به گزارش خبرگزاری تسنیم از زنجان،استان زنجان با تکیه بر مزیت‌های جغرافیایی و پتانسیل‌های نهفته تاریخی، در مسیر یک تحول جدی زیرساختی قرار گرفته است. معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری زنجان با هدف گذار از چالش‌های موجود و بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت‌های بومی، پیگیری نهضتی را در حوزه‌های کلیدی از جمله «انرژی‌های پاک» و «صنعت گردشگری» آغاز کرده است تا علاوه بر افزایش بهره‌وری اقتصادی، رفاه عمومی و ماندگاری مسافران در این استان ارتقا یابد.

در همین راستا، مسعود بیات‌منش، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار زنجان، در گفت‌وگو با تسنیم، برنامه‌های راهبردی مدیریت ارشد استان را تبیین کرد. وی ضمن تشریح جزئیات هدف‌گذاری تولید 2000 مگاوات برق خورشیدی و الزامات صنایع انرژی‌بر، بر ضرورت احیای زیرساخت‌های گردشگری، رفع موانع موجود در پروژه‌های نیمه‌تمام استان و بهره‌گیری از توان بخش خصوصی و دانش‌بنیان تاکید کرد که مشروح این مباحث در ادامه می‌آید.

جهش 75 درصدی اعتبارات عمرانی زنجان

مسعود بیات‌منش، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار زنجان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در زنجان، به تشریح آخرین وضعیت زیرساخت‌ها، اعتبارات و پروژه‌های نیمه‌تمام استان پرداخت که مشروح این پرسش و پاسخ در ادامه می‌آید:

تسنیم: آقای بیات منش، به عنوان سوال نخست، وضعیت تخصیص اعتبارات عمرانی استان در سال جاری چگونه است و نسبت به سال‌های گذشته چه تغییری داشته است؟

بیات‌منش:  الفبا و مبنای توسعه، تامین مالی است. سیستم تامین مالی پروژه‌های عمرانی در کشور بر این اساس است که دولت از منابع عمومی و درآمدهای نفتی و غیرنفتی، بخشی را صرف هزینه‌های جاری و بخشی را صرف پروژه‌های عمرانی زیربنایی و روبنایی می‌کند. استان زنجان 1.3 درصد جمعیت و 1.3 درصد مساحت کشور را دارد که قاعدتا باید همین سهم را از بودجه داشته باشد، اما با پیگیری‌های انجام شده، سهم استان از کل اعتبارات کشور در سال 1405 به حدود 1.7 درصد رسیده است، در حالی که در سال‌های گذشته این عدد حدود 1.5 درصد بود.

به لحاظ عددی، در سال 1403 مجموع اعتبارات استانی و ملی ما حدود 5.1 همت (5100 میلیارد تومان) بود. در سال 1404 این عدد به 6.6 همت رسید اما در سال 1405 با جهشی 75 درصدی، این اعتبار را به 11.4 همت رسانده‌ایم که بخشی از این افزایش ناشی از مصوبات سفر ریاست‌جمهوری است.

تسنیم: آیا این 11 هزار میلیارد تومان برای اتمام پروژه‌های نیمه‌تمامی که از گذشته به ارث رسیده، کفایت می‌کند؟

بیات‌منش: واقعیت این است که علیرغم این افزایش، عددها نسبت به نیاز ما کم است. برای مثال، فقط در بخش آب استان به 60 تا 70 همت و در بخش راه به 30 همت منابع نیاز داریم. اما در مورد 11 همت اعتبار فعلی باید شفاف بگویم که کل این مبلغ برای پروژه‌های نیمه‌تمام در نظر گرفته شده و پروژه جدیدی شروع نکرده‌ایم.

ما 340 پروژه نیمه‌تمام استانی داریم که در سطح استان پراکنده‌اند. برنامه‌ریزی ما این است که تا پایان سال 1406 تمامی این 340 پروژه به اتمام برسد. برای تکمیل این پروژه‌ها کلا 8 همت منابع نیاز است که 4 همت آن را در سال جاری و مابقی را برای سال آینده پیش‌بینی کرده‌ایم.

