گزارش پزشکان بدون مرز درباره مسائل درمانی پناهجویان افغان در پاکستان

به گزارش دفتر منطقه‌ای خبرگزاری تسنیم، سازمان پزشکان بدون مرز در گزارشی اعلام کرد پناهندگان افغان در پاکستان به دلیل ترس از بازداشت، اخراج و بررسی مدارک، مراجعه به مراکز درمانی را به تأخیر می‌اندازند یا از دریافت خدمات پزشکی صرف‌نظر می‌کنند.

به گزارش پزشکان بدون مرز، اجرای «طرح بازگرداندن اتباع خارجی غیرقانونی» در پاکستان دسترسی پناهندگان افغان به خدمات بهداشتی و درمانی را با مشکلات جدی مواجه کرده و موجب افزایش موارد قابل پیشگیری، از جمله سوءتغذیه و عوارض دوران بارداری، شده است.

این سازمان از دولت پاکستان خواست اطمینان دهد که پناهندگان افغان مشمول این طرح به‌صورت اجباری به افغانستان بازگردانده نمی‌شوند و برای افرادی که نیازمند حمایت بین‌المللی هستند، معافیت‌های رسمی در نظر گرفته شود.

بر اساس این گزارش، برخی پناهندگان افغان به تیم‌های پزشکان بدون مرز گفته‌اند که به دلیل نگرانی از بازداشت هنگام مراجعه به مراکز درمانی، دریافت خدمات پزشکی را به تعویق می‌اندازند. این سازمان همچنین به مورد یک پناهنده افغان اشاره کرد که با وجود داشتن کارت «اثبات ثبت‌نام» در جریان عملیات پلیس بازداشت شد و همسر باردارش در پی فشار روانی ناشی از این حادثه، دچار عوارض شدید و در نهایت سقط جنین شد.

پزشکان بدون مرز تأکید کرد سیاست‌های اخراج پناهندگان افغان در پاکستان، علاوه بر محدود کردن دسترسی آنان به خدمات درمانی، معیشت بسیاری از خانواده‌ها را نیز تحت تأثیر قرار داده است؛ به‌گونه‌ای که شماری از پناهندگان به دلیل ترس از بازداشت و اخراج، شغل و منبع درآمد خود را از دست داده‌اند.

این سازمان همچنین اعلام کرد در اوایل سال 2026 و در جریان فعالیت کلینیک‌های سیار در شهر کویته، مرکز ایالت بلوچستان، میزان بالایی از سوءتغذیه حاد در میان کودکان مراجعه‌کننده مشاهده شده است. بر اساس ارزیابی پزشکان بدون مرز، یک‌سوم کودکان معاینه‌شده با سوءتغذیه حاد مواجه بودند؛ به‌طوری که 7.6 درصد به سوءتغذیه حاد شدید و 25.7 درصد به سوءتغذیه حاد متوسط مبتلا بودند. نزدیک به 90 درصد مبتلایان به سوءتغذیه را نیز پناهندگان افغان، عمدتاً زنان و کودکان، تشکیل می‌دادند.

در ادامه این گزارش آمده است که دولت پاکستان اجرای طرح بازگرداندن اتباع خارجی غیرقانونی را از نوامبر 2023 آغاز کرد؛ طرحی که ابتدا اتباع افغان فاقد مدارک را هدف قرار داد و سپس دارندگان «کارت شهروندی افغانستان» و کارت «اثبات ثبت‌نام» را نیز دربر گرفت.

پزشکان بدون مرز به نقل از کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان اعلام کرد تاکنون بیش از 2.5 میلیون شهروند افغان در چارچوب این طرح به افغانستان بازگشته‌اند که بخش قابل توجهی از این بازگشت‌ها اجباری بوده است. این سازمان همچنین افزود سازمان ملل بیش از 70 هزار پناهنده افغان را در معرض خطر فوری در صورت بازگردانده شدن شناسایی کرده است.

«مارکو دن هارتوگ»، رئیس مأموریت پزشکان بدون مرز در پاکستان، گفت: پناهندگان افغان پس از بیش از 45 سال میزبانی پاکستان، همچنان با ترس از بازداشت، اخراج، از دست دادن محل سکونت و معیشت روبه‌رو هستند و شرایط کنونی موجب شده است بسیاری از بازگشت‌ها عملاً داوطلبانه نباشد.

پزشکان بدون مرز همچنین هشدار داد بازگشت حدود 6 میلیون افغان از ایران و پاکستان در فاصله سال‌های 2023 تا 2026 فشار مضاعفی بر نظام درمانی شکننده افغانستان وارد کرده است؛ نظامی که هم‌زمان با کاهش کمک‌های بین‌المللی، بحران اقتصادی و محدودیت‌های اعمال‌شده علیه زنان و دختران دست‌وپنجه نرم می‌کند.

این سازمان در پایان از کشورهای میزبان پناهندگان افغان خواست روند اخراج آنان را متوقف کرده و بازگشت مهاجران را به‌گونه‌ای مدیریت کنند که امنیت، کرامت انسانی و نیازهای حمایتی پناهندگان حفظ شود.

انتهای پیام/