روایت امنیت در سیره نبوی چه بود؟
- اخبار فرهنگی
- اخبار دین ، قرآن و اندیشه
- 06 مرداد 1405 - 13:20
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، حجتالاسلام والمسلمین نجف لکزایی رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در نشست علمی با موضوع حکمرانی در سیره نبوی که در چارچوب سلسله نشستهای کنگره بینالمللی تجلی 15 قرن نور نبوی در آینه علم و پژوهش به سازماندهی پژوهشگاه مذکور برگزار شد، به تبیین نسبت عمیق میان ایمان، امنیت و جهاد در قرآن کریم پرداخت
وی در ادامه افزود: فراوانی واژگان امنیتی در نص قرآن بینظیر است، به طوری که واژه جهاد 32 بار و مفهوم قتال 185 بار در 17 سوره و بیش از 130 آیه به کار رفته است و در مجموع نزدیک به 400 آیه پیرامون جهاد داریم، که این حجم از تکرار، نشاندهنده اهمیت و جدیت بنیادین بحث امنیت، ایمان و حفظ انتظام در قرآن کریم است.
رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با تاکید بر رویکرد تدریجی و واقعگرایانه اسلام، مراحل چهارگانه حکمرانی امنیتی نبوی را تشریح کرد و اظهار داشت: نخستین مرحله، دوره صبر و خویشتنداری در مکه بود که مسلمانان هنوز اجازه دفاع مسلحانه نداشتند. مرحله دوم با صدور اذن الهی برای جهاد دفاعی طبق آیه 39 سوره حج آغاز شد که نصرت مؤمنان تحت ستم را تضمین میکرد.
حجتالاسلام لکزایی با تبیین عبور سیره نبوی از دفاع محض به سوی بازدارندگی افزود: مرحله سوم، قتال برای رفع فتنه بر اساس آیات سوره بقره است. فتنه در ادبیات قرآنی به معنای ایجاد ناامنی و ساختار ظلم است که از قتل فردی ویرانگرتر است، چرا که پویایی جامعه را فلج میکند. در این مرحله، حکومت اسلامی از دایره دفاع انفعالی فراتر رفته و وارد حوزه دفع فتنه میشود که در زیستبوم معاصر، مواجهه با جنگهای نرم، ترکیبی و شناختی را نیز در بر میگیرد.
وی با اشاره به مرحله چهارم و مواجهه با پیمانشکنان و معاندان اظهار داشت: طبق آیه 5 سوره توبه، مشرکانی که پیمانشکنی کردهاند تنها یک مهلت چهارماهه برای همزیستی یا مهاجرت داشتند و در صورت بقا، ملزم به پذیرش قانون اساسی جامعه اسلامی بودند. همچنین در خصوص اهل کتاب معاند نیز قرآن تعیین تکلیف کرده است که اگر بخواهند علیه نظم عمومی طغیان کنند، باید با آنان مواجهه شود، هرچند این حکم هرگز شامل اهل کتابی که در زیست شخصی خود بر دینشان مانده و قوانین عمومی را محترم میشمارند، نمیشود.
این پژوهشگر برجسته حوزه حکمرانی اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود در این نشست، با تفکیک عمیق میان جهاد و قتال بیان داشت: جهاد ساحتی گسترده دارد که تمام ابعاد زیست انسانی را پوشش میدهد و در آن، امنیت اخلاقی و روحی بر امنیت ظاهری تقدم دارد. از همینرو، قرآن کریم حاکمیت را مکلف کرده است که حتی در عمیقترین نبردها با کفار، از حد تجاوز نکرده و عدالت را رعایت کند. ممنوعیت تخریب مزارع، باغها و بازداشتن از به کارگیری سلاحهای کشتار جمعی، نظیر ریختن سم در منابع آب، گواه عینی این انضباط اخلاقی است.
حجتالاسلام و المسلمین نجف لکزایی در پایان سخنان خود در این نشست با قیاس الهیات جنگ اسلامی با رفتار نظام سلطه خاطرنشان کرد: آنچه امروز از سوی دموکراسیهای غربی و رژیم صهیونیستی در جنگ غزه و نبرد رمضان مشاهده میشود، سقوط کامل اخلاق است. از اینرو، دشمنان مستکبر با حمله به بیمارستانها، مساجد، کلیساها، شبکههای برق و مزارع، هیچ مرز اخلاقی و بینالمللی را رعایت نکردند، در حالی که فرهنگ نبوی حتی در مقام مقابله به مثل نیز ضوابط سختگیرانه اخلاقی را حاکم ساخته است.
انتهای پیام/