تسنیم: تفکیک این 11 هزار میلیارد تومان بین پروژه‌های ملی و استانی به چه صورت است؟

بیات‌منش: از این 11 همت، تقریبا 4 همت متعلق به پروژه‌های استانی است که برای همان 340 پروژه هزینه می‌شود. مابقی که حدود 7 همت است، به 27 پروژه ملی و ردیف‌دار ما اختصاص دارد. پروژه‌های استانی عمدتا کوچک‌مقیاس هستند، مانند مدارس، ورزشگاه‌ها، کتابخانه‌ها و پروژه‌های عمران روستایی که مبالغی بین 5 تا 100 میلیارد تومان نیاز دارند. اختیار این پروژه‌ها با استان است و تمام تلاش ما این است که شاخص‌های باقیمانده در حوزه‌هایی مثل نوسازی مدارس را با این اعتبارات ارتقا دهیم و پرونده پروژه‌های نیمه‌تمام استانی را ببندیم.

تسنیم: با توجه به سفر اخیر وزیر نیرو، وضعیت تامین آب و سدهای در حال ساخت استان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

بیات‌منش: تامین آب یکی از حیاتی‌ترین موضوعات استان در کنار سایر پروژه‌های نیمه‌تمام است. بازدید وزیر نیرو از سدهای در حال ساخت نشان‌دهنده اهمیت این حوزه است که در بخش بعدی به تفصیل به وضعیت سدها و پروژه‌های آبی خواهیم پرداخت.

زنجان به سمت تامین آب سطحی می‌رود

تسنیم: در ادامه عرایض قبلی، بفرمایید مهم‌ترین نیاز استان برای اتمام پروژه‌های ملی در چه بخش‌هایی متمرکز است؟

بیات‌منش: عمده نیاز استان برای اتمام پروژه‌های ملی در دو بخش اصلی آب و راه است. در حوزه آب، چاره‌ای نداریم جز اینکه به سمت روش‌های جدید تامین منابع برویم. به همین دلیل، دو روش به‌صورت جدی در حال پیگیری است و جلسات هفتگی با ریاست خود آقای استاندار برگزار می‌شود.

یکی از این روش‌ها مولدسازی دارایی‌های مازاد استان است. زمین‌های مازاد زیادی وجود دارد که نگهداری آنها هزینه دارد، بنابراین اجازه داده شده این املاک تغییر کاربری پیدا کند، ارزش‌افزایی شود، فروخته شود و منابع حاصل از آن برای تکمیل پروژه‌های عمرانی هزینه شود. این یک منبع بسیار خوب است و هر هفته در جلسه‌ای که با دبیری دوستان اقتصاد و دارایی برگزار می‌شود، زمین‌های جدید اضافه می‌شود و منابع جدیدی پیش‌بینی می‌کنیم. برآورد ما این است که تا پایان سال، این منبع بتواند به اندازه منابع عمومی که از سازمان برنامه و بودجه دریافت می‌کنیم، برای استان ایجاد ظرفیت کند. این موضوع را در پروژه‌های مصوب سفر ریاست‌جمهوری نیز تعهد کرده‌ایم.

تسنیم: درباره روش دوم تامین منابع که به سرمایه‌گذاری بخش خصوصی اشاره کردید، توضیح می‌دهید؟

بیات‌منش: بله، بحث دوم سرمایه‌گذاری است. نمونه روشن آن پروژه سد مشمپا است که یکی از نخستین پروژه‌های بخش آب کشور به شمار می‌رود که کل احداث سد با مدل سرمایه‌گذاری بخش خصوصی پیش می‌رود. در این مدل، سرمایه‌گذار اعلام کرده که تامین منابع این پروژه را انجام می‌دهد.

برای این سد، بخش اول 8 همت منابع نیاز دارد تا به آبگیری اولیه برسد و یک 8 همت دیگر هم برای مرحله دوم آبگیری لازم است. هر دو بخش با توافق وزارت نیرو و سرمایه‌گذار، یعنی شرکت ماهان و شریک آن که قرارگاه خاتم است، پیش می‌رود و پروژه هم بحمدالله آغاز شده است. ما ناچاریم برای تامین منابع به سمت چنین روش‌هایی برویم.

تسنیم: اساسا چرا استان زنجان این‌قدر بر ساخت سد و مدیریت آب تاکید دارد؟

بیات‌منش: سدها را برای این می‌سازیم که آب‌های سطحی جمع‌آوری و مدیریت شود و به‌عنوان یک منبع پایدار نگهداری شود؛ منبعی برای آب شرب، آب صنعت و تنظیم‌گری آب کشاورزی.

