به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، بررسی ظرفیت‌ها و چالش‌های مرزهای خراسان جنوبی در حالی در دستور کار مسئولان قرار گرفته است که آمارهای گمرکی از رشد تجارت خارجی استان و ظرفیت قابل توجه مرز ماهیرود برای توسعه مبادلات زمینی با افغانستان حکایت دارد؛ ظرفیتی که به اعتقاد مسئولان، در صورت رفع برخی موانع زیرساختی، اداری و مقرراتی می‌تواند نقش پررنگ‌تری در تجارت خارجی کشور ایفا کند.

در جریان بازدید حنانه درشتی، مدیرکل سیاسی و بین‌الملل معاونت راهبردی ریاست‌جمهوری، از سایت مرزی ماهیرود و همچنین مرز گلورده درمیان، ظرفیت‌های تجاری، لجستیکی و زیرساختی مرزهای خراسان جنوبی مورد بررسی قرار گرفت.

درشتی با اشاره به رویکرد معاونت راهبردی ریاست‌جمهوری برای افزایش حجم مبادلات تجاری کشور اظهار داشت: یکی از محورهای مهم در این زمینه، بازاریابی ظرفیت‌های تجاری و لجستیکی کشور و کاهش تمرکز تجارت خارجی بر مبادی جنوبی است.

وی افزود: خراسان جنوبی به دلیل موقعیت جغرافیایی و همجواری با افغانستان، از ظرفیت ویژه‌ای برای توسعه تجارت زمینی برخوردار است و بررسی دقیق ظرفیت گذرگاه‌های مرزی استان می‌تواند در سیاست‌گذاری‌های کلان برای توسعه تجارت و ترانزیت کشور مؤثر باشد.

مدیرکل سیاسی و بین‌الملل معاونت راهبردی ریاست‌جمهوری با تأکید بر اینکه هدف از بررسی وضعیت مرزهای خراسان جنوبی صرفاً تهیه فهرستی از مشکلات نیست، گفت: تلاش می‌شود مجموعه مسائل موجود به یک «نظام مسائل قابل تصمیم‌گیری» تبدیل شود تا برای هر مسئله، علت، دستگاه مسئول، اقدام مورد نیاز، میزان اثرگذاری بر تجارت و ترانزیت و اولویت آن مشخص باشد.

وی ادامه داد: در بررسی گذرگاه‌های مرزی، موضوعاتی همچون زیرساخت‌های جاده‌ای، ورودی و پایانه‌ای، فرآیندهای اداری، زمان توقف ناوگان، ظرفیت‌های لجستیکی، امکان افزایش ترافیک، پروژه‌های نیمه‌تمام، طرح‌های مورد نیاز و مسائل فعالان اقتصادی باید به‌صورت دقیق مورد بررسی قرار گیرد.

درشتی تصریح کرد: انتظار از مدیران استان این است که در کنار بیان مشکلات، ظرفیت‌های قابل بهره‌برداری، پروژه‌های دارای توجیه، موانع قابل رفع و اقداماتی را که با یک تصمیم مشخص می‌تواند موجب جهش در تجارت و ترانزیت استان شود، با سرعت و دقت معرفی کنند.

وی افزود: هدف نهایی این بررسی، تهیه یک گزارش صرفاً استانی نیست، بلکه برای مسائل اولویت‌دار باید راهکار اجرایی، دستگاه مسئول، اقدام مشخص و افق زمانی تعیین شود تا زمینه پیگیری و تصمیم‌گیری در سطح ملی فراهم شود.

مدیرکل سیاسی و بین‌الملل معاونت راهبردی ریاست‌جمهوری خاطرنشان کرد: یافته‌های خراسان جنوبی در کنار مطالعات و بررسی‌های سایر استان‌های مرزی قرار خواهد گرفت تا تصویری جامع از ظرفیت‌ها و موانع تجارت مرزی کشور شکل گیرد.

رشد صادرات خراسان جنوبی

در همین حال، مدیرکل گمرک خراسان جنوبی از صادرات 161 میلیون دلاری کالا از مرزهای استان طی چهار ماهه نخست سال جاری خبر داد و گفت: تراز تجاری خراسان جنوبی در این مدت مثبت بوده و روند فعالیت مرزهای استان همچنان رو به رشد است.

