روسیه: سازمان ملل از مدیریت بحران تنگه هرمز ناتوان است

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، روزنامه «ایزوستیا»، چاپ مسکو، در تحلیلی با عنوان "تشدید بحران تنگه هرمز در سایه انفعال سازمان ملل" نوشته است: هرچه می‌گذرد، بیش از پیش مشخص می‌شود که سازمان ملل متحد توانایی خود را برای تأثیرگذاری بر روند تحولات اخیر در خاورمیانه و درگیری نظامی بین آمریکا و ایران از دست داده است. اختلاف‌نظر بین اعضای دائم شورای امنیت مانع از اتخاذ تصمیم‌های هماهنگ شده است، در حالی که اوضاع منطقه همچنان با سرعت رو به وخامت می‌رود. 

در چنین شرایطی، روسیه و چین فعلاً پیش‌نویس قطعنامه خود درباره ایران و تنگه هرمز را برای رأی‌گیری در شورای امنیت سازمان ملل مطرح نخواهند کرد. الکساندر علیموف، معاون وزیر امور خارجه روسیه در گفت‌وگو با این روزنامه، در این خصوص توضیح داد که مسکو از ناتوانی شورای امنیت در اتخاذ تصمیمی متوازن درباره این مناقشه ناامید شده است. او افزود: «تا حدی به همین دلیل، تاکنون پیش‌نویس دیگر قطعنامه روسیه و چین را که در ماه آوریل به شورای امنیت ارائه کرده بودیم، برای رأی‌گیری مطرح نکرده‌ایم.»

این دیپلمات همچنین تأکید کرد که در حال حاضر برنامه‌ای برای درخواست برگزاری نشست فوق‌العاده شورای امنیت درباره موضوع ایران وجود ندارد.

به نوشته «ایزوستیا»، ناتوانی شورای امنیت در تأثیرگذاری بر تحولات  منطقه در حالی است که اوضاع پیرامون تنگه هرمز همچنان رو به وخامت است. درگیری‌های نظامی بار دیگر تعدادی از کشورهای حاشیه خلیج فارس را دربر گرفته است. در حالی که منطقه درگیر آشوب جنگ است، سازمان ملل بی‌نتیجه تلاش می‌کند این بحران را مهار کند. در این راستا، مهم‌ترین نهاد این سازمان، یعنی شورای امنیت، همچنان دچار شکاف عمیقی است و روسیه، چین، آمریکا، فرانسه و انگلیس که از حق وتو برخوردارند، تاکنون نتوانسته‌اند بر سر راه‌حلی مشترک در این باره به توافق برسند.

اعضای سازمان ملل مدت‌هاست درباره بحران خاورمیانه گفت‌وگو می‌کنند، اما به دلیل مواضع کاملاً متضاد، هنوز نتوانسته‌اند به تصمیمی واحد دست یابند. روسیه و چین در تاریخ 12 مارس 2026 پیش‌نویس قطعنامه‌ای را ارائه کردند که خواستار توقف فوری درگیری‌های نظامی بود، اما آمریکا با این استدلال که این سند مسئولیت تهران در تشدید تنش‌ها را منعکس نمی‌کند، مانع تصویب آن شد.

معاون وزیر خارجه روسیه یادآور شد که البته بحران منطقه همچنان در نشست‌های سازمان ملل مورد بحث قرار می‌گیرد. آخرین بار نیز این موضوع در 16 جولای، در نشست شورای امنیت در خصوص اوضاع لبنان مطرح شد، اما این گفت‌وگوها فراتر از بحث و تبادل نظر پیش نرفته و علت اصلی این بن‌بست، اختلاف دیدگاه اعضای شورای امنیت درباره ایران است.

در این راستا، مسکو و پکن نیز به‌طور متقابل پیش‌نویس قطعنامه بحرین درباره وضعیت پیرامون تنگه هرمز را وتو کردند. این سند با مشارکت کشورهای منطقه خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، کویت، قطر و چند کشور دیگر تهیه شده بود و آمریکا، فرانسه و انگلیس از آن حمایت کردند. واشنگتن در آن زمان اعلام کرد که شورای امنیت باید به حملات ایران علیه کشورهای منطقه و تهدیدهای متوجه حمل‌ونقل دریایی پاسخی قاطع بدهد. در مقابل، واسیلی نبنزیا، نماینده دائم روسیه در سازمان ملل، این پیش‌نویس را جانبدارانه توصیف کرد، زیرا در آن هیچ اشاره‌ای به حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران نشده بود.

علیموف توضیح داد که مسکو از ناتوانی سازمان ملل در دستیابی به تصمیمی واحد درباره ایران ناامید شده است. او گفت: «بررسی وضعیت پیرامون ایران در شورای امنیت طی ماه‌های اخیر نشان داده  که این شورا قادر به اتخاذ تصمیمی متوازن که بتواند زمینه انتقال این مناقشه به مسیر سیاسی و دیپلماتیک را فراهم کند، نیست. متأسفانه، شماری از اعضای شورا آماده‌اند از هرگونه اقدام ضدایرانی حمایت کنند و دعوت‌ها به صلح و مذاکره برای آنها اهمیتی ندارد.»

در نتیجه، تلاش‌های دیپلماتیک در سازمان ملل به چرخه‌ای بسته تبدیل شده، هر یک از طرف‌ها پیوسته پیش‌نویس‌های جدیدی ارائه می‌کنند، اما هر بار با مانع حق وتو روبه‌رو می‌شوند. به همین دلیل، شورای امنیت در عمل به‌سبب اختلاف میان اعضای دائم خود فلج شده است.

گریگوری لوکیانوف، پژوهشگر مرکز مطالعات عربی و اسلامی آکادمی علوم روسیه در گفت‌وگو با این روزنامه، ابراز عقیده کرده که در شرایط کنونی، سازمان ملل عملاً به ناظری خاموش تبدیل شده و تنها به محلی برای اعلام مواضع بازیگران جهانی و منطقه‌ای و دفاع از اصول مورد نظر آنها در چارچوب گفت‌وگوهای دیپلماتیک بدل شده است.

این کارشناس یادآور شد که نهادهای موجود در ساختار سازمان ملل، از جمله سازوکار نمایندگان ویژه و مأموریت‌های مختلف، بارها ناکارآمدی خود را در بحران‌های معاصر نشان داده‌اند که وضعیت غزه نمونه آشکار آن است. به گفته وی، سازمان ملل امروزه دیگر قادر نیست به‌طور مستقل تصمیم‌های سیاسی اتخاذ کند و عملکرد آن به مواضع کشورهای عضو وابسته است.

این روزنامه در پایان نتیجه می‌گیرد که دیپلماسی سازمان ملل از سرعت تحولات جنگ عقب مانده است. این سازمان بیش از پیش به تماشاگری تبدیل شده که آتش‌سوزی را نظاره می‌کند، اما توان مهار آن را ندارد. در عین حال، تحولات پیرامون تنگه هرمز و خلیج فارس نشان می‌دهد که پیامدهای این درگیری می‌تواند بار دیگر با شدت بیشتری اقتصاد کشورهای سراسر جهان را تحت تأثیر قرار دهد، چراکه مستقیماً  قیمت نفت در بازارهای جهانی را افزایش داده است.

انتهای پیام/