حدود 50 درصد کشاورزی استان در حاشیه رودخانه‌های قزل‌اوزن و زنجان‌رود انجام می‌شود. وقتی سدهای مطمئنی داشته باشیم، آب مطمئن در اختیار خواهیم داشت و می‌توانیم جریان رودخانه را به شکل کنترل‌شده حفظ کنیم. این موضوع هم از نظر محیط‌زیستی به نفع استان است و هم از نظر تامین آب پایدار برای کشاورزی.

ما برای کشاورزی استان حدود یک میلیارد مترمکعب تخصیص آب داریم که برای 170 هزار هکتار اراضی آبی کفایت می‌کند، اما در برخی نقاط مثل شهرستان طارم، وقتی رودخانه زنجان‌رود در تیرماه و مردادماه خشک می‌شود، کمبود آب به‌شدت احساس می‌شود. اگر سد داشته باشیم، آب ذخیره می‌شود و به‌تدریج و مدیریت‌شده رهاسازی خواهد شد تا همیشه در رودخانه‌ها آب روان باشد.

تسنیم: برخی در استان گیلان نسبت به بهره‌برداری از رودخانه قزل‌اوزن و سدهای بالادست دغدغه‌هایی دارند. پاسخ شما چیست؟

بیات‌منش: طبیعی است که هر استان دنبال منافع و برنامه‌های توسعه‌ای خود باشد. ما هم در بحث آب، با استان‌های دیگر شراکت داریم. حدود 70 درصد مساحت استان در حوزه رودخانه زنجان‌رود و سد سفیدرود قرار دارد و ما با 7 استان در این حوزه شریک هستیم. عمده حوزه سد سفیدرود نیز در استان زنجان قرار دارد.

در گذشته تقسیم‌بندی‌هایی براساس نیاز استان‌ها انجام شده و طبیعتا کشور هم در تامین امنیت غذایی، به‌ویژه در حوزه برنج، ملاحظات خودش را دارد. اما ساخت سدها نباید نگرانی ایجاد کند؛ اگر مطالعات دقیق و برنامه‌ریزی‌ها درست باشد، این اقدامات به نفع همه استان‌ها و مردم خواهد بود. اکولوژی رودخانه به‌گونه‌ای است که سرشاخه‌های متعددی در طول مسیر آن را تغذیه می‌کنند، بنابراین نباید صرفا نگاه بخشی و استانی داشت. مهم این است که مدیریت درست بر منابع آب اعمال شود.

تسنیم: با توجه به این توضیحات، برنامه استان برای رسیدن به پایداری کامل در تامین آب چیست؟

بیات‌منش: برای اینکه استان زنجان به پایداری کامل در تامین آب، به‌ویژه آب شرب و سلامت مردم برسد، باید تکیه خود را از آب زیرزمینی به آب سطحی و سدها منتقل کند. برنامه کلان استان این است که حدود یک میلیارد مترمکعب آب تنظیم‌شده در اختیار داشته باشیم. با ساخت تمام سدهایی که برای استان برنامه‌ریزی و در وزارت نیرو مصوب شده، به این هدف خواهیم رسید.

از این یک میلیارد مترمکعب، حدود 200 میلیون مترمکعب برای آب شرب و صنعت استان در نظر گرفته شده است. بنابراین باید وابستگی خود را به آب‌های زیرزمینی، به‌ویژه در بخش آب شرب که مستقیما با زندگی مردم مرتبط است، کاهش دهیم و به سمت آب‌های سطحی برویم.

تسنیم: وضعیت سدهای مهم استان در این مسیر چگونه است؟

بیات‌منش: سدهای متعددی در استان برنامه‌ریزی شده است. برای نمونه، سد بلببین آبگیری شده و کار آن به پایان رسیده است. سد مراش نیز امسال آبگیری اولیه خواهد داشت و دو سال بعد به مرحله تکمیل می‌رسد. وقتی آبگیری اولیه انجام شود، مدیریت منابع آب از این محل آغاز می‌شود.

سد مشمپا هم از دیگر پروژه‌های مهم استان است که حدود 400 میلیون مترمکعب حجم ذخیره خواهد داشت. این سد در قالب یک برنامه دوساله طراحی شده تا آبگیری اولیه آن تا پایان دولت انجام شود و یک تا یک و نیم تا دو سال بعد، مرحله بعدی آبگیری آن تکمیل شود.

سد تهم نیز حدود 100 میلیون مترمکعب حجم دارد، اما باید برای علاج‌بخشی آن هم برنامه‌ریزی شود تا مخزن موجود تقویت شود. علاوه بر این، سدهای کوچک‌مقیاس هم برای تامین آب شرب محلی در دستور کار قرار دارد.

