به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، «بروکسل به‌خوبی آگاه است که اگر ایروان از اتحادیه اقتصادی اوراسیا خارج شود، وقوع یک بحران عمیق اقتصادی در ارمنستان اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.»، این هشداری است که روز گذشته از سوی سرویس اطلاعات خارجی فدراسیون روسیه صادر شد.

مسکو بار دیگر صراحتاً اعلام کرد که قصد ندارد «ثبات و بقای مقامات ارمنستانی را که به‌سمت اتحادیه اروپا پارو می‌زنند، به‌قیمت منافع اعضای اتحادیه اوراسیا تأمین کند.»

رایزنی‌های تلفنی پوتین و پاشینیان در سایه تنش‌ها

نکته قابل توجه این است که بیانیه سازمان اطلاعات خارجی روسیه بلافاصله پس از گفتگوی تلفنی میان نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه منتشر شد؛ تماسی که به‌گفته مقامات روسی، با ابتکار و درخواست طرف ارمنی صورت گرفته بود.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی رسمی کاخ کرملین، فاش کرد که یکی از محورهای اصلی این گفتگوی تلفنی، بررسی احتمال برگزاری همه‌پرسی در ارمنستان برای عضویت در اتحادیه اروپا بوده است.

پسکوف دراین‌باره خاطرنشان کرد: «تاریخ دقیقی برای برگزاری این همه‌پرسی تعیین نشده است، اما بر ضرورت تسریع در برگزاری آن تأکید شد.»

وی افزود که این همه‌پرسی باید هرچه زودتر برگزار شود تا مسیر و جهت‌گیری نهایی ارمنستان به‌روشنی مشخص گردد.

در سوی مقابل، مقامات رسمی ارمنستان روایت دیگری ارائه دادند، به‌گفته آن‌ها، پاشینیان در این تماس تأکید کرده است که «برگزاری همه‌پرسی در عمل تنها زمانی امکان‌پذیر خواهد بود که ارمنستان درخواست رسمی خود را برای عضویت به اتحادیه اروپا ارسال کند و این موضوع جنبه‌ای عینی و عملی به خود بگیرد».

پاشینیان و پوتین در این گفتگوی تلفنی که در تاریخ 27 ژوئیه انجام شد، درباره دستور کار روابط دوجانبه ارمنستان و روسیه، به‌ویژه چالش‌ها و مشکلاتی که اخیراً در روابط اقتصادی دو کشور بروز کرده است، تبادل نظر کردند.

نخست‌وزیر ارمنستان موضوع محدودیت‌های اعمال‌شده بر صادرات کالاهای ارمنی به بازار روسیه را مطرح و تأکید کرد که این اقدامات «در تضاد با چارچوب‌های حقوقی و قراردادی میان ارمنستان و روسیه و همچنین مقررات اتحادیه اقتصادی اوراسیا است». وی از همتای روس خود خواست تدابیر لازم را برای حل‌وفصل این مشکلات اتخاذ کند.

بیانیه تند اطلاعات روسیه؛ اروپا نمی‌تواند ناجی ارمنستان باشد

تحلیلگران سیاسی ارمنستان، گفتگوی تلفنی با پوتین و متعاقب آن بیانیه تند سازمان اطلاعات خارجی روسیه را در چارچوب اعمال فشار مستمر مسکو بر ایروان ارزیابی می‌کنند. آن‌ها معتقدند که بحران در روابط دوجانبه همچنان پابرجاست و چشم‌انداز روشنی برای حل آن دیده نمی‌شود،

در عین حال، برای بسیاری از ناظران جای سؤال است که چرا بیانیه‌ای با این مضمون، به‌جای آنکه از سوی نهادهای رسمی اتحادیه اوراسیا یا کشورهای عضو صادر شود، توسط سازمان اطلاعات خارجی روسیه منتشر شده است.

دفتر مطبوعاتی سازمان اطلاعات خارجی روسیه با انتشار بیانیه‌ای تحت عنوان «اتحادیه اروپا ارمنستان را به‌سوی خود می‌کشاند، اما قادر به کمک نیست»، به تشریح ابعاد این ماجرا پرداخت.

این نهاد امنیتی با استناد به اطلاعات دریافتی خود تأکید کرد: «به صفر رسیدن درآمدهای ارمنستان از محل مشارکت در همگرایی اوراسیایی، اجازه نخواهد داد که ثبات دولتمردان ارمنی که به‌سمت اتحادیه اروپا متمایل شده‌اند، از جیب و به‌هزینه سایر اعضای اتحادیه اوراسیا تأمین شود.»

در این بیانیه تصریح شده است که نهادهای اروپایی به‌خوبی واقف‌اند که مشکلات فزاینده اقتصادی در اتحادیه اروپا ـ که ناشی از سیاست تحریم‌های ضدروسی و «تمایل بیمارگونه بوروکرات‌های اروپایی برای حمایت از جنگ در اوکراین» است ـ به بروکسل اجازه نخواهد داد هزینه‌ها و خسارات میلیارد دلاری ارمنستان را جبران کند.

این نهاد اطلاعاتی افزود: «بسیاری از کشورهای اروپایی پیش از این به رهبری اتحادیه اروپا پیام داده‌اند که حاضر نیستند بازارهای خود را به‌قیمت ورشکستگی تولیدکنندگان داخلی، به‌روی کالاهای وارداتی از ارمنستان باز کنند.»

از دیدگاه مسکو، اتحادیه اروپا همچنان به دادن وعده‌های توخالی مبنی بر حمایت قاطع از ایروان ادامه خواهد داد و تأخیر در ارائه کمک‌های ملموس را با این بهانه توجیه خواهد کرد که «عضویت کامل در اتحادیه اروپا، کاملاً به عملکرد خود ارمنستان و دستاوردهای آن در مسیر همگرایی اروپایی بستگی دارد».

