بازار کار ارمنستان؛ از کاهش نرخ بیکاری تا هجوم شرکت‌های خارجی

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، در سال 2025 میلادی، بازار کار جمهوری ارمنستان شاهد تحولات مثبت و تغییرات ساختاری قابل توجهی بوده است. بر اساس جدیدترین داده‌های منتشر شده از سوی کمیته آمار جمهوری ارمنستان، نرخ بیکاری در این کشور با ثبت یک روند نزولی، از 13.3 درصد در سال گذشته به 11.8 درصد کاهش یافته است.

در سایه این تحولات و همزمان با کاهش آمار بیکاران، سطح دستمزدها نیز در این کشور همسایه با رشد همراه بوده است؛ به طوری که در بازه زمانی یاد شده، میانگین دستمزد ماهانه با افزایشی 5.6 درصدی روبرو شده و به رقم 303 هزار و 140 درام ارمنستان رسیده است.

بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که در مقایسه با سال 2021 میلادی، میانگین دستمزد اسمی ماهانه رشد چشمگیر 48.6 درصدی را تجربه کرده است. همچنین در این مدت، تعداد نیروهای کار شاغل حدود 22.4 درصد افزایش یافته و سطح کلی بیکاری نیز 2.7 درصد افت داشته است که نشان از پویایی تدریجی اقتصاد این کشور دارد.

رونق خرده‌فروشی و نیاز به تخصص‌های نوین

در شرایط کنونی، بیشترین میزان اشتغال و جذب نیروی کار در بخش‌های تجارت خرد (خرده‌فروشی) و عمده‌فروشی به ثبت رسیده است. پس از آن، حوزه‌های آموزش و صنایع تولیدی و تبدیلی در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در نقطه مقابل، بخش‌های مرتبط با هنر و فرهنگ، تحقیقات علمی و فروش املاک، از کمترین میزان اشتغال‌زایی برخوردار بوده‌اند.

تحلیل پلتفرم‌های کاریابی نشان می‌دهد که در حال حاضر، تقاضای بالایی برای مشاغلی همچون پیک تحویل کالا، پیشخدمت، حسابدار، مدیرعامل، دستیار اجرایی و متخصصان فروش و بازاریابی وجود دارد.

با این وجود، یک واقعیت غیرقابل انکار در بازار کار ارمنستان به چشم می‌خورد: شرایط کاری در شرکت‌های خارجی و بین‌المللی، به مراتب جذاب‌تر از نهادهای بومی است. این برتری ملموس، هم در زمینه میزان دستمزد و هم در خصوص فضای کلی حاکم بر محیط کار کاملاً صدق می‌کند.

گذار به سوی نظام‌مندی در بازار کار

«نایرا پیلویان» که تا سال 2016 مدیریت یک آژانس کاریابی را بر عهده داشت، اکنون روایت متفاوتی از شرایط دارد. به گفته وی، در طول یک دهه گذشته مکانیزم بازار کار ارمنستان تغییرات بنیادینی کرده است. سازمان‌ها برای یافتن متخصصان خود به پلتفرم‌های آنلاین روی آورده‌اند؛ تغییری که باعث شد نایرا آژانس خود را تعطیل کرده و به عنوان متخصص مدیریت منابع انسانی در یک شرکت داخلی مشغول به کار شود.

وی در این باره می‌گوید: «امروزه تمامی شرکت‌های متوسط و بزرگ در ارمنستان، متخصصان منابع انسانی را در کادر خود جای داده‌اند. کارجویان با آمادگی بسیار بیشتری درخواست می‌دهند و کارفرمایان نیز با دقت بیشتری نیرو می‌گیرند. این فرآیند بسیار روان‌تر و سیستماتیک‌تر از گذشته شده است.»

تخصص‌گرایی جایگزین توصیه‌های فامیلی

اگرچه به گفته این کارشناس، هنوز هم پدیده پارتی‌بازی در بخش‌هایی از بازار کار دیده می‌شود، اما شرکت‌های معتبر دریافته‌اند که استخدام افراد غیرحرفه‌ای یک «بمب ساعتی» برای آینده کسب‌وکارشان است. از این رو، شرکت‌های پیشرو استخدام را صرفاً بر پایه سوابق کاری، توصیه‌نامه‌ها و مصاحبه‌های تخصصی بنا کرده‌اند.

پیلویان توضیح می‌دهد: «در سال‌های اخیر، حقوق‌ها به طور میانگین حدود 30 درصد افزایش یافته است. حرفه‌ای‌تر شدن نیروی کار، شرکت در دوره‌های بازآموزی و ارتقای مهارت‌ها، باعث افزایش توقعات مالی شده است. در صورت عدم تامین این انتظارات، کارمندان به سرعت تغییر شغل می‌دهند که این سیال بودن نیروها چالشی جدی برای شرکت‌ها محسوب می‌شود.»

کارفرمایان ارمنی اکنون ضرورت سرمایه‌گذاری روی منابع انسانی خود را درک کرده‌اند و هزینه‌های آموزش زبان خارجی یا دوره‌های تخصصی پرسنل را می‌پردازند. نظام‌مند شدن رویه‌ها همچنین باعث شده تا استعلام وضعیت یک کارجو از محل کار قبلی او به امری شفاف و متداول تبدیل شود.

چالش‌های نیروی خدماتی و جذابیت شرکت‌های خارجی

پیلویان می‌افزاید که پر کردن جایگاه‌های شغلی خدماتی نظیر راننده، نیروی نظافتی یا نگهبان همچنان با دشواری‌هایی همراه است. این دسته از نیروها معمولاً رفتار محافظه‌کارانه‌ای دارند؛ به عنوان مثال حاضر به چند دقیقه اضافه‌کاری نیستند یا ناگهان ترک کار می‌کنند. با این حال، دستمزد این رده از مشاغل به لحاظ درصدی بیش از متخصصان ماهری چون کارشناسان مالی رشد داشته است.

در سوی دیگر ماجرا، «ایلونا خاچاتریان»، یک متخصص لجستیک است که تجربه متفاوتی دارد. او در یک شرکت آمریکایی مشغول به کار است و درآمدی معادل چهار برابرِ حقوقی که در گذشته از یک شرکت داخلی می‌گرفت، دریافت می‌کند. از نگاه او، علاوه بر دستمزد پایین، روابط ناسالم و غیرصادقانه با تیم مدیریتی، تعلل در پرداخت پاداش‌ها و دستکاری جداول ساعات کاری از معضلات اساسی شرکت‌های ارمنی است.

وی خاطرنشان می‌کند: «شرکت‌های داخلی شما را ماه‌ها در انتظار پاسخ مصاحبه می‌گذارند و وقتتان را تلف می‌کنند، اما شرکت‌های خارجی بسیار حرفه‌ای‌تر عمل کرده و دلایل عدم استخدام را صریحاً توضیح می‌دهند. من در همان جلسه اول مصاحبه پذیرفته شدم و همه‌چیز شفاف بود. شنیدن کلمه ساده "متشکرم" از سوی مدیران خارجی به من انگیزه و بال و پر می‌دهد؛ اتفاقی که ثابت می‌کند نیروهای متخصص تا چه اندازه در بازار کار داخلی ارمنستان نادیده گرفته می‌شوند.»

انتهای پیام/