تسنیم: درباره سد شهریار هم توضیح دهید؛ این سد چه نقشی در آینده آب استان خواهد داشت؟

بیات‌منش: سد شهریار که در ورودی استان زنجان قرار دارد، حدود 700 میلیون مترمکعب حجم آب خواهد داشت. اگر این سد ساخته شود، نگرانی شهرستان طارم از بابت آب کشاورزی تا حد زیادی برطرف خواهد شد. نظر کارشناسی من این است که استان به‌تدریج باید از آب زیرزمینی فاصله بگیرد و به سمت بهره‌گیری از آب سطحی و سدها حرکت کند.

البته در این مسیر، باید ملاحظات محیط‌زیستی هم به‌دقت رعایت شود تا خدای نکرده به منابع زیرزمینی آسیب وارد نشود و تبعاتی مانند تشدید خشکسالی به‌وجود نیاید. ما باید با جهاد و تلاش عمرانی پیش برویم، اما همزمان از طبیعت و منابع آبی هم صیانت کنیم.

تولید 2000 مگاوات برق خورشیدی در زنجان

تسنیم: در بحث زیرساخت‌های انرژی استان، وضعیت نیروگاه‌ها چگونه است و برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی چه برنامه‌ای دارید؟

بیات‌منش: در حال حاضر استان زنجان از نظر زیرساخت‌های شبکه انتقال و پست‌ها وضعیت مطلوبی دارد و نیروگاه‌های فعلی استان مانند نیروگاه سلطانیه و آریان نیز عملکرد خوبی دارند. اما در برنامه کلان، هدف‌گذاری کرده‌ایم که ظرفیت تولید نیروگاه‌های خورشیدی در استان را تا سقف 2000 مگاوات برسانیم. این مسیر هم عملیاتی شده و زمین‌های مورد نیاز تامین گشته است. نکته مهم این است که به دلیل سودآور بودن این سرمایه‌گذاری، بخش خصوصی با جدیت وارد میدان شده است.

تسنیم: تکلیف صنایع بزرگ استان در برنامه هفتم توسعه برای تامین برق چیست؟

بیات‌منش: طبق تکلیف برنامه هفتم توسعه، صنایع انرژی‌بر استان از جمله فولادی‌ها، صنایع روی، آجر و سیمان ملزم هستند بخشی از برق مصرفی خود را از طریق انرژی خورشیدی تامین کنند. این صنایع خود پیگیر اجرای این تکلیف هستند. همچنین بخش‌های دولتی، سازمان ساتبا و وزارت نیرو برنامه‌های خوبی برای ساختمان‌های مهم دارند؛ به‌طوری‌که 140 ساختمان و مرکز مهم استان باید به سمت تامین برق خورشیدی بروند و در بخش مدارس نیز برای 500 مدرسه برنامه‌ریزی کرده‌ایم که با امکانات دولتی به برق خورشیدی متصل شوند.

تسنیم: شرایط برای استفاده مردم از پنل‌های خورشیدی خانگی چگونه است؟ آیا سرمایه‌گذاری در این بخش صرفه اقتصادی دارد؟

بیات‌منش: این بخش بهترین فرصت برای مشارکت مردم است. هر شهروند می‌تواند در پشت‌بام منزل خود یک پنل 5 کیلوواتی نصب کند که برای این کار تسهیلات بانکی نیز اعطا می‌شود. شاید سوال شود چرا 5 کیلووات؛ این سقف ظرفیت استاندارد برای منازل است.

درباره صرفه اقتصادی نیز باید گفت که این طرح کاملاً سودآور است. قیمت خرید برق مسکونی توسط مردم از دولت، حدود 500 تومان به ازای هر کیلووات است که در مصرف بالا تصاعدی می‌شود، اما دولت برق تولیدی مردم را با قیمتی بسیار بالاتر (حدود 5 تا 6 هزار تومان) خریداری می‌کند. یعنی مردم برق را ارزان می‌خرند و برق خورشیدی خود را گران‌تر به دولت می‌فروشند. این مابه‌التفاوت باعث می‌شود که اصل سرمایه‌گذاری انجام شده توسط شهروندان، ظرف مدت 3 تا 5 سال به آن‌ها بازگردد و پس از آن، یک درآمد مستمر و پایدار برای خانوار ایجاد شود.

