تربیت کودک بدون فریاد؛ چگونه بدون تنبیه و دعوا کودک را همراه کنیم؟
- اخبار بازار
- اخبار سازمانها و شرکتها
- 06 مرداد 1405 - 16:05
همراه کردن کودک به معنای کنترل یا وادار کردن او به اطاعت نیست؛ بلکه یعنی ایجاد رابطهای مبتنی بر احترام، درک متقابل و آموزش مهارتهای رفتاری به شیوهای سالم و مؤثر.
یکی از مهمترین اصول تربیتی این است که والدین ابتدا شیوه برقراری ارتباط خود را اصلاح کنند. بسیاری از اشتباهات رایج در تربیت فرزند از همین نقطه آغاز میشود؛ یعنی زمانی که والدین به جای آموزش، از تهدید، سرزنش یا فریاد استفاده میکنند.
در ادامه این مطلب که با اقتباس از بلاک روانشناس کودک مامانی نو نوشته شده است، با مؤثرترین راهکارهای تربیت کودک بدون فریاد؛ چگونه بدون تنبیه و دعوا کودک را همراه کنیم؟ آشنا میشویم.
راهکارهای تربیت کودک بدون فریاد
تغییر سبک فرزندپروری یک اتفاق یکشبه نیست. هیچ پدر یا مادری کامل نیست و همه ممکن است گاهی کنترل احساسات خود را از دست بدهند. مهم این است که بهتدریج روشهای مؤثرتری را جایگزین رفتارهای قبلی کنیم.
در ادامه، مهمترین راهکارهایی را بررسی میکنیم که روانشناسان کودک نیز بر اثربخشی آنها تأکید دارند.
1. با همسطح شدن و برقراری ارتباط چشمی
یکی از سادهترین اما تأثیرگذارترین روشهای ارتباط با کودک، قرار گرفتن در سطح قد اوست. زمانی که والد از بالا به کودک نگاه میکند و همزمان با صدای بلند صحبت میکند، کودک معمولاً احساس ترس، فشار یا تهدید خواهد داشت. اما اگر والد زانو بزند یا روی صندلی کوتاهی بنشیند و در سطح چشم کودک قرار بگیرد، فضای گفتوگو کاملاً تغییر میکند.
ارتباط چشمی مناسب باعث میشود کودک احساس کند حرفهایش شنیده میشود و برای والد اهمیت دارد. این احساس امنیت، احتمال همکاری او را افزایش میدهد.
2.از جملات مثبت استفاده کنید
ذهن کودکان نسبت به جملات مثبت واکنش بهتری نشان میدهد. هنگامی که مدام از واژههایی مانند «نکن»، «دست نزن»، «بدو نرو»، «جیغ نزن» استفاده میکنیم، در واقع فقط رفتار اشتباه را یادآوری میکنیم، نه رفتار درست را.
به جای گفتن:
- ندو.
- داد نزن.
- وسایلت را پخش نکن.
میتوان گفت:
- آرام راه برو.
- با صدای آرام صحبت کن.
- اسباببازیها را داخل سبد قرار بده.
این تغییر کوچک در شیوه بیان، یکی از مؤثرترین راهکارهای تربیت فرزند محسوب میشود.
3. تربیت کودک بدون فریاد؛ چگونه بدون تنبیه و دعوا کودک را همراه کنیم؟ با تعیین قوانین شفاف
یکی از دلایل اصلی لجبازی کودکان، نامشخص بودن قوانین خانه است. اگر امروز انجام یک رفتار مجاز باشد و فردا همان رفتار باعث تنبیه شود، کودک دچار سردرگمی خواهد شد.
قوانین باید ساده، مشخص و متناسب با سن کودک باشند. همچنین همه اعضای خانواده باید در اجرای آنها هماهنگ عمل کنند.
زمانی که کودک از قبل قوانین را بداند، نیاز بسیار کمتری به تذکرهای مکرر یا فریاد زدن خواهد بود.
4. حق انتخابهای محدود به کودک بدهید
یکی از نیازهای طبیعی کودکان، احساس استقلال است. آنها دوست دارند گاهی تصمیم بگیرند و احساس کنند نظرشان اهمیت دارد. زمانی که والدین برای هر موضوعی دستور صادر میکنند، احتمال مقاومت کودک بیشتر میشود. اما اگر حق انتخابی محدود و منطقی در اختیار او قرار دهند، حس همکاری نیز افزایش پیدا میکند.
البته منظور از حق انتخاب، آزادی کامل نیست؛ بلکه انتخاب میان دو یا سه گزینهای است که همگی برای والد قابل قبول هستند.