کوه‌گرد در جریان بازدید مسئولان از مرز گلورده درمیان اظهار داشت: در چهار ماهه نخست امسال 161 میلیون دلار کالا از معابر مرزی خراسان جنوبی صادر شده است.

به گفته وی، هیدروکربن‌ها، سیمان و محصولات کشاورزی از مهم‌ترین کالاهای صادراتی استان در این مدت بوده‌اند. بخشی از این کالاها در خراسان جنوبی تولید شده و بخشی نیز محصول استان‌های همجوار است که به دلیل فراهم بودن زیرساخت‌ها و تسهیلات گمرکی، از طریق گمرکات خراسان جنوبی صادر می‌شود.

مدیرکل گمرک خراسان جنوبی همچنین کاهش زمان توقف کالا در مرزها را یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی عملکرد مرزها عنوان کرد و گفت: بر اساس سیستم زمان‌سنجی گمرک، خراسان جنوبی کمترین میزان توقف کالا را در مقایسه با مرزهای مجاور دارد.

وی این وضعیت را حاصل هماهنگی دستگاه‌های اجرایی و وجود زیرساخت‌های مناسب در مرزهای استان دانست و افزود: کاهش زمان توقف کالا می‌تواند نقش مهمی در تسهیل تجارت، کاهش هزینه‌های فعالان اقتصادی و افزایش مبادلات مرزی داشته باشد.

کوه‌گرد درباره واردات کالا به استان نیز گفت: در چهار ماهه نخست امسال حدود 12.5 میلیون دلار کالا وارد خراسان جنوبی شده که عمده این کالاها شامل اقلام اساسی و تجهیزات مورد نیاز خطوط تولید واحدهای صنعتی استان بوده است.

وی با اشاره به تنوع بازارهای صادراتی خراسان جنوبی بیان کرد: سال گذشته کالاهای تولیدی و تنظیمی از مبدأ استان به 13 کشور جهان صادر شد و واردات کالا و تجهیزات نیز از 14 کشور مختلف انجام گرفت.

مدیرکل گمرک خراسان جنوبی وضعیت زیرساخت‌های گمرکی در سه معبر مرزی و بازارچه‌های استان را مطلوب ارزیابی کرد و گفت: تمامی واحدهای گمرکی در مرزهای استان فعال هستند و زیرساخت‌های لازم برای توسعه مبادلات تجاری فراهم است.

با این حال، وی تأکید کرد: تداوم و توسعه فعالیت‌های مرزی علاوه بر ظرفیت‌های موجود در داخل استان، به همکاری و آمادگی بیشتر کشور مقابل برای پذیرش کالا و انجام تشریفات گمرکی نیز نیاز دارد.

ضرورت توسعه زیرساخت‌ها همزمان با رشد تجارت

معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خراسان جنوبی نیز با اشاره به افزایش حجم مبادلات تجاری در مرزهای استان گفت: بخشی از زیرساخت‌های موجود دیگر متناسب با ظرفیت‌های جدید نیست و توسعه آنها برای بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت مرز خراسان جنوبی ضروری است.

مجتبی شریعتی‌فر اظهار داشت: خراسان جنوبی چهار گذرگاه مرزی دارد که ماهیرود به‌عنوان اصلی‌ترین و فعال‌ترین گذرگاه استان در منطقه ویژه اقتصادی قرار گرفته است.

وی هدف از سفر مدیرکل سیاسی و بین‌الملل معاونت راهبردی ریاست‌جمهوری را بررسی ظرفیت‌ها، چالش‌ها و فرصت‌های توسعه روندهای مرزی استان عنوان کرد و افزود: تمرکززدایی از تجارت کشور و کاهش تمرکز مبادلات در بنادر جنوبی از رویکردهای مهم مورد توجه در این سفر است.

معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خراسان جنوبی با اشاره به جایگاه تجارت خارجی در برنامه‌های اقتصادی استان گفت: اقتصاد و تجارت خارجی به‌عنوان یکی از پیشران‌های اقتصادی خراسان جنوبی مورد توجه قرار گرفته و طی دو سال اخیر اقدامات قابل توجهی برای توسعه فعالیت‌های مرزی و تجاری استان انجام شده است.

شریعتی‌فر هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی را از عوامل مؤثر در پیشبرد برنامه‌های اقتصادی استان دانست و افزود: با محوریت استاندار و همکاری دستگاه‌های مختلف، هماهنگی مطلوبی میان مجموعه‌های اجرایی و بخش خصوصی شکل گرفته و بخش قابل توجهی از اقدامات انجام‌شده در حوزه تجارت خارجی و مرز حاصل همین هماهنگی‌هاست.

