به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، مراتع به عنوان یکی از ارزشمندترین سرمایه‌های طبیعی کشور، نقشی حیاتی در حفظ تنوع زیستی، جلوگیری از فرسایش خاک، تنظیم چرخه آب و پایداری زیست‌محیطی دارند؛ اما استمرار خشکسالی‌ها، تغییرات اقلیمی و فشارهای انسانی، ضرورت اجرای برنامه‌های علمی برای احیا و تقویت پوشش گیاهی را بیش از گذشته نمایان کرده است.

در این میان، تولید بذر گونه‌های مرتعی بومی و سازگار با شرایط اقلیمی هر منطقه، یکی از مهم‌ترین پیش‌نیازهای موفقیت طرح‌های احیای منابع طبیعی به شمار می‌رود؛ ظرفیتی که استان کردستان با برخورداری از ایستگاه تولید بذر حمدالله طهماسبی دوسر، بار دیگر در مسیر تقویت آن گام برداشته است.

ایستگاه تولید بذر دوسر استان کردستان که در سال 1352 در زمینی به مساحت 198 هکتار راه‌اندازی شد، طی سال‌های فعالیت خود یکی از مراکز مهم تولید بذور مرتعی کشور بوده و نقش مؤثری در تأمین نیازهای مرتبط با اصلاح، توسعه و احیای پوشش گیاهی ایفا کرده است.

در سال‌های نخست فعالیت این مجموعه، به دلیل برخورداری از منابع آبی مناسب و اجرای سیستم آبیاری غرقابی، تولید گونه‌های مختلف مرتعی از جمله "آگروپایرون دزرتوروم، بروموس اینرمیس و سکاله مونتانوم" با ظرفیت قابل توجه انجام می‌شد و این ایستگاه به عنوان یکی از مراکز پشتیبان برنامه‌های منابع طبیعی شناخته می‌شد.

با این حال، در سال‌های بعد و به دلیل محدودیت منابع مالی، کاهش اعتبارات و مدیریت امانی، فعالیت‌های تولیدی این ایستگاه به تدریج کاهش یافت و تا سال 1397 بخش قابل توجهی از اراضی آن از چرخه بهره‌برداری خارج و به حالت بایر درآمد.

اما نقطه تحول این مجموعه، از سال 1397 رقم خورد؛ زمانی که در راستای سیاست‌های سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور و با بهره‌گیری از ظرفیت ماده 3 قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع، مدیریت این ایستگاه به مجریان واجد شرایط واگذار شد.

در همین زمینه؛ مدیرکل منابع‌طبیعی استان کردستان در گفت‌وگو با تسنیم‌ می‌گوید: این اقدام، زمینه ورود سرمایه‌گذاری‌های جدید، اجرای طرح‌های زیربنایی و بازگشت تدریجی ایستگاه به مدار تولید را فراهم کرد؛ اقدامی که با حمایت و تأکید مدیریت سازمان منابع طبیعی کشور، مسیر احیای یکی از ظرفیت‌های مهم منابع طبیعی کردستان را هموار ساخت.

بهزاد شریفی‌پور افزود: در سال‌های اخیر، اقدامات گسترده‌ای برای بازسازی و توسعه زیرساخت‌های این مجموعه انجام شده است که از جمله آن می‌توان به حفر، تجهیز و راه‌اندازی پنج حلقه چاه آب، تجهیز 112 هکتار از اراضی به سامانه‌های نوین آبیاری بارانی تحت فشار و زیرسطحی و توسعه کشت گونه‌های مختلف مرتعی اشاره کرد.

وی گفت: در این ایستگاه هم‌اکنون گونه‌هایی همچون 27 هکتار آگروپایرون، 10 هکتار سکاله مونتانوم، 6 هکتار بروموس تومنتلوس و 2 هکتار فستوکا آئروندیناسه کشت و توسعه یافته است؛ همچنین گونه‌های دارویی و خوراکی شامل آویشن دنایی، گل محمدی و زرشک نیز در سطح یک و نیم هکتار به چرخه تولید این مجموعه اضافه شده است.

شریفی‌پور بیان‌کرد: راه‌اندازی ایستگاه تحقیقات گونه‌های مرتعی با همکاری مرکز تحقیقات در سطح یک هکتار، احداث ساختمان اداری، رفاهی و آتش‌نشانی دو طبقه با زیربنای 300 متر مربع، تعمیر و نگهداری انبارها، نصب دوربین‌های پایش و ایجاد سیستم‌های حفاظتی از دیگر اقدامات انجام‌شده برای ارتقای ظرفیت این مجموعه بوده است.

وی خاطرنشان کرد: ثمره این سرمایه‌گذاری‌ها، افزایش چشمگیر تولید بذر مرتعی در ایستگاه حمدالله طهماسبی دوسر بوده است؛ به گونه‌ای که طی سال‌های چهارم تا هفتم دوره نخست احاله مدیریت، سالانه بیش از 2.5 تن بذر مرتعی تولید و علاوه بر تأمین بخشی از نیاز استان کردستان، بخشی از تولیدات به سایر استان‌های کشور ارسال شده است.

مدیرکل منابع‌طبیعی استان کردستان عنوان کرد: اکنون در نخستین سال مرحله دوم احاله مدیریت این ایستگاه، روند برداشت بذور مرتعی ادامه دارد و میزان تولید بذر در این مجموعه از مرز 5 تن عبور کرده است؛ رکوردی که نشان‌دهنده بازگشت این ظرفیت ارزشمند به جایگاه واقعی خود در حوزه منابع طبیعی است.

افزایش تولید بذور مرتعی در کردستان، علاوه بر کاهش وابستگی به منابع خارج از استان، نقش مهمی در تأمین بذر مورد نیاز طرح‌های احیای مراتع، توسعه پوشش گیاهی، اجرای پروژه‌های بیولوژیک و بیومکانیک و مقابله با تخریب سرزمین دارد.

احیای ایستگاه تولید بذر حمدالله طهماسبی دوسر را می‌توان نمونه‌ای موفق از بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی، مشارکت بخش خصوصی و مدیریت علمی منابع طبیعی دانست؛ ظرفیتی که با تداوم حمایت‌ها و سرمایه‌گذاری‌های هدفمند، می‌تواند کردستان را به یکی از قطب‌های تأمین بذور مرتعی در کشور تبدیل کند و گامی مؤثر برای حفاظت از سرمایه‌های طبیعی نسل‌های آینده باشد.

انتهای پیام/