در این شرایط، کودک احساس میکند در تصمیمگیری نقش دارد و کمتر وارد کشمکش با والدین میشود. این روش یکی از مؤثرترین راهکارها برای تربیت کودک بدون فریاد است، زیرا فضای تعامل را از تقابل به همکاری تغییر میدهد.
5. تربیت کودک بدون فریاد؛ چگونه بدون تنبیه و دعوا کودک را همراه کنیم؟ با توجه به احساسات کودک
رفتار کودکان معمولاً ریشه در احساسات آنها دارد. کودکی که بیدلیل گریه میکند، لجبازی نشان میدهد یا پرخاشگر شده است، اغلب در حال بیان احساساتی است که هنوز نمیتواند آنها را با کلمات توضیح دهد.
یکی از مهمترین مهارتهای والدین این است که قبل از اصلاح رفتار، احساس کودک را درک کنند.
6. زمان ویژه برای ارتباط با فرزندتان اختصاص دهید
یکی از دلایل رفتارهای چالشبرانگیز کودکان، نیاز آنها به جلب توجه است. اگر کودک احساس کند تنها زمانی مورد توجه قرار میگیرد که شیطنت میکند، ممکن است این رفتار را تکرار کند.
اختصاص روزانه 15 تا 20 دقیقه زمان اختصاصی برای بازی یا گفتوگو با کودک میتواند تأثیر چشمگیری بر کیفیت رابطه والد و فرزند داشته باشد.
در این زمان:
- تلفن همراه را کنار بگذارید.
- تلویزیون را خاموش کنید.
- اجازه دهید کودک موضوع بازی را انتخاب کند.
- بدون نصیحت یا آموزش، فقط همراه او باشید.
این دقایق کوتاه، نیاز عاطفی کودک را تا حد زیادی تأمین میکند و احتمال بروز رفتارهای جلب توجه را کاهش میدهد.
7. با لحن آرام اما قاطع صحبت کنید
آرام صحبت کردن به معنای سهلگیری نیست. بسیاری از والدین تصور میکنند اگر فریاد نزنند، کودک حرفشان را جدی نمیگیرد. در حالی که آنچه اثرگذار است، قاطعیت در کنار آرامش است.
کودکان از لحن آرام، پیام واضحتری دریافت میکنند. وقتی والدین فریاد میزنند، تمرکز کودک بیشتر روی شدت صداست تا محتوای پیام.
اگر احساس میکنید کنترل هیجان برایتان دشوار است، چند ثانیه مکث کنید، نفس عمیق بکشید و سپس صحبت کنید. همین فاصله کوتاه میتواند از بسیاری از درگیریها جلوگیری کند.
8. از خودتان مراقبت کنید و مهربان باشید
واقعیت این است که هیچ پدر یا مادری همیشه آرام نیست. خستگی، فشار کاری، مشکلات مالی یا دغدغههای روزمره میتوانند باعث شوند آستانه تحمل والدین کاهش پیدا کند.
اگر والد از نظر جسمی و روانی فرسوده باشد، احتمال اینکه با کوچکترین رفتار کودک عصبانی شود، بیشتر خواهد بود.
9. به کودکتان احترام بگذارید
احترام، یکی از پایههای اصلی هر رابطه سالم است؛ حتی رابطه میان والد و فرزند. کودکان نیز مانند بزرگسالان دوست دارند با آنها با احترام صحبت شود و احساس ارزشمندی کنند.
احترام گذاشتن به کودک به معنای حذف مرزها یا قوانین نیست، بلکه یعنی در عین حفظ اقتدار والد، شخصیت و احساسات او نیز مورد توجه قرار گیرد.
10. مدیریت هیجانات و احساسات را آموزش دهید
یکی از مهمترین مهارتهایی که هر کودکی باید از سالهای ابتدایی زندگی بیاموزد، شناخت و مدیریت احساسات است. کودکان ذاتاً نمیدانند هنگام عصبانیت، ناامیدی، ترس یا ناراحتی چگونه رفتار کنند. آنها این مهارت را از طریق مشاهده رفتار والدین و آموزش تدریجی یاد میگیرند.
اگر هر بار که کودک عصبانی میشود، با فریاد یا تنبیه روبهرو شود، تصور میکند عصبانیت تنها با پرخاشگری پاسخ داده میشود. اما اگر والدین در همان موقعیت، آرامش خود را حفظ کنند و راهکارهای مناسب را به او آموزش دهند، کودک نیز به مرور یاد میگیرد احساساتش را به شیوهای سالم بیان کند.
"این مطلب تبلیغاتی است"