وی ادامه داد: در جلسات برگزارشده در سطح ملی از جمله در وزارت امور خارجه نیز بر سطح بالای هماهنگی میان دستگاه‌های استان در حوزه تجارت خارجی و مرزی تأکید شده است.

معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خراسان جنوبی با تأکید بر ضرورت ارتقای زیرساخت‌های مرزی گفت: بخشی از زیرساخت‌های موجود بر اساس حجم مبادلات سال‌های گذشته ایجاد شده، اما با افزایش تجارت و شکل‌گیری ظرفیت‌های جدید، این زیرساخت‌ها نیازمند توسعه و متناسب‌سازی با شرایط فعلی هستند.

وی افزود: خراسان جنوبی از طولانی‌ترین مرزهای مشترک کشور با افغانستان برخوردار است و برای استفاده حداکثری از این ظرفیت، بخشی از نیازهای زیرساختی باید در داخل استان و بخشی نیز در سطح ملی پیگیری شود.

شریعتی‌فر گفت: موضوعاتی که در داخل استان قابل حل و پیگیری است، از سوی مدیریت استان دنبال خواهد شد، اما مواردی که نیازمند تغییر مقررات، تصمیم‌گیری در سطح ملی یا تأمین منابع مالی است، باید در سطح عالی کشور مطرح و درباره آنها تصمیم‌گیری شود.

وی خاطرنشان کرد: انتظار می‌رود مسائل و چالش‌های اولویت‌دار استان که در کوتاه‌مدت یا میان‌مدت قابلیت حل دارند، به‌صورت مشخص احصا و برای طرح در سطح ملی به دولت منتقل شوند تا ظرفیت مرز خراسان جنوبی به شکل حداکثری مورد استفاده قرار گیرد.

نگاه خراسان جنوبی فراتر از مرز ماهیرود

معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری خراسان جنوبی همچنین بر توسعه تعاملات اقتصادی و تجاری با مناطق مختلف افغانستان تأکید کرد و گفت: رویکرد استان صرفاً محدود به تعاملات جاری در مرز نیست و توسعه ارتباط با ولایت‌های مختلف افغانستان نیز در دستور کار قرار دارد.

وی افزود: در همین راستا، ارتباط و تعامل با ولایت هلمند مورد توجه قرار گرفته و مسئولان این ولایت نیز اخیراً در خراسان جنوبی حضور داشته‌اند. همچنین ارتباط با جلال‌آباد و استفاده از ظرفیت‌های این منطقه برای توسعه تعاملات تجاری و اقتصادی با افغانستان دنبال می‌شود.

شریعتی‌فر با اشاره به طرح موضوع روابط اقتصادی با افغانستان در شورای روابط خارجی استان اظهار داشت: در این شورا بر ضرورت تحول در تعاملات خارجی با افغانستان تأکید شده است و تلاش می‌شود با توسعه این روابط، ظرفیت‌های اقتصادی، تجاری و مرزی خراسان جنوبی بیش از گذشته در خدمت توسعه مبادلات کشور قرار گیرد.

مجموع این دیدگاه‌ها نشان می‌دهد که ماهیرود و سایر گذرگاه‌های مرزی خراسان جنوبی، تنها نقاط عبور کالا نیستند، بلکه می‌توانند به حلقه‌ای مؤثر در زنجیره تجارت زمینی ایران با افغانستان و بازارهای پیرامونی تبدیل شوند؛ مشروط بر اینکه توسعه زیرساخت‌ها متناسب با رشد مبادلات پیش برود، موانع اداری و مقرراتی کاهش یابد و مسائل نیازمند تصمیم‌گیری ملی با زمان‌بندی و مسئول مشخص پیگیری شود.

بر این اساس، تبدیل مزیت جغرافیایی خراسان جنوبی به مزیت واقعی تجاری و لجستیکی، نیازمند پیوند میان ظرفیت‌های موجود، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، تسهیل فرآیندهای مرزی، توسعه روابط اقتصادی با افغانستان و اتخاذ تصمیم‌های مشخص در سطح ملی است؛ مسیری که می‌تواند جایگاه ماهیرود را در تجارت زمینی ایران بیش از گذشته تقویت کند.

انتهای پیام/254