شروط سنگین بروکسل برای ارمنستان و وعده‌های توخالی

بر اساس ارزیابی‌های سازمان اطلاعات خارجی روسیه، اتحادیه اروپا از هم‌اکنون شروط و خواسته‌های سنگینی را پیشِ‌روی دولت پاشینیان قرار داده است؛ از جمله «کاهش حضور و نفوذ شرکت‌های روسی در بخش‌های راهبردی اقتصاد ارمنستان، قطع روابط بشردوستانه با روسیه و سرکوب مخالفان داخلی که با این چرخش سیاسی مخالف‌اند».

در این بیانیه آمده است که غربی‌ها تلاش می‌کنند با «بازی و دستکاری چشم‌انداز لغو روادید» و دادن وعده‌های خیالی مبنی بر تبدیل شدن ارمنستان به «چهارراه رفاه جهان» در آینده‌ای رؤیایی، ایروان را ترغیب و تشویق کنند.

این نهاد روسی در پایان هشدار داد: «بروکسل نباید انتظار داشته باشد که کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا اجازه ندهند کادر سیاسی ایروان غرق شود؛ آن‌ها قرار نیست ارمنستان را روی آب نگه‌دارند و اسپانسر ماراتن شنای این کشور به‌سوی اتحادیه اروپا باشند.»

نگاه جامعه ارمنستان؛ کفه سنگین ترازو به‌نفع اروپا

در بحبوحه این کشمکش‌های دیپلماتیک و بحث‌ها پیرامون برگزاری همه‌پرسی احتمالی برای انتخاب میان اتحادیه اوراسیا و اتحادیه اروپا، شبکه تلویزیونی ارمنستانی «فاکتور تی‌وی» اقدام به برگزاری یک نظرسنجی عمومی کرد.

پرسش مطرح‌شده این بود: «اگر همین یکشنبه همه‌پرسی برای انتخاب میان اتحادیه اوراسیا و اتحادیه اروپا برگزار شود، شما به کدام اتحادیه رأی خواهید داد؟»

بر اساس آخرین داده‌های به‌دست‌آمده از این نظرسنجی که بیش از 3300 نفر در آن شرکت کرده‌اند، تصویر روشنی از افکار عمومی ارمنستان به دست می‌آید: 74 درصد از شرکت‌کنندگان موافق عضویت در اتحادیه اروپا هستند، 21 درصد تمایل دارند کشورشان در اتحادیه اقتصادی اوراسیا باقی بماند و 5 درصد نیز گزینه‌ای را انتخاب نکرده‌اند.

واکنش کارشناسان ارمنی به تهدیدات روسیه

سامول ملیکستیان، کارشناس مرکز تحلیلی «شورای ارمنی» و تحلیلگر مسائل سیاسی، معتقد است که اظهارات و هشدارهای اخیر مسکو اتفاق جدیدی نیست و کاملاً در چارچوب رویه دیرینه و رفتار سنتی روسیه قابل ارزیابی است.

وی دراین‌باره می‌گوید: «آن‌ها تلاش می‌کنند هم به مخاطبان داخلی و هم به مخاطبان خارجی نشان دهند که فرآیندهایی در جریان است که در آن‌ها مسکو موضعی فعال دارد و به‌اصطلاح در حال افشای مکانیسم‌های پنهانِ "نفوذ مخرب" اتحادیه اروپا و غرب بر فضای پساشوروی است.»

وی یادآور شد که در ادبیات و لفاظی‌های مسکو، ارمنستان غالباً نه به‌عنوان یک کشور مستقل و تصمیم‌گیرنده، بلکه صرفاً به‌عنوان ابژه و هدفی برای اعمال نفوذ خارجی‌ها تصویر می‌شود.

هوسپ خورشودیان، دیگر تحلیلگر سیاسی ارمنی نیز در برنامه شبکه «شانت تی‌وی» با طرح انتقاداتی تند اظهار داشت: «اصلاً چه‌ارتباطی به سازمان اطلاعات خارجی روسیه دارد که به‌نمایندگی از کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا سخن بگوید؟ آیا این سازمان تبدیل به دفتر مطبوعاتی اتحادیه اوراسیا یا کشورهای عضو آن شده است؟»

خورشودیان این سؤال را مطرح می‌کند که چگونه می‌توان بروکسل را به سوق‌دادن اقتصاد ارمنستان به‌سمت فروپاشی متهم کرد، در حالی که این دقیقاً خود اتحادیه اروپاست که در حال جبران خسارات ناشی از تحریم‌های اعمال‌شده از سوی روسیه است.

اشاره وی به برنامه‌های حمایتی اخیر اتحادیه اروپا در پی اعمال محدودیت‌های مسکو بر صادرات محصولات کشاورزی و کالاهای ارمنی به بازار روسیه است.

از نگاه این تحلیلگر؛ رویکرد فعلی روسیه در نهایت به آنجا ختم خواهد شد که ارمنستان از سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) و اتحادیه اقتصادی اوراسیا خارج شود، مرزبانان روسی را از مرزهای مشترک با ایران و ترکیه اخراج کند و همچنین قرارداد واگذاری و امتیاز راه‌آهن ملی خود به روس‌ها را لغو کند.

به‌اعتقاد خورشودیان، در وضعیت به‌وجودآمده، ایروان دست بازتری برای انجام اقدامات متقابل دارد، در حالی که روسیه پیش از این «بیشتر ابزارها و اهرم‌های فشار خود» را به‌کار بسته و سوزانده است.

انتهای پیام/+