ساحل غربی یمن؛ جبهه‌ای که انصارالله نمی‌خواهد در آن غافلگیر شود

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، انصارالله در حالی پس از دو روز تمرکز عملیات‌های پیشدستانه بر شرق یمن و به ویژه مأرب، در 24 ساعت گذشته تمرکز خود را به سمت الخوخه و ساحل غربی منتقل کرده که نشانه‌هایی از تحرک جدید نیروهای وابسته به عربستان در این منطقه دیده می‌شود. این تغییر محور، بیش از آنکه یک جابه‌جایی معمول در میدان باشد، می‌تواند نشانه آغاز تلاش جدید ریاض برای باز کردن یک جبهه علیه انصارالله باشد؛ تلاشی که این بار پیش از آغاز رسمی عملیات، با واکنش انصارالله مواجه شده است.

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، انصارالله در چند موج حمله، زیرساخت‌ها و انبارهای مهمات نیروهای وابسته به عربستان در الخوخه را با موشک‌های بالستیک، پهپاد و شناورهای بدون سرنشین هدف قرار داده است. منابع نزدیک به انصارالله می‌گویند این حملات، هم‌زمان با ورود گروهی از افسران سعودی به منطقه و آماده‌سازی نیروهای تحت حمایت ریاض برای آغاز عملیات علیه مواضع انصارالله انجام شده است.

اگر این گزارش‌ها درست باشد، پیام حملات اخیر روشن است: انصارالله منتظر آغاز عملیات نمانده و تلاش کرده است پیش از شکل‌گیری موج جدید حمله، بخشی از ظرفیت عملیاتی طرف مقابل را هدف قرار دهد.

اهمیت ساحل غربی برای عربستان را نیز باید در همین چارچوب دید. شرق صنعا، با وجود اهمیت راهبردی، به دلیل جغرافیای کوهستانی منطقه، زمین مناسبی برای پیشروی سریع نیروهای وابسته به ائتلاف نیست. اما ساحل غربی شرایط متفاوتی دارد؛ زمین باز، امکان پشتیبانی دریایی و هوایی و دسترسی به مسیرهای ساحلی، این منطقه را به گزینه‌ای عملی‌تر برای اجرای عملیات زمینی تبدیل می‌کند.

مهم‌تر از همه، ساحل غربی به بندر الحدیده منتهی می‌شود؛ منطقه‌ای که از نظر اقتصادی و راهبردی برای انصارالله اهمیت ویژه دارد. سعودی‌ها نمی‌توانند در شرایط فعلی به سادگی سناریوی سقوط زمینی صنعا را دنبال کنند، اما ایجاد فشار بر ساحل غربی و نزدیک شدن به الحدیده، می‌تواند فشار نظامی و اقتصادی قابل توجهی ایجاد کند. تجربه پیشروی نیروهای ائتلاف عربی در سال‌های گذشته تا محدوده الحدیده نیز نشان داده است که چنین سناریویی، دست کم از نظر عملیاتی، برای طراحان نظامی سعودی کاملاً دور از دسترس نیست.

اما مشکل اصلی ریاض اینجاست که یمن امروز با یمن سال 2017 تفاوت اساسی دارد.

انصارالله امروز نیرویی است که سال‌ها جنگ را پشت سر گذاشته، تجربه گسترده‌ای در مقابله با ائتلاف عربی به دست آورده و توانایی‌های موشکی، پهپادی و دریایی خود را به شکل محسوسی توسعه داده است؛ بنابراین، هرگونه تلاش برای تکرار الگوی عملیات ساحل غربی در سال‌های ابتدایی جنگ، با همان محاسبات گذشته انجام نخواهد شد.

در واقع، جغرافیای باز ساحل غربی اگرچه برای نیروهای مهاجم یک مزیت محسوب می‌شود، اما هم‌زمان می‌تواند به یک نقطه ضعف تبدیل شود. تمرکز نیروها، انبارهای مهمات، خطوط انتقال تجهیزات و مسیرهای پشتیبانی در چنین محیطی، اهداف قابل شناسایی‌تری در اختیار انصارالله قرار می‌دهد. افزون بر این، حضور نیروی دریایی و پشتیبانی از مسیر دریا لزوماً به معنای مصون ماندن خطوط پشتیبانی نیست؛ بلکه در صورت برخورداری طرف مقابل از توانایی‌های موشکی و دریایی مناسب، خود می‌تواند به یک نقطه آسیب‌پذیری تبدیل شود.

از همین رو، ضربات اخیر انصارالله را نباید صرفاً حملاتی برای پاسخ به تحرکات طرف مقابل دانست. زمان‌بندی این حملات بیش از هر چیز اهمیت دارد. اگر ورود افسران سعودی و آماده‌سازی نیروها مقدمه یک عملیات جدید بوده باشد، حمله پیشدستانه انصارالله نشان می‌دهد که این جنبش قصد ندارد اجازه دهد جبهه ساحل غربی مانند سال‌های نخست جنگ، با غافلگیری و ابتکار عمل طرف مقابل شکل بگیرد.

این مسئله می‌تواند مهم‌ترین تفاوت میان محاسبات امروز و سال 2017 باشد. انصارالله اکنون علاوه بر تجربه میدانی، از ظرفیت اطلاعاتی و تسلیحاتی بیشتری برخوردار است و می‌تواند پیش از تبدیل شدن یک تهدید به عملیات گسترده، برای آن واکنش طراحی کند. در چنین شرایطی، باز کردن جبهه ساحل غربی ممکن است برای عربستان از نظر جغرافیایی جذاب باشد، اما لزوماً به معنای دستیابی به یک پیروزی آسان نیست.

در این میان، یک نکته دیگر نیز اهمیت دارد: فعال شدن ساحل غربی به معنای بازگشت به همان جنگی نیست که در سال‌های گذشته جریان داشت. امروز هر تحرک زمینی در این منطقه می‌تواند با مجموعه‌ای از واکنش‌های موشکی، پهپادی و دریایی مواجه شود و هزینه عملیات را به سرعت افزایش دهد. بنابراین، مسئله برای ریاض فقط میزان پیشروی نیروهایش نیست؛ بلکه این است که آیا می‌تواند در برابر واکنش‌های چندلایه انصارالله، خطوط پشتیبانی خود را حفظ کند یا خیر.

به همین دلیل، حملات اخیر را می‌توان نخستین نشانه از تلاش انصارالله برای خنثی کردن یک سناریوی جدید در ساحل غربی دانست. اگر عربستان در پی ایجاد فشار میدانی از این محور باشد، انصارالله نشان داده است که این بار قرار نیست منتظر رسیدن نیروهای مهاجم به خطوط اصلی دفاعی بماند.

ساحل غربی ممکن است برای عربستان یکی از در دسترس ترین مسیرها برای فشار بر انصارالله باشد، اما همین جبهه می‌تواند به یکی از پرهزینه‌ترین میدان‌های درگیری تبدیل شود. تفاوت اصلی با سال 2017 در همین جاست: این بار انصارالله هم تجربه جنگ را دارد، هم ابزارهای بیشتری برای پاسخ و مهم‌تر از همه، ظاهراً از تغییر جهت میدان پیش از آغاز عملیات اصلی مطلع شده است.

احمد حاجی‌صادقیان، کارشناس مسائل یمن

انتهای پیام/؛