به گزارش خبرگزاری تسنیم از گیلان، علی‌اکبر عبادی رئیس مؤسسه برنج استان گیلان در مراسم تجلیل از اصحاب رسانه با اشاره به نقش مهم رسانه‌ها در انتقال یافته‌های علمی به جامعه کشاورزی اظهار کرد: دستاوردهای تحقیقاتی زمانی می‌توانند اثرگذار باشند که کشاورزان و بهره‌برداران با آنها آشنا شوند و امکان استفاده عملی از این دستاوردها را پیدا کنند.

به گفته، مؤسسه برنج در دو حوزه «به‌زراعی» و «به‌نژادی» فعالیت می‌کند و در بخش به‌زراعی، تغذیه صحیح و اصولی گیاه یکی از موضوعات مهم مورد پیگیری است.

توصیه کودی متفاوت برای هر شالیزار

رئیس مؤسسه برنج استان گیلان با تشبیه تغذیه گیاه به فرآیند تجویز دارو برای انسان گفت: در این روش از شالیزار نمونه خاک گرفته و پس از آزمایش، بر اساس کمبودهای موجود، نوع کود، میزان و زمان مصرف آن به کشاورز توصیه می‌شود.

عبادی بیان کرد که این روش که از آن به عنوان «تغذیه گیاه بر اساس مکان» یاد می‌شود، می‌تواند عملکرد محصول را دست‌کم 10 تا 20 درصد افزایش دهد و حتی ممکن است برای دو شالیزار که در کنار یکدیگر قرار دارند، نسخه کودی متفاوتی ارائه شود.

وی با تأکید بر ضرورت استفاده کشاورزان از آزمون خاک افزود: کشاورزان می‌توانند پس از انجام آزمون خاک، حدود دو تا سه سال از همان توصیه کودی استفاده کرده و پس از آن دوباره آزمایش را تکرار کنند.

رئیس مؤسسه برنج استان گیلان هزینه انجام این آزمایش را در مقایسه با هزینه‌های مصرف بی‌رویه کود ناچیز دانست و تصریح کرد: هزینه آزمون خاک ممکن است حدود 100 تا 300 هزار تومان باشد، اما با این کار مشخص می‌شود چه ماده غذایی، چه نوع کودی، در چه زمانی و به چه میزان باید مصرف شود.

به گفته عبادی، مصرف بیش از اندازه کود یا استفاده از آن در زمان نامناسب، به‌ویژه در زمین‌هایی با بافت سبک، موجب شسته شدن کود و هدررفت هزینه کشاورز می‌شود؛ بنابراین تغذیه اصولی هم هزینه‌ها را کاهش می‌دهد و هم اثرگذاری بیشتری دارد.

آزمایش سموم و پیش‌آگاهی بیماری‌های برنج

وی مدیریت بیماری‌ها، آفات و علف‌های هرز را از دیگر حوزه‌های فعالیت مؤسسه برنج عنوان کرد و گفت: سموم مختلفی که در داخل کشور تولید یا وارد می‌شوند، در مؤسسه مورد آزمایش قرار می‌گیرند تا میزان، زمان و شیوه صحیح مصرف آنها مشخص شود.

عبادی افزود که در حوزه علف‌های هرز نیز علف‌کش‌های جدیدی آزمایش شده‌اند که نقطه اثر دقیق‌تری دارند و می‌توانند برخی علف‌های هرز را بدون آسیب به گیاه برنج کنترل کنند.

رئیس مؤسسه برنج استان گیلان با اشاره به بیماری بلاست برنج اظهار کرد: برای این بیماری نیز سموم مختلف مورد آزمایش قرار گرفته و بهترین گزینه‌ها برای کنترل بیماری مشخص شده است.

وی با اشاره به اقدامات انجام شده در خصوص بیماری‌ها بیان کرد: مؤسسه برای بیماری بلاست، نظام پیش‌آگاهی نیز دارد و بر اساس شرایط آب‌وهوایی و هماهنگی با بخش کشاورزی، به کشاورزان اطلاع داده می‌شود که در چه شرایطی باید برای مبارزه با بیماری اقدام کنند.

