سفر در عصر الگوریتم ها؛آیا هوش مصنوعی مقصد بعدی ما را انتخاب می کند؟
- اخبار بازار
- اخبار سازمانها و شرکتها
- 19 مرداد 1405 - 13:45
تا چند سال پیش، انتخاب مقصد سفر بیشتر به تجربه دوستان، پیشنهاد خانواده، عکس های مجلات یا جستجوی چند باره در اینترنت وابسته بود. امروز اما کافی است چند ویدئوی سفر را در شبکه های اجتماعی ببینیم تا مقصدی که حتی نامش را نمی دانستیم، ناگهان به یکی از گزینه های جدی سفر تبدیل شود. پشت این اتفاق ساده، الگوریتم هایی قرار دارند که رفتار کاربران را تحلیل می کنند و محتوایی را مقابل چشمشان می گذارند که احتمالا بیشتر دوست دارند.
حالا پای هوش مصنوعی هم به این ماجرا باز شده است؛ فناوری که می تواند نه تنها مقصد، بلکه زمان سفر، محل اقامت، مسیر رفت و آمد و حتی برنامه روزانه مسافر را پیشنهاد دهد. سوال اینجاست که آیا هنوز خودمان مقصد سفر را انتخاب می کنیم یا الگوریتم ها آرام آرام این انتخاب را برایمان انجام می دهند؟
زمانی مقصد سفر را خودمان انتخاب می کردیم
انتخاب مقصد در گذشته مسیر نسبتا مشخصی داشت. کسی که قصد سفر داشت، معمولا سراغ تجربه اطرافیان می رفت، از آژانس های مسافرتی مشورت می گرفت یا درباره مقصدی که از قبل در ذهن داشت تحقیق می کرد. اگر کسی نام شهری را نمی دانست، احتمال اینکه ناگهان آن را به عنوان مقصد سفر انتخاب کند، چندان زیاد نبود.
اما اینترنت این معادله را تغییر داد و شبکه های اجتماعی تغییر بزرگ تری ایجاد کردند. امروز ممکن است فردی در حال تماشای ویدئوهای معمولی باشد و ناگهان با تصاویر یک شهر، ساحل یا روستای کمترشناخته شده مواجه شود. چند ویدئو بعد، همان مقصد به چیزی تبدیل می شود که کاربر درباره اش جستجو می کند.
در این میان، مرز میان «پیدا کردن یک مقصد» و «پیشنهاد گرفتن برای مقصد» هر روز باریک تر می شود.
الگوریتم ها چطور سلیقه سفر ما را می شناسند؟
الگوریتم های پیشنهاد دهنده برای شناخت علایق کاربران نیازی ندارند که مستقیما از آن ها بپرسند کجا را برای سفر دوست دارند. رفتار آنلاین فرد اطلاعات زیادی در اختیار این سیستم ها قرار می دهد؛ اینکه چه محتوایی را بیشتر می بیند، روی چه پست هایی مکث می کند، چه ویدئوهایی را ذخیره می کند و چه موضوعاتی را جستجو می کند.
اگر کاربری مرتب محتوای مربوط به سفرهای ساحلی ببیند، احتمال دارد پیشنهادهای بعدی او هم در همین مسیر باشد. برای فرد دیگری که به شهرهای تاریخی علاقه دارد، محتوای کاملاً متفاوتی نمایش داده می شود.
در نتیجه، چیزی که ما به عنوان «انتخاب شخصی» تجربه می کنیم، ممکن است تا حدی نتیجه انتخاب هایی باشد که الگوریتم پیش از ما انجام داده است؛ یعنی ابتدا گزینه ها را محدود می کند و بعد ما از میان همان گزینه ها انتخاب می کنیم.
از اینستاگرام تا هوش مصنوعی؛ انتخاب مقصد هوشمندتر شده است؟
شبکه های اجتماعی بیشتر به ما نشان می دهند که دیگران کجا رفته اند، چه چیزی دیده اند و چه تجربه ای داشته اند. هوش مصنوعی می تواند یک قدم جلوتر برود و بر اساس اطلاعاتی که از خودمان دریافت می کند، پیشنهاد شخصی تری ارائه دهد.