تسنیم: آیا در آینده نگرانی بابت کاهش تولید به دلیل هزینه‌های نگهداری وجود ندارد؟

بیات‌منش: خیر، اتفاقاً همین که شهروندان خود بهره‌بردار و فروشنده برق به شبکه هستند، بهترین انگیزه برای حفظ و نگهداری از این سیستم‌هاست. دولت نیز با سیاست خرید تضمینی برق، بستر این درآمد پایدار را فراهم کرده است. ما در زنجان با اتکا به ظرفیت‌های بخش خصوصی و مشارکت مردم، در مسیر گذار به انرژی‌های پاک حرکت می‌کنیم تا علاوه بر تامین پایدار برق، فرصت‌های اقتصادی جدیدی نیز برای استان ایجاد شود.

توسعه زیرساخت‌های گردشگری زنجان/ بودجه 100 میلیاردی برای احیای منطقه گاوازنگ

تسنیم: استان زنجان با توجه به قدمت تاریخی و ظرفیت‌های طبیعی، چه برنامه‌ای برای توسعه زیرساخت‌های گردشگری به‌ویژه در بخش اقامتی و هتل‌سازی دارد؟

بیات‌منش: استان زنجان به واسطه آثار تاریخی مانند گنبد سلطانیه، ظرفیت‌های کوهستانی و صنایع دستی‌اش، پتانسیل بالایی دارد. با این حال، ما در بخش هتل‌سازی و امکانات رفاهی با کمبودهایی مواجه هستیم. راهکار ما برای تشویق سرمایه‌گذاران، ارائه مشوق‌های قانونی است؛ از جمله اینکه تمامی شهرداری‌ها مکلف شده‌اند هزینه پروانه و عوارض ساخت هتل‌ها را برای سرمایه‌گذاران رایگان کنند. همچنین طبق قانون، دولت ظرفیت واگذاری زمین‌های مورد نیاز برای پروژه‌های گردشگری با قیمت حداقل کارشناسی و به صورت پنج‌ساله را دارد که باید از این ظرفیت‌ها استفاده شود.

تسنیم: در مورد منطقه گاوازنگ که برای مدتی طولانی بلاتکلیف و تعطیل بود، چه اقدامی انجام شده است؟

بیات‌منش: منطقه گاوازنگ به دلیل ظرفیت وجود مزار مطهر شهدای گمنام و بازدیدهای گسترده شهروندان، اهمیتی راهبردی دارد. متاسفانه در سنوات گذشته به دلیل مشکلات حقوقی و عدم نگهداری صحیح، این منطقه با رکود و گلایه‌های مردم مواجه شد. اما با کمک دستگاه‌های نظارتی، مشکلات حقوقی حل شد و این منطقه از «سازمان همیاری» و «راه و شهرسازی» تحویل شهرداری زنجان گردید. در بودجه امسال شورای شهر و شهرداری زنجان، مبلغ 100 میلیارد تومان برای بازسازی، جبران نواقص و احیای این منطقه پیش‌بینی شده است. من بابت عقب‌ماندگی‌های گذشته و وضعیت فعلی که باعث گلایه همشهریان شده، از طرف تمامی دست‌اندرکاران عذرخواهی می‌کنم.

تسنیم: برای سایر پروژه‌های گردشگری مانند سلطانیه یا زنجان‌رود چه برنامه‌ای دارید؟

بیات‌منش: ما برای زنجان‌رود و سلطانیه طرح‌های ویژه‌ای داریم. سازمان همیاری شهرداری‌ها احیا شده و هلدینگ گردشگری آن نیز برنامه‌ریزی شده است. امروز صبح نیز جلسه‌ای با شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در پارک علم و فناوری دانشگاه علوم پایه داشتیم تا پلتفرم‌های راهنمای گردشگر را ایجاد کنیم. هدف ما افزایش ماندگاری مسافر در استان است.

تسنیم: در پایان، چشم‌انداز شما برای دستیابی به این اهداف چیست؟

بیات‌منش: انجام این کارها نیازمند عزم همگانی و یک نگاه عمومی است و با نگاه‌های بخشی به نتیجه نمی‌رسد. ما برنامه مفصلی داریم که با حضور شهرداران استان، به‌ویژه شهردار زنجان و مدیرکل میراث فرهنگی و همچنین بخش خصوصی و اتاق گردشگری پیگیری خواهد شد. ان‌شاءالله با همت، فرهنگ‌سازی و جهاد کاری، شاهد شتاب‌گیری توسعه گردشگری در استان زنجان خواهیم بود.

انتهای پیام/