هشدار مدیرکل انتقال خون نسبت به خطر ناترازی در سال‌های آینده

به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، مجید اکبرزاده در نشست خبری به مناسبت فرارسیدن نهم مردادماه (روز ملی اهدای خون)، به تشریح جزئیات عملکرد، دستاوردها، چالش‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای این اداره‌کل پرداخت و با اشاره به کارنامه سال گذشته این مجموعه در حوزه تولید پلاکت‌فرزیس (از فرآورده‌های حیاتی بیماران سرطانی) اظهار داشت: در سال 1404 بالغ بر 5 هزار و 700 مورد مراجعه در این بخش ثبت شد که نشان‌دهنده رشد 18 درصدی نسبت به سال قبل از آن است. از این تعداد مراجعه، 4 هزار و 818 مورد فرآورده تولید شد که در این شاخص نیز شاهد رشد بیش از 25 درصدی بوده‌ایم.

وی با بیان اینکه انتقال خون فارس با وجود تمام محدودیت‌ها عملکرد قابل قبولی در سال گذشته بر جای گذاشت، افزود: در حوزه تولید سایر فرآورده‌های خونی شامل خون کامل و پلاسما، بیش از 232 هزار و 700 نفر به مراکز اهدای خون استان مراجعه کردند که از این تعداد، بالغ بر 180 هزار اهدای خون موفق ثبت شد. این مشارکت بی‌نظیر، جایگاه دوم استان فارس در تولید فرآورده‌های خونی و پلاکت کشور را برای دومین سال متوالی تثبیت کرد.

اکبرزاده عدالت در دسترسی به خدمات انتقال خون را از سیاست‌های محوری این اداره‌کل برشمرد و گفت: یکی از برنامه‌های کلیدی ما در سال 1404، گسترش تیم‌های سیار در مناطق کم‌برخوردار و پرجمعیت بود. در همین راستا، تعداد اعزام تیم‌های سیار با رشد 11.4 درصدی نسبت به سال گذشته به یک هزار و 145 مورد رسید که خروجی آن ثبت 44 هزار و 784 اهدای موفق خون (با رشد 7 درصدی) بود.

مدیرکل انتقال خون فارس با تاکید بر اینکه اهداکنندگان سرمایه اصلی و بی‌بدیل این سازمان هستند، به چالش خروج تدریجی اهداکنندگان مستمر اشاره کرد و گفت: بسیاری از اهداکنندگان مستمر ما که سال‌ها منظم خون اهدا می‌کردند و حتی سوابق سه رقمی دارند، به دلیل افزایش سن، ابتلا به بیماری‌های مزمن یا قلبی در حال خروج از چرخه اهدای خون هستند. اگرچه آمار اهدای مستمر در سال گذشته بیش از یک درصد رشد داشت، اما جایگزینی این افراد یک ضرورت حیاتی است.

وی جوانان، بانوان و اهداکنندگان بار اول را سه گروه هدف اصلی برای جایگزینی اهداکنندگان مستمر خواند و تصریح کرد: در سال گذشته 12 هزار و 355 بانوی استان برای اهدای خون مراجعه کردند که رشد 27.95 درصدی را نشان می‌دهد؛ اما همچنان سهم بانوان از کل اهدای خون استان تنها 5.7 درصد است که نیاز به فرهنگ‌سازی جدی دارد. مشارکت جوانان در سال گذشته با 5 درصد رشد به 43 هزار و 595 نفر رسید؛ 23 هزار و 520 نفر برای نخستین‌بار اقدام به اهدای خون کردند که این شاخص رشد چشمگیر 39 درصدی را ثبت کرده است.

اکبرزاده با طرح این پرسش که آیا رشد شاخص‌های اهدای خون پاسخگوی نیاز‌های درمانی استان است یا خیر، پاسخ داد: واقعیت این است که خیر؛ امروز با افزایش شیوع بیماری‌های مزمن و سرطان‌ها و همچنین توسعه بیمارستان‌ها و تخت‌های تخصصی در سراسر استان، تقاضا برای مصرف خون و فرآورده‌های آن به شدت صعودی است.

وی هشدار داد: زنگ خطر کمبود خون از دو سال گذشته به صدا درآمده است. این یک هشدار برای یک دهه آینده نیست؛ بلکه اگر روند توسعه درمانی و افزایش بیماری‌ها به همین شکل ادامه یابد، طی 2 تا 3 سال آینده نیاز مراکز درمانی استان از ظرفیت فعلی تولید انتقال خون پیشی خواهد گرفت. رسانه‌ها باید این هشدار جدی را به گوش مسئولان و تصمیم‌گیران برسانند.

مدیرکل انتقال خون فارس در بخش دیگری از سخنان خود به ارائه آمار عملکرد ابتدای سال جاری تا ششم مردادماه پرداخت و گفت: در این مدت 78 هزار و 22 نفر به مراکز ما مراجعه کردند که منجر به ثبت 63 هزار و 163 مورد اهدای موفق شد. از این تعداد، 13 هزار و 969 نفر را بانوان، 7 هزار و 509 نفر را اهداکنندگان بار اول و 3 هزار و 987 نفر را بانوان موفق به اهدا تشکیل داده‌اند.

