چرا برخی روستاها با وجود تامین آب باز هم دچار کمبود و تنش آبی می‌شوند؟

سعید سرآبادانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در اراک، با تشریح وضعیت تامین آب شرب در مناطق شهری و روستایی استان گفت: در حال حاضر میزان پوشش خدمات آب در روستاهای استان مرکزی 89 درصد است، در حالی که این شاخص در شهرهای استان به حدود 99.9 درصد می‌رسد و در مجموع، میانگین پوشش خدمات آب در استان مرکزی حدود 95 درصد برآورد می‌شود.

وی با اشاره به وضعیت بهره‌مندی روستاهای استان از آب شرب پایدار افزود: بخش عمده‌ای از روستاهای استان تحت پوشش خدمات آب قرار دارند، اما در برخی نقاط به‌ویژه در فصل گرم سال، تنش آبی و افت منابع موجب بروز مشکل در تامین پایدار آب شرب می‌شود. این مشکلات عمدتاً در تابستان بروز و ظهور بیشتری دارد و در ماه‌های سرد سال، با کاهش مصرف، شرایط در بسیاری از روستاها بهبود پیدا می‌کند.

سرآبادانی درباره آبرسانی سیار به روستاهای استان بیان کرد: در سال‌های گذشته و در فصل تابستان، حدود 201 روستا در استان مرکزی به‌صورت تانکری آبرسانی می‌شدند که این عدد مربوط به دوره اوج مصرف در ماه‌های گرم سال است. آبرسانی تانکری در زمستان به حداقل می‌رسد و تعداد روستاهای نیازمند این خدمت در فصل سرد، انگشت‌شمار است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان مرکزی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای کاهش تعداد روستاهای نیازمند آبرسانی سیار اظهار کرد: در سال‌های اخیر با اجرای طرح‌های مختلف، تعداد روستاهایی که با مشکل جدی تامین آب مواجه بودند روند کاهشی داشته است.

وی با تشریح نحوه شناسایی روستاهای دارای تنش آبی بیان کرد: از ابتدای سال، جلسات متعددی با مدیران شهرستان‌ها برگزار شده و وضعیت تمامی روستاهایی که احتمال بروز مشکل برای آن‌ها در فصل گرما وجود دارد، به‌صورت موردی و دقیق بررسی شده است. در این فرایند، برای هر روستا شاخص‌هایی همچون جمعیت، سرانه مصرف، میزان فضای سبز، تعداد دام و سایر مؤلفه‌های اثرگذار در مصرف آب مورد محاسبه قرار می‌گیرد تا برآورد دقیقی از نیاز واقعی آب شرب هر روستا به دست آید. بر این اساس، اگر میزان آب تولیدی یک روستا متناسب با جمعیت و الگوی مصرف آن باشد، آن روستا در زمره مناطق فاقد تنش آبی قرار می‌گیرد.

منشأ کم‌آبی در برخی روستاها به مصارف غیرمجاز و هدررفت آب بازمی‌گردد

سرآبادانی افزود: در برخی موارد، از نظر فنی و روی کاغذ، منابع آب یک روستا باید پاسخگوی جمعیت آن باشد، اما در عمل در فصل تابستان با کمبود آب مواجه می‌شود. در چنین شرایطی، مدیران شهرستانی مکلف شده‌اند علت اصلی این مشکل را به‌طور دقیق شناسایی کنند، چراکه ممکن است مسئله به دلایلی نظیر بالا بودن پرت شبکه، وجود انشعابات غیرمجاز، سرقت آب، مصرف خارج از الگو یا استفاده از انشعاب آب شرب در دامداری‌ها و گلخانه‌ها بازگردد.

وی ادامه داد: در این دسته از روستاها، پیش از هرگونه تصمیم‌گیری برای حفر چاه جدید، ابتدا باید وضعیت شبکه و نحوه مصرف به‌طور کامل بررسی شود، زیرا در مواردی روستا از نظر میزان تولید آب مشکلی ندارد، اما به دلیل ضعف در مدیریت شبکه یا مصرف غیرمتعارف، با کمبود مواجه می‌شود. تا زمانی که علت واقعی مشکل احصا نشود، نمی‌توان صرفاً با استناد به مطالبه محلی، اجرای طرح‌های جدید تامین آب را در دستور کار قرار داد.

مدیرعامل آب و فاضلاب استان مرکزی عنوان کرد: در مقابل، برخی روستاها نیز وجود دارند که بر مبنای شاخص‌های علمی و محاسبات کارشناسی، واقعاً با کمبود منبع آب روبه‌رو هستند و منابع موجود پاسخگوی جمعیت آن‌ها نیست. در این موارد، موضوع تامین آب جدید و تقویت زیرساخت‌ها به‌صورت جدی در دستور کار شرکت آب و فاضلاب قرار می‌گیرد.

برای همه روستاهای در معرض تنش آبی، سناریوهای مشخص و از پیش تعریف‌شده وجود دارد

سرآبادانی با اشاره به تجربه سال گذشته در برخی روستاهای بحرانی استان گفت: در بعضی نقاط، اگر مداخله و اقدام فوری صورت نمی‌گرفت، شرایط به مرحله بحران می‌رسید. از جمله این مناطق می‌توان به روستاهای مرزیجران و گاوخانه اشاره کرد که سال گذشته در آستانه بروز مشکل جدی قرار داشتند و با اقدامات فوری، از تشدید بحران و بی‌آبی گسترده در این مناطق جلوگیری شد.

وی عنوان کرد:  برای مدیریت شرایط در فصل گرم، اقدامات حوزه تامین آب و مدیریت شبکه به‌صورت همزمان دنبال می‌شود؛ به این معنا که از یک سو تامین منابع لازم در دستور کار است و از سوی دیگر، مدیران شهرستانی موظف شده‌اند اقداماتی نظیر زون‌بندی، پهنه‌بندی، تحلیل فشار، کاهش هدررفت و افزایش کارایی شبکه را نیز به‌صورت موازی اجرا کنند.

مدیرعامل آب و فاضلاب استان مرکزی خاطرنشان کرد: برای همه روستاهای در معرض تنش آبی، سناریوهای مشخص و از پیش تعریف‌شده وجود دارد و این موضوع به‌طور مستمر رصد می‌شود. همچنین عملکرد مدیران شهرستانی نیز هر سه ماه یک‌بار مورد ارزیابی قرار می‌گیرد تا اطمینان حاصل شود که در زمان اوج مصرف، روستاهای استان با کمترین مشکل ممکن در تامین آب شرب مواجه خواهند شد.

انتهای پیام/711/