارک می‌شود، باید ظرفیت ورود به تولید نیمه‌صنعتی را داشته باشد و در فرایند داوری فنی و اقتصادی ارزیابی شود.

انتهای پیام/