وی همچنین به ثبت نزدیک به 21 هزار اهدای موفق از میان 26 هزار مراجعه در بازه زمانی نوروز تا 19 فروردین‌ماه امسال اشاره کرد و یادآور شد: مردم در شرایط بحرانی همراهی فوق‌العاده‌ای دارند؛ اما نیاز به خون یک امر روزانه و همیشگی است. ذخایر خونی ما در فصول گرما و سرما، شیوع بیماری‌های تنفسی، ماه رمضان، اواخر شهریور و مهرماه، و همچنین اسفند و نوروز به دلیل کاهش مراجعات همواره با چالش مواجه می‌شود که نیازمند استمرار حضور مردم است.

اکبرزاده با تشریح اقدامات عمرانی چهار سال اخیر، اظهار کرد: در شهریور 1401 پایگاه انتقال خون لامرد پس از بیش از هشت سال وقفه و سه بار افتتاح ناموفق، فعالیت خود را به صورت رسمی آغاز کرد.

مدیرکل انتقال خون فارس افزود: در شهریور 1402 نیز پایگاه انتقال خون گراش به عنوان پایگاه خون‌گیری روزانه افتتاح شد و در سال 1403 عملیات ساخت پایگاه انتقال خون فیروزآباد آغاز گردید.

وی ادامه داد: اکنون نیز ساخت پایگاه انتقال خون فسا در دستور کار قرار دارد و زمین آن تملک شده و نقشه‌ها به تایید رسیده است؛ همچنین بخشی از اعتبار آن تامین شده و امیدواریم با همکاری دانشگاه علوم پزشکی فسا، خیران و مسئولان استان عملیات اجرایی آن آغاز شود. 

مدیرکل انتقال خون فارس همچنین از پیگیری تملک زمین برای احداث پایگاه انتقال خون آباده، تملک زمین در کازرون، نهایی شدن نقشه ساختمان انتقال خون اقلید و رایزنی برای احداث پایگاه انتقال خون در شهر صدرا خبر داد.

به گفته اکبرزاده، یکی از اتفاقات مهم سال گذشته، جابه‌جایی پایگاه انتقال خون مرودشت پس از 16 سال فعالیت در کانکس به ساختمانی استاندارد بود و از فرماندار و مسئولان استان خواست زمین مناسبی برای احداث ساختمان دائمی این مرکز اختصاص دهند.

وی با اشاره به بومی‌سازی فناوری‌های نوین آزمایشگاهی گفت: از سال 1402 امکان شناسایی گروه‌های خونی فرعی در استان فراهم شد تا عوارض تزریق خون در بیماران نیازمند به تزریق مکرر به حداقل برسد. همچنین از سال 1403 با اجرای آزمایش تخصصی و پیشرفته NAT برای تمامی اهداکنندگان، ایمنی فرآورده‌های خونی استان چند برابر شده است.

اکبرزاده یادآور شد: با وجود چالش‌های ناشی از لغو پرواز‌ها در مقاطعی از سال گذشته، روند ارسال روزانه نمونه‌های آزمایشگاهی به تهران و توزیع فرآورده‌ها حتی برای یک روز هم متوقف نشد و همکاران ما در ایام تعطیل، نوروز، شب‌های قدر (تا ساعت 2 بامداد) بدون وقفه خدمات‌رسانی کردند.

مدیرکل انتقال خون فارس بزرگترین چالش‌های پیش‌روی این اداره‌کل را کمبود شدید نیروی انسانی و فرسودگی ناوگان و تجهیزات دانست و تصریح کرد: طی 4 سال گذشته 86 نفر از نیرو‌های باسابقه ما (عمدتاً به دلیل بازنشستگی) از مجموعه خارج شده‌اند، در حالی که مجوز جذب تنها برای 6 نفر صادر شده است. هرچند نیرو‌های شرکتی و طرحی جذب شده‌اند، اما این توازن به هیچ وجه متناسب با توسعه خدمات نیست.

وی در پایان با اشاره به استاندارد‌های سخت‌گیرانه زنجیره سرما و انتقال نمونه‌ها از شهرستان‌ها به شیراز و تهران، خطاب به نمایندگان مجلس و خیرین سلامت گفت: انتقال خون تنها دستگاه حیاتی در حوزه پدافند غیرعامل است. از نمایندگان مجلس تقاضا داریم در تخصیص اعتبارات ویژه برای نوسازی ناوگان حمل‌ونقل و تجهیزات تخصصی و گران‌قیمت ما را یاری کنند. همچنین از خیرین بزرگوار می‌خواهیم تجهیز انتقال خون را به عنوان یک سرمایه‌گذاری مستقیم برای نجات روزانه ده‌ها بیمار در اولویت قرار دهند.

انتهای پیام/424