به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، پایگاه هیل امروز سه‌شنبه گزارش داد فشار لحظه آخری دونالد ترامپ برای مشروط کردن توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان به عادی‌سازی روابط ریاض با تل‌آویو، با سکوت سنگین و تاکتیک «صبر و ارزیابی» از سوی مقامات سعودی مواجه شده است. 

هیل نوشته ریاض نه تنها هیچ نشانه‌ای از پذیرش این شرط جدید بروز نداده، بلکه توافق امضاشده در هفته گذشته را همچنان معتبر و روی میز می‌داند.

ماجرا از روز چهارشنبه آغاز شد؛ زمانی که کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، از امضای یک توافقنامه تاریخی و چند میلیارد دلاری با عربستان سعودی خبر داد. بر اساس این توافق 30 ساله، شرکت‌های آمریکایی نقش محوری را در توسعه زیرساخت‌های هسته‌ای این کشور نفت‌خیز بر عهده خواهند گرفت. اما در متن این توافق، بر خلاف انتظارات گذشته، هیچ اشاره‌ای به پیوستن عربستان به توافقات موسوم به «پیمان ابراهیم» نشده بود.

تنها چند روز پس از اعلام این خبر، ترامپ در کاخ سفید مدعی شد که از نهایی شدن توافق غافلگیر نشده، اما شرط اجرای آن را پیوستن عربستان به پیمان ابراهیم (یا همان سازش با اسرائیل) دانست و تاکید کرد: «همه می‌دانستند که اگر آن‌ها با اسرائیل روابط برقرار نکنند، من این معامله را انجام نخواهم داد.»

با این حال، تحلیلگران و مقامات سابق غربی و عربی بر این باورند که موضع‌گیری جدید ترامپ بیشتر جنبه تبلیغاتی و مصرف داخلی دارد. 

محمد الحامد، رئیس گروه مشاوره‌ای «سعودی الیت» در ریاض، در این باره به هیل می‌گوید که اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا ماهیت توافق امضاشده را تغییر نمی‌دهد، چرا که اگر عادی‌سازی روابط با اسرائیل یک پیش‌شرط رسمی بود، باید پیش از امضا مذاکره می‌شد و صراحتاً در متن توافقنامه می‌آمد. به گفته او، ترامپ صرفاً خواسته است به افکار عمومی آمریکا و حامیان اسرائیل در واشنگتن اطمینان‌خاطر بدهد.

در حال حاضر، دیپلمات‌های سعودی ترجیح داده‌اند بدون اتخاذ مواضع جنجالی، منتظر روشن‌تر شدن اوضاع بمانند. مایکل راتنی، سفیر سابق آمریکا در ریاض، معتقد است که سعودی‌ها بعید است به این سادگی از توافق با واشنگتن دست بکشند.

از نگاه ریاض، شراکت هسته‌ای با واشنگتن نه تنها امنیت این کشور را به ایالات متحده پیوند می‌زند، بلکه ابزاری مهم برای ایجاد توازن منطقه‌ای به شمار می‌رود. از سوی دیگر، این توافق سود اقتصادی هنگفتی برای شرکت‌های آمریکایی دارد و بعید است ترامپ در نهایت مایل به لغو کامل آن باشد.

با این وجود، مانع اصلی بر سر راه شرط ترامپ، تحولات منطقه است. عربستان سعودی بارها تاکید کرده که هرگونه عادی‌سازی روابط با اسرائیل مستلزم ایجاد مسیری روشن و معتبر برای تشکیل کشور مستقل فلسطینی است؛ شرطی که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، صراحتاً با آن مخالفت کرده است. 

علاوه بر این، پیامدهای جنگ در غزه، درگیری‌ها در کرانه باختری و تنش‌ها در جنوب لبنان، ریسک سیاسی پیوستن به پیمان ابراهیم را برای ریاض به شدت بالا برده است.

اکنون چشم‌ها به کاخ سفید دوخته شده تا مشخص شود آیا ترامپ متن این توافقنامه را برای بررسی 90 روزه به کنگره ارسال خواهد کرد یا خیر. آزمونی جدی که مشخص می‌کند آیا ترامپ بر شرط جدید خود پافشاری خواهد کرد یا در نهایت در برابر منافع استراتژیک و اقتصادی این توافق بزرگ کوتاه خواهد آمد.

انتهای پیام/