به گزارش خبرگزاری تسنیم از زنجان، سد مشمپا یکی از مهم‌ترین پروژه‌های آبی استان زنجان است که سال‌هاست به‌عنوان راه‌حل اصلی برای تامین آب شرب و صنعت استان مطرح می‌شود. اهمیت این سد از آن‌جاست که زنجان در سال‌های اخیر با فشار جدی بر منابع زیرزمینی روبه‌رو بوده و ادامه این روند می‌تواند بحران آب را عمیق‌تر کند. به همین دلیل، مشمپا فقط یک پروژه عمرانی معمولی نیست، بلکه به‌نوعی گره‌گاه آینده آبی استان به شمار می‌رود.

با این حال، اجرای این سد از ابتدا با مشکل‌های متعددی همراه بوده است. مهم‌ترین مانع، تامین اعتبار و مدل مالی پروژه بود؛ به‌طوری‌که در مقاطع مختلف، کمبود نقدینگی و بدهی به پیمانکار روند ساخت را کند یا متوقف کرد. در برخی گزارش‌ها حتی از این گفته شد که اگر پروژه فقط با بودجه‌های سنواتی پیش می‌رفت، تکمیل آن ممکن بود بیش از 10 سال طول بکشد. همین مسئله باعث شد پروژه در یک دوره طولانی در حالت بلاتکلیف باقی بماند.

از سوی دیگر، ملاحظات محیط‌زیستی هم از عوامل اصلی کندی کار بود. در سال‌های گذشته بخشی از توقف پروژه به همین بحث‌ها برمی‌گشت و همین موضوع سد مشمپا را به یکی از نمونه‌های معروف پروژه‌های عمرانیِ گرفتار در پیچیدگی‌های اداری، فنی و زیست‌محیطی تبدیل کرد. با وجود اینکه از این سد به‌عنوان طرحی دارای مجوز قانونی یاد شده، اما اختلاف‌نظرها و بررسی‌های محیط‌زیستی عملا زمان اجرای آن را عقب انداخت.

در کنار این موانع، هزینه‌هایی هم که پیش‌تر برای پروژه انجام شده بود، مسئله را حساس‌تر می‌کرد. طبق برخی گزارش‌ها صدها میلیارد تومان برای سد هزینه شده، اما به‌دلیل توقف‌های پی‌درپی، بهره‌برداری از آن به تعویق افتاده است. این وضعیت از نگاه منتقدان نشان می‌دهد که نبود برنامه مالی پایدار، مهم‌ترین ضربه را به پروژه زده و اجازه نداده سد به‌موقع به نتیجه برسد.

اکنون نگاه‌ها به مدل‌های جدید تامین مالی و ورود بخش خصوصی دوخته شده است. اگر این مدل‌ها واقعا به‌درستی اجرا شوند، سد مشمپا می‌تواند از یک پروژه نیمه‌تمام و فرسایشی به طرحی اثرگذار برای حل بخشی از بحران آب زنجان تبدیل شود. اما واقعیت این است که تا وقتی تامین اعتبار، ملاحظات محیط‌زیستی و مدیریت اجرایی همزمان حل نشوند، این سد همچنان در معرض تاخیر و وعده‌های تکراری خواهد بود.

سد مشمپا یک‌ساله تمام می‌شود

مصطفی طاهری، نماینده مردم زنجان و طارم در مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در زنجان با اشاره به چالش‌های جدی استان در حوزه آب اظهار داشت: اگر بخواهیم مشکلات استان را اولویت‌بندی کنیم، دغدغه‌های حوزه آب به تنهایی از مجموع سایر مشکلات سنگین‌تر است؛ چرا که در حال حاضر بیش از 90 درصد آب شرب و 95 درصد آب مورد نیاز بخش صنعت در استان زنجان از چاه‌های مستقر در دشت‌های ممنوعه و منابع زیرزمینی تامین می‌شود که این آمار فاصله بسیار زیادی با میانگین کشوری دارد و برای حل این بحران باید به سمت استفاده از آب‌های جاری حرکت کنیم.

وی با بیان اینکه سد مشمپا بزرگ‌ترین پروژه استان برای جبران این کسری و انتقال آب جاری به بخش شرب و صنعت است، افزود: این پروژه حیاتی پس از حدود 5 سال توقف، با پیگیری‌های مستمر و رفع موانع و مجوزهای مختلف در دولت سیزدهم مجدداً فعال شده است؛ اما برآوردها نشان می‌داد که با روال بودجه‌ای گذشته و تامین مالی دولتی، ساخت و بهره‌برداری از این سد حدود 10 تا 15 سال به طول می‌انجامید، در حالی که نیاز استان به این منبع آبی کاملاً فوری و مربوط به امسال و سال آینده است.

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: برای حل این مشکل، روش جدیدی را جهت تامین مالی پروژه‌های آبی در قانون تامین مالی تولید پیشنهاد دادیم که در کمیسیون مصوب شد و برای نخستین بار در کشور، این الگو را در پروژه سد مشمپا پیاده‌سازی می‌کنیم؛ به طوری که بدون نیاز به دریافت حتی یک ریال بودجه دولتی، از ظرفیت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در قبال تخصیص‌های آتی آب استفاده خواهد شد و با این فرمان، کل پروژه ساخت سد ظرف مدت حدود یک سال به پایان خواهد رسید.

طاهری با تاکید بر اینکه این مدل سرمایه‌گذاری علاوه بر حل قطعی بحران آب شرب و صنعت زنجان، برکات اقتصادی دیگری نیز برای منطقه دارد، خاطرنشان کرد: در کنار تکمیل این پروژه بزرگ آبی، بخش خصوصی سرمایه‌گذار متعهد شده است پروژه‌های بزرگ و تحول‌آفرینی را در حوزه‌های کشاورزی منطقه اجرا کند که گام مهمی در جهت رونق اقتصادی و اشتغال‌زایی استان خواهد بود.

انتهای پیام/.