عبادی با اشاره به اهمیت کنترل بلاست گردن در مرحله خوشه‌دهی گفت: این بیماری می‌تواند موجب سفید شدن و پوک شدن دانه‌های برنج شود و به همین دلیل مبارزه با آن باید در زمان مناسب انجام شود.

وی همچنین از حذف دیازینون از سبد مصرف خبر داد و تصریح کرد: دیازینون آثار نامطلوبی بر محیط زیست، مصرف‌کننده و حتی کاربر داشت و خوشبختانه از سبد مصرف حذف و از سوی حفظ نباتات غیرقانونی اعلام شده است، در حال حاضر سموم جدیدی مانند فیپرونیل و پادان برای کنترل برخی آفات مورد استفاده قرار می‌گیرند که کم‌خطرتر هستند.

سمپاشی کرم ساقه‌خوار بر اساس پیش‌آگاهی انجام شود

رئیس مؤسسه برنج استان گیلان با اشاره به برنامه پیش‌آگاهی برای کرم ساقه‌خوار گفت: این آفت در دو مرحله رویشی و زایشی می‌تواند به برنج خسارت وارد کند، اما میزان خسارت در مرحله زایشی بیشتر است.

وی با بیان اینکع در مرحله رویشی معمولاً نیازی به سمپاشی وجود ندارد، زیرا گیاه توان جبران دارد و می‌تواند پنجه‌های از دست رفته را دوباره تولید کند، اما در مرحله زایشی باید بر اساس پیش‌آگاهی و دستورالعمل‌های تعیین‌شده، مبارزه در زمان مناسب انجام شود، تأکید کرد: سمپاشی در زمان نامناسب نه‌تنها موجب هدررفت سرمایه کشاورز می‌شود، بلکه می‌تواند محیط زیست را نیز آلوده کند، بدون اینکه اثر واقعی و مطلوبی بر آفت داشته باشد.

ضرورت استفاده اصولی از ماشین‌آلات کشاورزی

عبادی مکانیزاسیون را یکی دیگر از حوزه‌های مهم فعالیت مؤسسه دانست و گفت: در زمینه سمپاشی، نوع نازل، میزان پاشش و شیوه استفاده از سمپاش‌ها بررسی می‌شود تا بهترین روش برای دستیابی به بیشترین اثرگذاری مشخص شود.

رئیس مؤسسه برنج استان گیلان با اشاره به گسترش نشاکاری مکانیزه اظهار کرد: کاهش نیروی انسانی موجب شده کشاورزان بیش از گذشته به سمت استفاده از دستگاه‌های نشاکار حرکت کنند، اما این کار نیز باید بر اساس اصول فنی انجام شود.

عبادی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از نشاکاری مکانیزه توسط افرادی انجام می‌شود که به صورت پیمانکاری و اجاره‌ای برای کشاورزان کار می‌کنند و گاهی برای افزایش سرعت کار، دستگاه را روی بیشترین فاصله و سرعت تنظیم می‌کنند، گفت: کشاورزان باید در زمان استفاده از دستگاه نشاکار، به‌ویژه برای ارقام محلی و ارقام اصلاح‌شده معرفی‌شده، بر رعایت فاصله مناسب و تعداد کپه مناسب تأکید کنند.

رئیس مؤسسه برنج استان گیلان با بیان اینکه فاصله زیاد بین نشاها باعث می‌شود بخش‌هایی از زمین خالی بماند و علف‌های هرز در آن رشد کنند و در نتیجه نیاز به علف‌کش یا وجین افزایش یابد، افزود: از سوی دیگر، اگر تعداد بوته‌ها در هر کپه بیش از اندازه باشد، بوته‌ها با یکدیگر رقابت کرده و توان پنجه‌زنی آنها کاهش می‌یابد.

به گفته عبادی، بر اساس نتایج تحقیقات، کاهش فاصله روی ردیف می‌تواند عملکرد محصول در واحد سطح را افزایش دهد و به همین دلیل این موضوع همواره به کشاورزان توصیه می‌شود.

