چرا ایران «کارخانه» دارد اما «صنعت» کم دارد؟

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، سعید سرکار؛ رئیس مرکز توسعه فناوری‌های راهبردی در پنل تخصصی «حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان در پارادایم جدید» که در حاشیه رویداد ملی «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» برگزار شد، با نقد جدی ساختار سنتی تولید در کشور اظهار کرد: حلقه مفقوده اقتصاد ایران، فقدان «صنعت» به معنای واقعی کلمه و اشباع کشور از «کارخانه‌ها» است؛ چالشی که تنها از مسیر رسوخ فناوری‌های نوین توسط شرکت‌های دانش‌بنیان برطرف خواهد شد و تولید ملی را به تراز رقابت‌پذیری جهانی خواهد رساند.

وی با تفکیک بنیادین میان مفهوم «صنعت» و «کارخانه» تصریح کرد: آنچه امروز در سازمان تولیدی کشور مشاهده می‌شود، عمدتاً مجموعه‌ای از کارخانه‌هاست که با اتکا به واردات ماشین‌آلات، خرید فناوری خارجی و به‌کارگیری نیروی کارگری اداره می‌شوند. صنعت واقعی زمانی متولد می‌شود که کشور به توان بومی ماشین‌سازی دست یابد و فناوری را در تمام لایه‌های فرآیند تولید نهادینه کند.

سرکار، شرکت‌های دانش‌بنیان را به عنوان کارآمدترین «واسطه فناورانه» میان نهاد علم و بازار معرفی کرد و گفت: دانشگاه‌ها به دلیل ماهیت نظری، زبان تجارت و نیازمندی‌های عینی بازار را درک نمی‌کنند و خروجی آن‌ها اغلب به اسناد تئوریک محدود می‌شود؛ در مقابل، کارخانه‌های سنتی نیز به دلیل ماهیت صلب خود، فاقد ظرفیت جذب متخصصان ارشد هستند و نیاز آن‌ها به تکنسین خلاصه می‌شود. در این میان، دانش‌بنیان‌ها که از دل دانشگاه‌ها برخاسته و با قواعد بازار و مدیریت تجارت آشنایی دارند، نقش مترجم و زبان مشترک این دو بخش را ایفا می‌کنند.

رئیس مرکز توسعه فناوری‌های راهبردی با اشاره به اینکه وارد کردن مستقیم فناوری‌های پیچیده به کارخانه‌های سنتی، مانند خوراندن غذای هضم‌نشدنی به یک کودک نوپا است، افزود: صنایع پیشرو و موفقی نظیر صنایع دفاعی و حوزه سلامت توانسته‌اند به سطح استانداردی از توسعه فناوری دست یابند، اما بخش بزرگی از بدنه تولیدی کشور همچنان سنتی است.

وی در پایان با تأکید بر ضرورت تحقق فرامین رهبر معظم انقلاب در خصوص پیوند واقعی علم و تولید، خاطرنشان کرد: مأموریت کلیدی و آینده‌ساز شرکت‌های دانش‌بنیان در پارادایم جدید حکمرانی علم و فناوری، ارتقای جایگاه صنایع ملی در عرصه رقابت‌های جهانی، توسعه زنجیره ارزش و تبدیل کارخانجات مونتاژمحور به صنایع پیشرفته بومی است.

انتهای پیام/