فرض کنید فردی برای یک سفر پنج روزه به دنبال مقصدی با آب و هوای مناسب، جاذبه های تاریخی، غذاهای متنوع و هزینه متوسط باشد. به جای اینکه ساعت ها صفحات مختلف را بررسی کند، می تواند همین خواسته ها را در اختیار یک ابزار هوش مصنوعی قرار دهد و چند مقصد متناسب با معیارهایش دریافت کند.
این تغییر مهمی است. در گذشته سوال اصلی این بود که «چه مقصدهایی وجود دارند؟» اما حالا می توان پرسید: «با توجه به شرایط من، کدام مقصد مناسب تر است؟»
حتی مراحل بعدی هم می تواند تحت تاثیر این فناوری قرار بگیرد؛ از پیدا کردن محل اقامت و طراحی برنامه روزانه گرفته تا بررسی مسیرهای حمل و نقل و گزینه های پروازی. انتخاب بلیط هواپیما نیز می تواند بخشی از همین فرایند باشد؛ برای مثال، مسافر می تواند گزینه های مختلف زمان پرواز را با برنامه سفرش مقایسه کند و ببیند کدام انتخاب با مدت اقامت و برنامه ای که در نظر گرفته، هماهنگ تر است.
البته پیشنهاد هوش مصنوعی نباید با تصمیم نهایی اشتباه گرفته شود. اطلاعات مربوط به قیمت، قوانین سفر، شرایط پرواز و سایر جزئیات همچنان باید از منابع معتبر بررسی شوند.
روی دیگر ماجرا؛ وقتی الگوریتم ها همه را به یک مقصد می فرستند
استفاده گسترده از الگوریتم ها یک سوال دیگر هم ایجاد میکند: اگر میلیون ها نفر برای انتخاب سفر از سیستم های مشابه استفاده کنند، آیا مقصدهای محبوب باز هم محبوب تر نمی شوند؟
این اتفاق را می توان در شبکه های اجتماعی تا حدی مشاهده کرد. یک مقصد با انتشار چند ویدئوی پربازدید می تواند ناگهان در فهرست انتخاب تعداد زیادی از گردشگران قرار بگیرد. بعد، عکس ها و ویدئوهای بیشتر تولید می شود و این چرخه دوباره ادامه پیدا می کند.
مشکل زمانی ایجاد می شود که تمرکز گردشگران روی چند مقصد محدود افزایش پیدا کند. فشار بر زیرساخت های شهری، شلوغی جاذبه ها، افزایش تقاضا برای اقامت و تغییر سبک زندگی ساکنان محلی می تواند از پیامدهای این روند باشد.
از سوی دیگر، مقصدهایی که کمتر در معرض توجه الگوریتم ها قرار می گیرند ممکن است با وجود ظرفیت های گردشگری مناسب، کمتر دیده شوند.
مسافر آینده؛ انتخاب گر یا انتخاب شده؟
احتمالا قرار نیست هوش مصنوعی به این زودی جای مسافر را بگیرد. چیزی که در حال تغییر است، بیشتر نقش مسافر در فرایند تصمیم گیری است.
مسافر گذشته باید اطلاعات را از منابع مختلف جمع می کرد، گزینه ها را کنار هم می گذاشت و در نهایت تصمیم می گرفت. مسافر امروز می تواند بخش زیادی از این کار را به ابزارهای هوشمند بسپارد و زمان بیشتری برای بررسی و انتخاب نهایی داشته باشد.
اگر همیشه به جای جستجوی مستقل، همان پیشنهادهایی را بپذیریم که الگوریتم مقابل ما قرار می دهد، ممکن است به تدریج انتخاب های سفرمان هم شبیه پیشنهادهای همان سیستم شود.
شاید به همین دلیل، سوال مهم آینده فقط این نباشد که «هوش مصنوعی چه مقصدی را به من پیشنهاد می کند؟» بلکه باید پرسید: «چرا این مقصد را به من پیشنهاد کرده است؟»
"این مطلب تبلیغاتی است"