هشدار درباره نگهداری شلتوک مرطوب در کیس

وی با اشاره به مکانیزه شدن بخش عمده برداشت برنج، نسبت به نحوه نگهداری شلتوک پس از برداشت هشدار داد و گفت: برنج تازه برداشت‌شده همچنان زنده است و تنفس می‌کند و به دلیل رطوبت بالای حدود 20 تا 24 درصد، اگر بلافاصله درون کیسه قرار گیرد، فرآیند تنفس موجب افزایش شدید دمای داخل کیسه می‌شود.

رئیس مؤسسه برنج استان گیلان با بیان اینکه دمای داخل کیسه ممکن است به حدود 70 درجه برسد، افزود: این مسئله موجب تغییر شکل، زرد شدن و افت کیفیت برنج شود. همچنین احتمال ایجاد قارچ و بروز مشکلات ایمنی نیز وجود دارد.

عبادی با بیان اینکه کشاورزان پس از برداشت با کمباین، شلتوک را برای چند ساعت در معرض آفتاب قرار دهند و سپس آن را در کیسه ریخته و به محل شالیکوبی منتقل کنند، خاطرنشان کرد: حتی اگر شلتوک برای دو تا چهار روز در محل شالیکوبی باقی بماند، باید از برخورد باران با آن جلوگیری شود.

عبادی با بیان اینکه رعایت نکردن این موضوع موجب کاهش کیفیت و ارزش اقتصادی برنج می‌شود، تصریح کرد: بخشی از تفاوت قیمتی میان برنج برداشت‌شده با دست و برنج برداشت‌شده با کمباین به همین مسئله مربوط است و اگر کشاورز اصول خشک کردن اولیه شلتوک را رعایت کند، برنج برداشت‌شده با کمباین نیز می‌تواند از نظر کیفیت تفاوتی با محصول برداشت دستی نداشته باشد.

 معرفی ارقام جدید مقاوم به خشکی، شوری و بیماری

رئیس مؤسسه برنج استان گیلان در ادامه با تشریح فعالیت‌های حوزه به‌نژادی گفت: در این بخش ابتدا مشکلات موجود در ارقام محلی و شرایط اقلیمی بررسی و سپس ارقام جدید متناسب با نیازهای منطقه تولید و معرفی می‌شوند.

عبادی کمبود آب، خشکی، شوری، حساسیت برخی ارقام محلی به بیماری بلاست، ارتفاع زیاد و عملکرد پایین را از جمله مشکلات موجود برشمرد و افزود: در فرآیند به‌نژادی، ارقام مختلف با یکدیگر تلاقی داده شده و در چندین نسل، ارقام مطلوب از نظر کوتاه‌قدی، کیفیت، زودرس بودن، مقاومت به بیماری و تحمل تنش‌های خشکی و شوری غربال می‌شوند.

وی با اشاره به وابستگی بخش عمده شالیزارهای گیلان به آب سد سفیدرود اظهار کرد: حدود 80 درصد اراضی شالیزاری استان، معادل حدود 170 هزار هکتار، تحت پوشش آب سد سفیدرود قرار دارد و دوره رشد ارقام باید با زمان رهاسازی آب از سد هماهنگ باشد.

به گفته رئیس مؤسسه برنج استان گیلان، ارقام جدید باید دوره رشد نزدیک به ارقام محلی داشته باشند تا با تقویم زراعی و شرایط تأمین آب استان هماهنگ باشند.

عبادی از معرفی ارقامی با تحمل تنش خشکی خبر داد و تصریح کرد: در صورت قطع آبیاری در 30 روز پایانی فصل، برخی از این ارقام می‌توانند عملکردی نزدیک به رقم هاشمی داشته باشند و در صورت تأمین کامل آب، حدود یک‌ونیم تا 2 تن بیشتر از هاشمی در هکتار عملکرد داشته باشند.

وی همچنین از معرفی ارقام کیان و تیسا در این حوزه و ارقام با کیفیت مطلوب از جمله آنام، گیلانه، توکا و تیتی خبر داد و گفت: این ارقام از تلاقی ارقام محلی و اصلاح‌شده به دست آمده‌اند و ضمن برخورداری از کیفیت مناسب، دوره رشد کوتاه‌تر یا نزدیک به ارقام محلی دارند و برخی از مشکلاتی مانند ورس و حساسیت بالا به بلاست را نیز ندارند.

