به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، زهرا شمس‌احسان در چهارصد و بیستمین جلسه علنی شورای شهر تهران، بر ضرورت تدوین بسته مکمل اجتماعی، فرهنگی و حکمرانی در کنار مداخلات کالبدی و ایمنی بازار تهران تأکید کرد و گفت: بازار را نمی‌توان صرفاً به‌عنوان یک محدوده تجاری، یک پهنه فرسوده یا یک مسئله کالبدی در مرکز شهر تعریف کرد. بازار در منطق شهر ایرانی، نهادی زنده و اثرگذار در حیات شهری است؛ نهادی که در آن معیشت، اعتماد، هویت، اخلاق حرفه‌ای، روابط صنفی، سنت‌های اجتماعی، سرمایه‌های فرهنگی و حافظه تاریخی شهر به یکدیگر گره خورده‌اند.

عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران تصریح کرد: تصمیم‌گیری درباره بازار، فراتر از یک اقدام فنی یا عمرانی است و می‌تواند آثار اجتماعی، اقتصادی، روانی و مدیریتی گسترده‌ای به همراه داشته باشد. بازار تهران به‌طور خاص، یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های تاریخی و اجتماعی پایتخت است که علاوه بر نقش تعیین‌کننده در گردش اقتصادی و تأمین معیشت هزاران خانواده، از شبکه‌ای پیچیده از روابط انسانی، صنفی و اجتماعی برخوردار است که طی دهه‌ها شکل گرفته و استمرار یافته است.

وی افزود: در چنین بافتی، اگر مداخلات مدیریت شهری صرفاً از منظر ضوابط، اصلاح معابر، ایمنی سازه‌ها و ساماندهی کالبدی دنبال شود، بخش مهمی از واقعیت‌های بازار نادیده گرفته خواهد شد. البته روشن است که بازار تهران امروز با مجموعه‌ای از مسائل انباشته و فوری مواجه است؛ از جمله فرسودگی کالبدی، خطرپذیری در برابر حریق، تراکم انبارها، ضعف دسترسی‌های اضطراری، اختلال در شبکه تردد، بارگذاری‌های تجاری، پیچیدگی‌های مالکیتی و دشواری مدیریت بحران که نمی‌توان نسبت به آنها بی‌تفاوت بود.

شمس‌احسان ادامه داد: بر همین اساس، اقدامات معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران و سایر معاونت‌های شهرداری در حوزه اصلاح هندسی، ارتقای ایمنی، ساماندهی کالبدی و کاهش مخاطرات، اقداماتی ضروری، مسئولانه و قابل حمایت است و باید با دقت، استمرار و جدیت دنبال شود.

عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران اظهار کرد: اما نکته اصلی این تذکر آن است که هرچند مداخلات کالبدی ضروری هستند، اما به‌تنهایی برای ساماندهی بازار تهران کافی نیستند. بازار یک کالبد خاموش نیست که تنها با عملیات عمرانی اصلاح شود، بلکه یک بافت اجتماعی زنده است که باید آن را فهمید. بازار می‌تواند عامل انسجام اجتماعی باشد، زیرا در درون خود شبکه‌ای از اعتماد، اعتبار، مرجعیت، مسئولیت اجتماعی و پیوندهای پایدار انسانی را شکل داده است.

وی افزود: از شهرداری تهران انتظار می‌رود در کنار برنامه‌های کالبدی و ایمنی، نسبت به تدوین و ارائه یک بسته مکمل اجتماعی، فرهنگی و حکمرانی برای بازار تهران اقدام کند. این بسته نباید صرفاً پیوستی تشریفاتی برای پروژه‌های عمرانی باشد، بلکه باید به‌عنوان بخشی از مداخلات اصلی در بازار طراحی و اجرا شود.

شمس‌احسان تصریح کرد: این بسته می‌تواند چند محور اساسی را در بر بگیرد؛ ایجاد سازوکار گفت‌وگوی منظم، مستمر و نهادینه با اصناف، هیئت‌امنا، معتمدان، مالکان و بهره‌برداران بازار، انجام پیوست اجتماعی و فرهنگی برای هرگونه مداخله کالبدی، ایمنی یا ترافیکی در محدوده بازار، طراحی فرآیند اقناع عمومی و اطلاع‌رسانی دقیق پیش از اجرای پروژه‌ها، صیانت از هویت تاریخی، میراث ناملموس، سنت‌های صنفی و سرمایه فرهنگی بازار، تقویت نقش و مسئولیت اجتماعی اصناف در حوزه ایمنی، نظم، پاکیزگی، مدیریت ریسک و همکاری در شرایط بحران و در نهایت ایجاد نظام پایش اجتماعی برای سنجش آثار تصمیمات مدیریت شهری بر کسب‌وکارها، اعتماد عمومی، روابط صنفی و امنیت روانی فعالان بازار.

وی در پایان خاطرنشان کرد: ساماندهی بازار تهران بدون توجه جدی به ابعاد غیرکالبدی آن، به نتیجه‌ای پایدار نخواهد رسید. بازار را باید ایمن‌تر، منظم‌تر و کارآمدتر کرد، اما در عین حال باید آن را فهمید، صدای فعالانش را شنید و آنان را در مسیر اصلاح همراه ساخت. مسیر موفق ساماندهی بازار تهران از ترکیب مداخلات فنی با حکمرانی اجتماعی می‌گذرد.

انتهای پپام/