حجت‌الاسلام دکتر نجف لک‌زایی، رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، با اشاره به تعابیر علامه جوادی آملی در نماز بر پیکر قائد شهید امت، در تبیین آداب نماز میت و رفع شبهات نسبت به آن گفت: در زبان فارسی به نمازی که برای فرد از دنیارفته خوانده می‌شود، نماز میت می‎‌گوییم؛ ولی در عربی برای آن و نیز برای نمازهای یومیه واژه «صلوة» استفاده می‌شود که دقیق‌تر و به معنای توجه به خدا و دعا کردن است.

وی با بیان اینکه نماز میت به جز نیت و قبله، هیچ‌یک از ارکان اصلی نمازهای یومیه را ندارد و حتی به جماعت هم خوانده نمی‌شود، افزود: نماز میت در واقع دعا است که بخش کوتاهی از آن واجب و بقیه اذکار مستحب است و بسته به فرد اقامه‌کننده نماز و فرد متوفی می‌تواند متفاوت باشد؛ به همین دلیل شاهد بودیم که نمازهای اقامه شده بر پیکر مطهر رهبر شهید با نماز خانواده ایشان و همچنین نماز شهرهای مختلف که در آن تشییع صورت گرفت، متفاوت بود.

رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به تعابیر ویژه‌ای که علامه جوادی آملی در نماز خود بر پیکر امام شهید به کار برد، تصریح کرد: این تعابیر از دو امر در شخصیت علامه نشأت می‌گیرد؛ نخست فهمی که به عنوان یک اسلام‌شناس و حکیم متأله، از سیاست و رهبری اسلامی دارد و دوم فهمی که از قائد شهید و ویژگی‌ها و سیره ایشان دارد. علامه با این تعابیر کوتاه ولی عمیق به نوعی وجهه حقیقی رهبری امت اسلام را که امروز به شدت به آن نیاز وجود دارد، معرفی کرد.

طیف جریان رهبری در کشورهای اسلامی

حجت‌الاسلام لک‌زایی، لازمه درک مفاهیم نماز علامه جوادی آملی خصوصا «شهیدا للسیاسة» را شناخت جریان رهبری در کشورهای اسلامی دانست و خاطرنشان کرد: پس از تهاجم تمدن مادی غرب به جهان اسلام که نتایجی از جمله فروپاشی دولت‌های اسلامی و مستعمره شدن بسیاری کشورهای اسلامی توسط تمدن غرب داشت (برخی هنوز مستعمره هستند؛ مانند ترکیه به عنوان باقیمانده میراث خلافت عثمانی که خود را از پرچمداران و مدعی رهبری جهان اسلام می‌داند؛ اما در دفاع از مظلومین صرفا به حرف اکتفا می‌کند؛ هم عضو ناتو است و هم میزبان اجلاس سران آن و ..)، جریان رهبری جهان اسلام به سه گروه قابل تقسیم است.

وی ابراز کرد: گروه اول، رهبرانی هستند که فهمشان از اسلام، در حد مناسک و آداب و رسوم است؛ در حرف مسلمان هستند، روزه می‌گیرند، نماز می‌خوانند، حج می‌روند و ... اما در حوزه سیاست و اداره جامعه و نظامات متعلق به امنیت، اقتصاد، فرهنگ و ..، کاری به اسلام ندارند و در تمدن غرب هضم شده‌اند؛ مانند نهضت آزادی در ایران که از انقلاب، تلقی محدود و ملی‌گرایانه داشته و صرفا قائل به نابودی رژیم پادشاهی و تشکیل جمهوریت بودند نه اسلامیت.

استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: رهبران گروه دوم، کمی از گروه اول جلوتر آمده‌ و جنبه‌های ضداستعماری و ضدوابستگی هم نشان می‌دهند، می‌گویند دنبال آزادی و استقلال هستیم ولی تعریفشان از استقلال در مقیاس کوچک، محدود و محلی و حداکثر ملی تعریف شده است. این گروه ذیل مفهوم ناسیونالیسم که سوغات همان تمدن مادی غرب است، تنفس می‌کنند و فقط ملت، کشور و سرزمین خودشان برایشان مهم است نه دیگران. کشورهایی همچون ترکیه، مالزی، پاکستان و بسیاری از کشورهای جهان اسلام در این دسته قرار می‌گیرند.

حجت‌الاسلام لک‌زایی یادآور شد: گروه سوم رهبران در فضاهای قبیله‌ای و خانوادگی هستند که در حد گروه دوم هم آزادی و استقلال ندارند و در عین حال مدعی رهبری جهان اسلام هستند؛ مانند حکومت‌های پادشاهی که یک خاندان در رأسشان است و با پول نفت و خدمت به مستکبرین از جمله آمریکا اداره می‌شوند. این سه گروه نسبتی با سیاست اسلام ناب محمدی ندارند در حالی که رهبر شهید انقلاب، مصداق بارز آن بود.

خبرنگار: زهرا شریعتی

انتهای پیام/