عبادی با بیان اینکه ارقام پرمحصولی نیز مانند ندا و نعمت معرفی شده‌اند که به دلیل داشتن والد محلی، کیفیت آنها نسبت به برخی ارقام پرمحصول مطلوب‌تر است،گفت: ارقامی مانند امید، هلال، تیسا و شیرودی نیز از دیگر ارقام مورد کشت در این زمینه هستند.

توصیه به توسعه کشت راتون و علوفه پس از برداشت برنج

رئیس مؤسسه برنج استان گیلان یکی دیگر از برنامه‌های مورد توجه را کشت دوم عنوان کرد و گفت: پس از برداشت برنج، کشت راتون می‌تواند با هزینه بسیار پایین انجام شود و بر اساس نتایج تحقیقات، امکان تولید حدود یک تا یک‌ونیم تن شلتوک در هکتار وجود دارد که این روش به آب و مقدار محدودی کود نیاز دارد و محصول حاصل از آن نیز از کیفیت مناسبی برخوردار است.

عبادی همچنین از تحقیقات مؤسسه درباره کشت علوفه پس از برداشت برنج خبر داد و گفت: با توجه به مشکل تأمین علوفه دام در این فصل، انواع علوفه مورد بررسی قرار گرفته تا بهترین نوع و زمان کشت آنها مشخص شود.

وی با بیان اینکه دام‌هایی که از این علوفه تغذیه می‌کنند، رشد بیشتر، تولید شیر بالاتر و کیفیت گوشت مطلوب‌تری دارند؛ چراکه علوفه‌های مورد آزمایش از میزان پروتئین و مواد مغذی بالاتری نسبت به علوفه‌های خودرو برخوردارند، افزود: شبدر و انواع لگومینوزها از جمله علوفه‌هایی هستند که در این زمینه مورد بررسی قرار گرفته‌اند و استقبال کشاورزان از این طرح نیز افزایش یافته است.

کشت مستقیم برنج در 700 هکتار گیلان

عبادی از توسعه روش کشت مستقیم برنج نیز خبر داد و عنوان کرد: این روش در سال‌های گذشته به دلیل دشواری کنترل علف‌های هرز چندان توسعه پیدا نکرد، اما با ورود علف‌کش‌های جدید و امکان کنترل بهتر علف‌های هرز، کشت مستقیم دوباره در حال گسترش است.

وی با بیان اینکه بر اساس آمار سازمان جهاد کشاورزی، در سال زراعی جاری حدود 700 هکتار از اراضی گیلان به کشت مستقیم برنج اختصاص یافته است، گفت: کشت مستقیم هزینه‌های مربوط به نشاکاری و پرورش نشا را حذف می‌کند و میزان مصرف آب آن نیز تا حدودی کمتر از کشت نشایی است؛ بنابراین توسعه این روش می‌تواند به کاهش هزینه‌ها و بهبود معیشت کشاورزان کمک کند.

انتقال دانش کشاورزی به 40 روستای گیلان

عبادی با اشاره به برنامه‌های انتقال یافته‌های علمی به کشاورزان اظهار کرد: مؤسسه طی سال‌های گذشته با همکاری بسیج کشاورزی در قالب طرح «همگام با کشاورزی» بخش قابل توجهی از کشاورزان را با یافته‌های تحقیقاتی، از جمله ضرورت آزمون خاک و نسخه کودی، آشنا کرده است.

به گفته وی، در قالب طرح «جهش تولید» با همکاری ستاد اجرایی فرمان امام(ره)، سال گذشته حدود 10 روستا تحت پوشش قرار گرفت و امسال این طرح به 40 روستا گسترش یافته است؛ در هر روستا نیز حدود هزار هکتار تحت پوشش قرار دارد.

رئیس مؤسسه برنج استان گیلان با بیان اینکه مهندسان کشاورزی آموزش‌دیده در این طرح، دانش و یافته‌های تحقیقاتی را به صورت مستقیم به کشاورزان منتقل می‌کنند، افزود: در صورت بروز مشکل در مزرعه، با محققان مؤسسه در ارتباط هستند و در موارد لازم، محققان نیز برای بررسی موضوع در مزرعه حضور پیدا می‌کنند.

عبادی با اشاره به نتایج این طرح خاطرنشان کرد: سال گذشته در اراضی تحت پوشش مهندسان کشاورزی، عملکرد حدود 10 تا 15 درصد بیشتر از اراضی مجاور بود و پیش‌بینی می‌شود امسال نیز افزایش مشابهی حاصل شود.

وی همچنین از راه‌اندازی حدود 67 مزرعه الگویی در گیلان طی سال جاری خبر داد و گفت: هر مزرعه الگویی حدود 10 تا 20 کشاورز را تحت پوشش دارد و محققان مؤسسه با حضور در این مزارع، آموزش‌های لازم را ارائه کرده و یافته‌های به‌زراعی و به‌نژادی را به کشاورزان منتقل می‌کنند.

تقویم زراعی گیلان هر سال ابلاغ می‌شود

رئیس مؤسسه برنج استان گیلان در پاسخ به موضوع نحوه اطلاع‌رسانی تقویم زراعی به کشاورزان گفت: تقویم زراعی هر سال با همکاری مؤسسه تحقیقات و کمیته منابع آب وزارت نیرو و وزارت جهاد کشاورزی تدوین و به مراکز خدمات جهاد کشاورزی شهرستان‌ها ابلاغ می‌شود

عبادی با بیان اینکه تقویم زراعی برای شهرستان‌های مختلف یکسان نیست و بر اساس شرایط هر منطقه تعیین می‌شود، افزود: مراکز خدمات جهاد کشاورزی نیز از طریق ارتباط با دهیاری‌ها، شوراها و کشاورزان، این اطلاعات را منتقل می‌کنند.

به گفته وی، با سامانه‌ای شدن بخش قابل توجهی از فرآیندهای مرتبط با کشاورزی، ارتباط میان مراکز خدمات، کشاورزان، دهیاران و شوراها افزایش یافته و امکان اطلاع‌رسانی سریع‌تر درباره تقویم زراعی و توصیه‌های فنی فراهم شده است.

ضرورت سرمایه‌گذاری برای تبدیل پسماند به کمپوست

عبادی همچنین در پاسخ به موضوع استفاده از پسماندهای کشاورزی و خانگی گفت: در بخش پسماندهای خود شالیزار، شرایط نسبت به گذشته بهبود یافته است و شلتوک در کارخانه‌های برنجکوبی یا برای خوراک دام استفاده می‌شود یا به خاک بازگردانده می‌شود.

وی بیان کرد که در گذشته سوزاندن برخی پسماندهای برنج مشکلات زیست‌محیطی ایجاد می‌کرد، اما افزایش قیمت خوراک دام موجب شده استفاده از این پسماندها برای خوراک دام افزایش یابد

رئیس مؤسسه برنج استان گیلان درباره پسماندهای خانگی نیز گفت: استفاده از این پسماندها برای تقویت خاک نیازمند فرهنگ‌سازی و سرمایه‌گذاری صنعتی است؛ زیرا پسماند مخلوط‌شده پس از جمع‌آوری، قابلیت استفاده مستقیم ندارد و باید در فرآیند صنعتی به کمپوست تبدیل شود.

عبادی با اشاره به تجربه برخی مناطق کشور در تفکیک و فرآوری پسماند اظهار کرد: در برخی شهرها سرمایه‌گذاران با تفکیک پسماند و تبدیل بخش آلی آن به کمپوست، این محصول را برای استفاده در گلخانه‌ها و زمین‌های کشاورزی عرضه می‌کنند.

وی با اشاره به تجربه مؤسسه در استفاده از آزولا تصریح کرد: زمانی آزولا یکی از معضلات منطقه بود، اما با انجام تحقیقات، این گیاه به کود مفیدی برای گلخانه‌ها تبدیل شد و اکنون در مناطقی که وجود دارد، جمع‌آوری و برای فرآوری استفاده می‌شود.

عبادی تأکید کرد: حل مشکل پسماند در گیلان و به‌ویژه موضوعاتی مانند سراوان، نیازمند سرمایه‌گذاری کلان و ایجاد کارخانه‌های فرآوری است و در صورت فراهم شدن شرایط و حمایت‌های لازم، سرمایه‌گذاری در این حوزه می‌تواند توجیه اقتصادی مناسبی داشته باشد.

انتهای پیام/